İSİM DEĞİŞTİRME DAVASI NEDİR?
Doğarken seçme hakkınızın olmadığı isminizi ve soy isminizi (soyadı) bazı şartların varlığı halinde değiştirebilirsiniz. Bunun için İsim Değiştirme Davası açarak hayatınızın geri kalanını kendi seçtiğiniz isminizle veya soy isminizle (soyadı) yaşamanız mümkündür.
İsim Değiştirme Nedir?
İsim Değişikliği, İsim Değiştirme Davası
Kişinin şahıs varlığına dayalı hakkını kullanarak şahsına ait ismini değiştirebilme imkanı vardır. Hem sosyal hayat hem de resmi işlerde kişiyi temsil etme vasfına sahip isim ve soy isim kavramlarının kişi üzerinde önemli etkileri vardır. Kişinin sahip olduğu ismi değiştirebilmesi için belirli bir hukuki prosedürün izlenmesi gerekmektedir.
İsim Değiştirme Şartları
İsim değiştirme davası ancak haklı sebeplerin varlığına dayanılarak açılabilir. Türk Medeni Kanun’un 27. Maddesi gereğince kişinin haklı sebebi bulunması halinde bu davayı açmakta hukuki yararı vardır. Kanun maddesince öngörülen haklı sebep kavramı subjektif açıdan geniş olarak yorumlanmalıdır. Ancak bu talebin kabul edilmesi için mahkeme, başvurunun kişisel, toplumsal ve hukuki gerekçelerle gerçekten gerekli olup olmadığını değerlendirir. Yani “beğenmedim” gerekçesi tek başına yeterli değildir.
Örneğin; kişinin kendi ismine yabancı hissetmesi, isminin anlamından rahatsız olması, isminin komik bir anlamı olması, toplumdaki itibarına zarar veriyor olması vs. gibi birçok nedenle isim değişikliği davası açılabilir.
İsim değişikliği davası açmak isteyen kişinin şu şartları sağlaması gerekir:
1- Haklı Sebebin Varlığı
Haklı sebep kavramı kanunda tek tek sayılmamıştır, ancak Yargıtay kararlarında genel çerçevesi belirlenmiştir. Buna göre;
İsmin alay konusu olması,
Toplumda olumsuz çağrışımlar yapması,
Kişinin karakteri veya yaşam tarzıyla uyuşmaması,
Dini veya etnik nedenlerle kişiyi rahatsız etmesi,
Resmî kayıtlarda yazım hatası bulunması,
Aynı ismi taşıyan bir yakınla sürekli karışıklık yaşanması
gibi durumlar haklı sebep olarak kabul edilir.
2- Gerçek Kimlik Bilgileriyle Tutarlılık
Değişiklik talebi, kişinin kimliğini gizlemeye yönelik olmamalıdır. Mahkeme, yeni ismin kötü niyetle seçilmediğinden emin olmak için gerekirse nüfus kayıtları, tanık beyanları veya sosyal medya gibi alanlarda yapılan kullanımları da dikkate alabilir.
3- Toplum Düzenine ve Ahlaka Aykırı Olmama
Seçilen yeni isim, kamu düzenine, genel ahlaka veya kanuna aykırı olmamalıdır. Küfür, aşağılama veya kimlik karışıklığı yaratacak nitelikteki isim talepleri reddedilir.
4- Mahkeme Kararıyla Onay
İsim değişikliği, ancak Asliye Hukuk Mahkemesi kararıyla mümkündür. Mahkeme, davacının dilekçesi, gerekçesi ve varsa tanık beyanlarını değerlendirerek karar verir. Karar kesinleştiğinde, hüküm nüfus müdürlüğüne bildirilir ve kimlik kayıtları resmî olarak güncellenir.
5- Kötü Niyet veya Sahtecilik Şüphesi Olmaması
Kişinin, borçlarını gizlemek, adli sicilini saklamak veya hukuki sorumluluktan kaçmak amacıyla isim değiştirmeye çalışması hâlinde mahkeme talebi reddeder.
