Uyuşmazlık Mahkemesi’nin 05/05/2025 tarihli, 2024/327 E. 2025/331 K. sayılı ilamına konu olayda; **yılına ilişkin olarak OYAK tarafından belirlenen nema oranının düşük olduğu iddiasıyla, söz konusu oranın yeniden değerlendirilerek daha yüksek oranda uygulanması istemiyle açılan davanın, İDARİ YARGI YERİNDE, görülmesi gerektiği hk.
Özet:
Davacı, Ordu Yardımlaşma Kurumu (OYAK) üyeliğine ilişkin olarak, kurumun *** Genel Kurulu ile belirlenen ve uygulanan nem oranının hukuka aykırı ve düşük olduğunu, bu nedenle yüksek nem oranı üzerinden yeniden hesaplama yapılarak, doğan farkın ödenmesini talep etmiştir. Davalı ise OYAK’ın özel hukuk tüzel kişisi olduğunu, kamu gücü kullanmadığını ve uyuşmazlığın adli yargıda görülmesi gerektiğini savunmuştur.
Uyuşmazlık Mahkemesi, OYAK’ın tüzel kişiliği özel hukuk kapsamında olmakla birlikte, Kanun ve Yönetmeliklerle kamu gücü kullanarak zorunlu aidat topladığı ve kamu görevlilerinden kesinti yaptığı durumlarda kamu gücü kullandığına hükmederek, davanın idari yargı yerinde görülmesi gerektiğine karar vermiştir.
Yargı Kararı:
205 sayılı Ordu Yardımlaşma Kurumu Kanunu ve bu kapsamda çıkarılan yönetmelikler çerçevesinde, kurumun niteliği ve faaliyet biçimi değerlendirilmiştir. Uyuşmazlık Mahkemesi, OYAK’ın kamu gücüne dayanarak personel maaşlarından zorunlu kesinti yaptığı, aidat oranını belirleyen Genel Kurul kararlarının kamu gücü içeren düzenleyici işlem niteliğinde olduğu ve bu nedenle bu işlemlere ilişkin uyuşmazlıkların idari işlem kapsamında değerlendirilmesi gerektiği kanaatine varmıştır.
Bu kapsamda; nem oranı gibi kurum içi uygulamaların, üyelerin mali haklarını doğrudan etkilediği ve kamu gücü kullanılmak suretiyle yürürlüğe konulan düzenlemeler kapsamında olduğu dikkate alınarak, davanın çözüm yerinin idari yargı olduğu tespit edilmiştir.
İnceleme ve Gerekçe:
Dava, OYAK üyeliğine ilişkin olarak, düşük nem oranı uygulanması nedeniyle kurumdan doğan zararın tazmini talebiyle açılmıştır. Davacı, nem oranının gerçekte daha yüksek olduğunu, kurumun bunu üyelerine düşük yansıtarak zarara uğrattığını ileri sürmektedir.
Uyuşmazlık Mahkemesi, OYAK’ın 205 sayılı Kanun’a tabi bir kamu kurumu olmadığını ancak kamu gücü kullanarak gelir elde eden, zorunlu aidat uygulayan ve üyelerine belirli haklar tanıyan bir kurum olduğunu belirtmiştir. Nem oranı belirleme işlemi, OYAK Genel Kurulu tarafından yapıldığından, düzenleyici idari işlem olarak nitelendirilmiş ve bu işleme karşı açılacak davaların idari yargıda çözümlenmesi gerektiği sonucuna ulaşılmıştır.
Sonuç:
Uyuşmazlık Mahkemesi, aşağıdaki hükmü oy çokluğuyla tesis etmiştir:
HÜKÜM:
A. Davanın çözümünde İDARİ YARGININ GÖREVLİ OLDUĞUNA,
B. Ankara 14. İdare Mahkemesinin 22/05/2024 tarihli ve E.2024/786 sayılı BAŞVURUSUNUN REDDİNE,
C. 06/05/2025 tarihinde, Üye Doğan AĞIRMAN’ın karşı oyu ve OY ÇOKLUĞU ile KESİN OLARAK karar verildi.
