BÜYÜKELÇİ KİMDİR? NASIL BÜYÜKELÇİ OLUNUR?

 

İçindekiler

BÜYÜKELÇİ KİMDİR? NASIL BÜYÜKELÇİ OLUNUR? GÖREVLER, ATAMA SÜRECİ VE UYGULAMADAKİ SORUNLAR

1. Giriş

Büyükelçilik, bir devletin uluslararası alandaki en üst düzey temsil makamıdır. Türkiye’de büyükelçilerin hukuki statüsü; Viyana Diplomatik İlişkiler Sözleşmesi (VDİS), 1 No’lu Cumhurbaşkanlığı Kararnamesi (CBK) ve ilgili mevzuat ile belirlenir. Büyükelçiler; bulundukları ülkede Türkiye Cumhuriyeti’nin siyasi, ekonomik, kültürel ve konsüler çıkarlarını temsil eder.

Türkiye’nin diplomatik ağı bugün dünyanın en genişlerinden biridir. 2024 itibarıyla Türkiye’nin:

  • 260’ın üzerinde büyükelçi düzeyinde misyon şefi bulunmaktadır. (Bu sayı sürekli atamalar, görevlendirmeler, merkeze çekmeler ve eş zamanlı akreditasyonlarla değişir.)

Büyükelçilik, yalnızca diplomatik temsil değil aynı zamanda devlet yönetimi, güvenlik, politika üretimi ve kriz yönetimi alanlarında yüksek sorumluluk gerektiren bir kamu görevidir.

2. Büyükelçiliğin Hukuki Dayanağı

Türkiye’de büyükelçilik makamı şu metinlere dayanır:

2.1. Viyana Diplomatik İlişkiler Sözleşmesi (1961)

  • Diplomatik temsilcilerin statüsü, bağışıklıkları, görevleri m.3–m.40 arasında düzenlenir.
  • Büyükelçi, gönderici devlet adına en üst temsil yetkisine sahiptir.
  • Diplomatik dokunulmazlık, haberleşme özgürlüğü, arşiv ve misyon binalarının dokunulmazlığı sözleşmeyle güvence altındadır.

2.2. 1 No’lu Cumhurbaşkanlığı Kararnamesi

  • Büyükelçiliklerin kuruluşu,
  • Büyükelçi kadrosu,
  • Atama usulleri,
  • Dışişleri Bakanlığı personel yapısı

 düzenlenmiştir.

2.3. Diğer Mevzuat

    • 375 sayılı KHK → ek ödeme – temsil ödeneği
    • 657 sayılı DMK → memur statüsü
  • Diplomatik Kariyer Yönetmelikleri
  • Gizlilik Kanunları (milli güvenlik gereği bazı görevler gizlidir)

3. Büyükelçi Kimdir?

Büyükelçi; Türkiye’nin başka bir devletteki siyasi temsilcisidir ve devlet başkanının özel temsil yetkisini taşır. Görev yaptığı ülkede:

  • Türkiye Cumhuriyeti adına konuşur,
  • Devlet protokolünde en üst sırada yer alır,
  • Türk vatandaşlarına ve Türkiye’ye ilişkin tüm devlet işlerinde birinci derecede muhataptır.

Büyükelçi, sadece “temsil görevi” yapmaz; aynı zamanda ülkenin dış politikasının uygulanmasında aktif rol oynar.

TÜRKİYE CUMHURİYETİ HELSİNKİ BÜYÜKELÇİLİĞİ

4. Büyükelçiliğin Görevleri

Büyükelçinin görevleri Viyana Sözleşmesi m.3 ve 1 No’lu CBK çerçevesinde belirlenmiştir.

4.1. Temsil Görevleri

  • Türkiye Cumhuriyeti’ni siyasi, hukuki ve kültürel alanlarda temsil etmek
  • Bakanlıklar ve Cumhurbaşkanlığı adına resmi temaslarda bulunmak
  • Ulusal bayramlar, resmi törenler, devlet ziyaretlerini yürütmek

4.2. Müzakere Görevleri

  • Ev sahibi ülkenin dışişleri ve diğer kurumlarıyla ikili müzakereler yapmak
  • Anlaşma süreçlerini yürütmek
  • Kriz, çatışma veya acil durumlarda devletler arası iletişimi sağlamak

4.3. Bilgi Toplama ve Raporlama

  • Ülkenin iç politikası, dış politikası, ekonomik durumu, güvenlik ortamı hakkında analizler hazırlamak
  • Bu raporları Ankara’ya iletmek
  • Ticari, ekonomik ve savunma alanlarında bilgi sağlamak

4.4. Konsolosluk Hizmetlerinin Genel Denetimi

  • Başkonsolosluklar o ülkedeyse onların koordinasyonunu yürütmek
  • Konsolosluk faaliyetlerinin uygunluğunu denetlemek

4.5. Ticaret, Savunma ve Ekonomi Alanında Çalışmalar

  • Türk şirketlerinin haklarını korumak
  • Ekonomi ve ticaret ataşeleriyle koordineli çalışmak
  • Savunma sanayi projeleri, enerji iş birlikleri ve stratejik yatırımları takip etmek

4.6. Kriz Yönetimi

  • Savaş, doğal afet, terör saldırısı gibi durumlarda Türk vatandaşlarının tahliyesi
  • Devlet adına kriz iletişimi kurmak
  • Afet yardım koordinasyonu

Rapor: Türkiye, diplomatik ağı en geniş 3. ülke - Son Dakika Haberleri

5. Kaç Büyükelçi Vardır? Türkiye’nin Diplomatik Ağı

Bu konu genelde eksik bırakılır — makalen için çok güçlü bir katkıdır.