İsim Değiştirme Nasıl Yapılır?
Öncelikle isim değiştirme davası açılması gerekmektedir. Bu davanın kabulü için gerekli olan en önemi koşulun haklı bir sebebe dayanması gerektiğidir. İsim değiştirme dava dilekçesi yazılmalı ve dilekçe içeriğinde haklı sebebin varlığı belirtilmeli ve açıklanmalıdır. Bu konuda bir avukatın desteğini almak usuli işlemlerin yerine getirilmesi ve nihayetinde davanın kabulü hususunda önem arz etmektedir.
İSİM VE SOYADI DEĞİŞİKLİĞİ DAVASINDA HAKLI SEBEP NEDİR?
Türk Medeni Kanunu’nun 27. maddesi uyarınca, isim ya da soyadı değişikliği talebinde bulunabilmek için mahkemeye haklı bir sebep sunulması gereklidir. Buradaki “haklı sebep” kavramı, sadece objektif kriterlerle sınırlı olmayıp, kişisel ve duygusal gerekçeleri de kapsayacak şekilde geniş bir şekilde yorumlanmaktadır. Yani kişi, mevcut adının ya da soyadının kendisinde yabancılık hissi yaratması gibi bireysel nedenlere dayanarak da bu davayı açabilir.
Mahkemeler, ismin alay konusu olması, geçmişte yaşanan travmatik olayları çağrıştırması, toplumda kötü tanınan biriyle aynı olması ya da kişinin mesleki, sanatsal kimliğiyle uyuşmaması gibi pek çok farklı durumu isim ve soyadı değişikliği için geçerli gerekçe olarak kabul edebilir. Dolayısıyla davacının kendini mevcut adıyla özdeşleştirememesi dahi mahkemeye sunulabilecek güçlü bir dayanak olabilir.
Bu kapsamda hâkim aşağıdaki durumları dikkate alarak takdir yetkisini kullanır:
- İsmin gülünç olması,
- Çirkin bir ada sahip olmak,
- Ahlaka aykırı ya da iğrenç bir ada sahip olmak,
- Telaffuzu güç bir isme sahip olmak,
- Kişinin başka bir isimle sosyal çevresinde tanınması,
- Din ve uyruk değiştirmeye bağlı isim değişikliği başvurusu olması,
- Çok sayıda kişinin aynı adı kullanmasının açacağı karışıklık,
- Kullanılması yasak ad ve soyadına sahip olmak,
- Aileden birinin suç işlemesi.
E Devlet Üzerinden İsim Değiştirme
Nüfus ve Vatandaşlık İşleri Genel Müdürlüğü resmi sitesinden mahkeme kararı olmaksızın ad ve soyad değişikliği yapılabileceği ile ilgili açıklama yaptı. Mahkeme kararı olmaksızın ad ve soyad değişikliği yalnızca belirtilen şartlar halinde yapılabilmektedir. Yapılan düzenleme ile ad veya soyadında; yazım ve imla hatası veya düzeltme işareti kullanımından kaynaklanan anlam değişlikleri bulunan, genel ahlaka uygun olmayan ve toplum tarafından gülünç karşılandığı değerlendirilen kişiler, yurtiçinde ilçe nüfus müdürlüğüne, yurtdışında ise dış temsilciliklerimize ya da e-Devlet üzerinden başvurmaları halinde, il ve ilçe idare kurulunun vereceği kararla bir kereye mahsus mahkeme kararı aranmaksızın değiştirilmesine olanak sağlanmıştır.
Örneklerle de açıklamak gerekirse;
Ad ve soyadlarında noktalama işareti eksiliği, harf eksikliği ve düzeltme işareti eksikliği bulunanlar ve değiştirmek isteyenler, (Yasmin/ Yasemin, Memet/ Mehmet, Melhat/Melahat, Çığdem/Çiğdem, Alı/Ali, Nıhal /Nihal, Ulku/Ülkü, Adem/Âdem, Bilal/Bilâl, Kazım/Kâzım, Kamil/Kâmil, vb.)
2525 sayılı Soyadı Kanununda belirtilen umumi edeplere uygun olmayan ve gülünç ad veya soyadı olduğu değerlendirilenler, (Yalak, Kalas, Sıçan, Deli, Koyun, Top, Boynuz, Ördek vb.)
Ayrı yazılmış olan adların birleştirilmesini (Ayşe Gül/ Ayşegül) ya da bitişik şekilde yazılmış olan adların ayrı yazılmasını (Mehmetcan/Mehmet Can) talep edenler başvurmaları halinde il/ilçe idare kurulu kararı ile ad veya soyadları değiştirilebilmektedir.
Yapılan düzenlemenin şartlarında da belirtildiği üzere e-Devlet üzerinden ad ve soyadı değişikliği başvurusu iki ismi olup da birini sildirmek isteyen vatandaşları kapsamamaktadır. İki isminden birini sildirerek tek isim kullanmak isteyen vatandaşların asliye hukuk mahkemelerinde dava açmaları ve hakim kararı almaları gerekmektedir.
E-Devlet üzerinden isim değiştirme işlemi için aşağıdaki adımların takip edilmesi gerekmektedir:
Kimlik numaranı ve şifrenizle e-devlet kapısına giriş yapın.
Ardından “İl / İlçe İdare Kurulu Kararı ile Ad veya Soyadı Düzeltilmesine İlişkin Başvuruların Alınması” başlığına gidin.
Yeni Başvuru seçeneğine tıklayın
İmza Türü başlığı altında “Mobil imza”, “E-imza” ya da “SMS ile Doğrulama” seçeneklerinden size uygun olanı seçin.
Ardından “Devam et” butonuna tıklayarak sonraki sayfaya geçin.
Ardından mobil ya da e-imza ile imzalama işlemini ya da SMS doğrulama işleminizi tamamlayın.
Bu aşamadan sonra isim değiştirme talebiniz ilgili nüfus müdürlüğü kayıtlarına alınarak talebiniz değerlendirilecektir.
e-Devlet üzerinden ad ve soyadı değişikliği başvuru şartlarını taşıyan vatandaşların herhangi bir başvuru ücreti ödemelerine gerek yoktur. Ancak vatandaşların e-Devlet üzerinden isim değişikliği yapma talepleri 24 Aralık 2022 tarihi itibariyle sonlanmıştır.
Nüfus Müdürlüğüne Başvuru İle İsim Değiştirme
Nüfus müdürlüğüne başvuru ile isim değiştirme, nüfus bilgilerinde hata yapılması sonucu yanlış yazılan isimlerin düzeltilmesidir. Burada hatadan kasıt, harf eksiklikleri ve fazlalıkları, imla yanlışları gibi şeylerdir. Bu tarz durumlarda, nüfus müdürlüğüne başvurarak isim değiştirilebilir. Ayrıca isim değiştirme davası açılmasına gerek yoktur.
Dava Açarak İsim Değiştirme
Dava açarak isim değiştirme, adını değiştirmek isteyen kişilerin başvurabileceği hukuki yoldur. İsim değişikliğinin yapılabilmesi için kişinin haklı sebeplerinin bulunması ve mahkemece davanın kabulü gerekmektedir. Yani dava açtım ismimi kesin olarak değiştirebilirim gibi bir durum söz konusu değildir. Hukuken geçerli bir haklı sebebe dayanmayan isim değişikliği talepleri, mahkemece reddedilmektedir.
Çocuk İsmi Değiştirme
Çocuğun doğumunda ebeveynleri tarafından isim koyma özgürlüğü vardır. Çocuğun ismini vermeye yetkili olan ebeveynler bu ismi daha sonra çeşitli sebeplerle değiştirmek isteyebilirler. Ancak isim verme serbestisine sahip olan ebeveynler ismin değişikliğini ancak mahkemeden isteyebilirler. Bu istek haklı sebeplere dayanmalı ve bu haklı sebepler mahkemeye verilecek dilekçe ile açıkça belirtilmeli ve açıklanmalıdır. Çocuk adına isim değişikliği talep hakkı yasal velayete sahip kimselerdedir. Bu kimseler genellikle çocuğun annesi veya babasıdır.
Çocuğun İsim Değişikliği Nasıl Yapılır?
Çocuğun isim değiştirme talebi için başvurulacak mahkeme çocuğun ikametinin bulunduğu yer Asliye Hukuk Mahkemesidir.
Anne ve babanın boşanmış olmaları halinde velayet hakkına sahip olan tarafın mahkemeye başvurması gerekmektedir. Ancak anne ve babanın evli olmaları halinde anne ve babanın birlikte başvurması gerekmektedir.
Çocuğun isim değiştirme davasının kabulü için haklı bir sebebin varlığı gerekmektedir. Bu haklı sebep geniş olarak yorumlanmalı, kişinin içinde bulunduğu koşullar ve sosyal çevre dahil birçok faktör birlikte değerlendirilerek karara varılmalıdır.
Evli Kadın Soyadı Değişikliği
Türk Medeni Kanunu’nun 187. Maddesi’nde
“Kadın, evlenmekle kocasının soyadını alır; ancak evlendirme memuruna veya daha sonra nüfus idaresine yapacağı yazılı başvuruyla kocasının soyadı önünde önceki soyadını da kullanabilir. Daha önce iki soyadı kullanan kadın, bu haktan sadece bir soyadı için yararlanabilir.” hükmü yer almaktaydı.
Anayasa Mahkemesi’nin 22/2/2023 Tarihli ve E.: 2022/155, K.: 2023/38 sayılı Kararı ile madde hükmü iptal edildi ve iptale ilişkin karar 28.04.2023 tarihinde Resmî Gazete’de yayımlanarak yürürlüğe girdi.
Evlilikten Sonra Soyadı Değişikliği Seçenekleri
- Kocasının soyadı
- Kocasının soyadı ile birlikte bekarlık soyadı
- Sadece bekarlık soyadı: Evlilik başvurusuyla birlikte talep edilmesi halinde yalnızca bekarlık soyadı kullanılabilecektir.
Hali hazırda evli olan bir kadının evlilik sebebiyle değişmiş soyadını tekrar değiştirerek eski hale getirebilmesi için Asliye Hukuk Mahkemesinde dava yoluyla talepte bulunması gerekmektedir.
İsim Değiştirme Davası İçin Gerekli Belgeler
İsim değiştirme davası, kişisel bir talep gibi görünse de, hukuki bir işlem olduğu için belirli belgelerle desteklenmelidir. Mahkeme, davacının kimliğini, gerekçesini ve talebinin samimiyetini bu belgeler üzerinden değerlendirir. Eksiksiz bir dosya hazırlamak, sürecin daha hızlı ve sorunsuz ilerlemesini sağlar.
İsim değiştirme davası açarken genellikle şu belgeler gerekir:
Nüfus cüzdanı veya yeni kimlik kartı fotokopisi
Nüfus kayıt örneği (Davacının mevcut adının, soyadının ve aile bağlarının yer aldığı tam vukuatlı nüfus kayıt örneği)
Gerekçe belgeleri veya destekleyici deliller (İsim değişikliği talebinin haklı nedenlere dayandığını gösterecek her türlü belge sunulabilir. Örneğin ismin alay konusu olduğuna dair sosyal medya kayıtları, iş veya okul ortamında karışıklık yarattığını gösteren yazışmalar, psikolojik rahatsızlık durumlarında doktor raporu, tanık beyanları, komşu veya arkadaş ifadeleri vb.
İkametgâh Belgesi
Dava Dilekçesi (En önemli unsurdur. Dilekçede davacının kimliği, değiştirilmek istenen isim, gerekçe, dayanak mevzuat (TMK m.27) ve varsa tanık bilgileri açık şekilde yer almalıdır. Dilekçenin doğru hazırlanması davanın reddedilme riskini büyük ölçüde azaltır.)
Vekâletname (Avukatla Açılıyorsa) Davayı bir avukat aracılığıyla açacak kişiler, noter onaylı özel vekâletname düzenletmelidir. Vekâletnamede “isim değişikliği davası açmaya ve takip etmeye” yetki verilmesi gerekir.
Doğum belgesi (Çocuğun isim değişikliği gibi durumlarda doğum belgesi de istenebilir.)
Davaların açılışı ve takip edilmesi sürecinde mahkemeden mahkemeye göre yaklaşımlar değişebilmektedir. Şekil eksiklikleri nedeniyle davaların reddedilme olasılığı yüksektir. O nedenle hak mahrumiyeti yaşamamak adına isim değişikliği davalarının uzman avukat vasıtasıyla takip edilmesi önem arz etmektedir.
İsim Değiştirme Davası Nerede Açılır? Görevli ve Yetkili Mahkeme Neresidir?
İsim değiştirme davalarında görevli ve yetkili mahkeme, Türk hukuk sisteminde Asliye Hukuk Mahkemeleridir. Bu mahkemeler, kişilerin ad ve soyadlarında yapılacak değişiklik taleplerini inceleyip karara bağlamakla yükümlüdür. Davanın açılacağı mahkeme, genellikle davacının ikametgahının bulunduğu yer Asliye Hukuk Mahkemesidir. Ancak bazı durumlarda, nüfusun kayıtlı olduğu yer mahkemesi de yetkili sayılabilir. Yetkili mahkemenin belirlenmesi, davanın usulüne uygun şekilde sonuçlanması için önem taşır.
İsim Sildirme Davası
Nüfus kayıtlarında birden fazla isme sahip olan kişiler, kullanmak istemedikleri ikinci isimlerini resmi kayıtlardan kaldırmak için isim sildirme davası açabilirler. Bu sayede yalnızca tercih ettikleri ismi kullanma imkânı doğar. Ancak isim sildirme e-devlet üzerinden gerçekleştirilemez; böyle bir talep için mutlaka mahkemeye başvurmak gerekir.
İsim Sildirme Davası Nasıl Açılır?
İsim sildirme dilekçesi hazırlanarak yetkili Asliye Hukuk Mahkemesine başvurulur. Dilekçede hangi ismin silinmek istendiği ve bu talebin gerekçeleri açık şekilde belirtilmelidir. Mahkeme, sunulan gerekçeleri değerlendirerek karar verir. Dava süreci e-devlet üzerinden takip edilebilir, ancak karar mahkeme tarafından verilir ve resmi kayıtlara ancak bu şekilde yansır.
İsim Değiştirme Ücreti 2026: İsim Değiştirme Davası Ücreti Ne Kadardır?
İsim değiştirme davası ücreti hakkında: 2024 yılı itibarıyla, ad ve soyadı değişikliği davalarına ilişkin mahkeme masrafları toplamda 2.000 TL’ idi.
İsim değiştirme ücreti 2026 yılında yaklaşık 3.000 TL civarındadır.
Ek olarak mahkeme kararının ilan edilmesi gerektiği için davanın sonuçlanmasından sonra basın ilan ücreti ödenir. Davayı bir avukatla yürütmek isteyen kişiler almış olduğu hukuki danışmanlık ve hizmet dolayısıyla avukata vekalet ücreti ödemesi gerekmektedir. Bu ücret hizmet alınan avukata göre değişmekte olup fikir sahibi olunması için her yıl Ankara 2 nolu barosu tarafından yayınlanan en az ücret çizelgesine bakılması tavsiye edilir.