5.1. Görevdeki büyükelçi sayısı

  • 2024 itibarıyla Türkiye’nin 157 büyükelçilik binası vardır.
  • Buna ek olarak 100’den fazla büyükelçi eş zamanlı akreditasyonla birden çok ülkeye bakar.

➡ Böylece toplam 260’ın üzerinde büyükelçi görevlendirmesi bulunur.

5.2. Türkiye’nin diplomatik ağının büyüklüğü

  • Türkiye, dünyada en geniş 5. diplomatik ağa sahip ülkedir.

 (Ekonomik iş birliği ve nüfus yoğunluğu dikkate alındığında bu ağ özellikle Avrupa, Asya ve Afrika’da büyüktür.)

6. Nasıl Büyükelçi Olunur? 

Büyükelçi olmanın iki yolu vardır:

6.1. Diplomatik kariyer yoluyla büyükelçi olmak

Bu yol meslek memurları için geçerlidir.

Aşamalar:

    1. Dışişleri Bakanlığı Meslek Memuriyeti sınavını kazanmak
    2. 8–10 yıl 3. ve 2. katiplikte çalışmak
    3. Başkatip → Müsteşarlık → Daire Başkanlığı gibi görevlerde bulunmak
    4. Yeterli kıdem ve liyakat biriktirmek
    5. Dışişleri Bakanı’nın teklifi
  • Cumhurbaşkanı tarafından atama

Bu süreç genelde 20–25 yıl sürer.

6.2. Siyasi atama yoluyla büyükelçi olmak

Bazı büyükelçiler kariyer dışı olarak, siyasi niteliklerle atanabilir.

 Bu atamalar için:

  • Cumhurbaşkanı takdiri
  • Devlet tecrübesi
  • Akademik, diplomatik, medya veya özel sektör birikimi

gibi kriterler dikkate alınır.

Siyasi atamalar genellikle:

  • Kültürel ağırlığı olan ülkeler,
  • NATO – AB gibi uluslararası örgüt temsilcilikleri,
  • Devlet başkanının özel önem verdiği bölgeler

için yapılır.

7. Büyükelçi Atama Süreci

Türkiye’de büyükelçi atama süreci, hem 1 No’lu Cumhurbaşkanlığı Kararnamesi, hem Viyana Diplomatik İlişkiler Sözleşmesi, hem de diplomatik teamüller çerçevesinde yürütülen çok aşamalı bir mekanizmadır. Bu süreç, siyasi, hukuki ve diplomatik yönleri bakımından oldukça titiz yürütülür.

Aşağıda büyükelçi atama süreci gerçek uygulamaya en yakın, 5 aşamalı sistem üzerinden ayrıntılı şekilde anlatılmıştır:

    • Dışişleri Bakanı aday önerir.
    • MİT ve ilgili kurumlar güvenlik incelemesi yapar.
    • Aday Cumhurbaşkanı’na sunulur.
  • Cumhurbaşkanı atamayı onaylar.
  • Gönderilecek ülkeye “agrément” talep edilir.
  • Ev sahibi devlet kabul ettiğinde büyükelçi resmi olarak atanmış olur.

7.1. Aday Belirleme Süreci

Büyükelçi adayları iki gruptan seçilir:

A) Kariyer Büyükelçi Adayları

Dışişleri Bakanlığı’nın meslek memurları arasından seçilirler.

 Seçim kriterleri:

  • En az 20 yıl diplomatik tecrübe
  • Yurt dışı–merkez rotasyonlarını tamamlamış olmak
  • Büyükelçilik düzeyinde temsil tecrübesi
  • Üst düzey güvenlik ve gizlilik yeterliliği
  • Bakanlık içi sicil değerlendirmeleri
  • Dil yeterliği (çoğu zaman birden fazla dil)

B) Siyasi Atama Büyükelçi Adayları

Cumhurbaşkanının takdir yetkisiyle seçilirler.

 Bu kişiler:

  • Eski bakanlar, milletvekilleri
  • Cumhurbaşkanlığı danışmanları
  • Akademisyenler
  • Diplomasi/uluslararası ilişkiler uzmanları
  • Özel sektörde üst düzey yöneticiler
  • Medya veya hukuk dünyasından tanınmış kişiler

olabilir.

7.2. Dışişleri Bakanlığı İç İncelemesi

Aday belirlendikten sonra Dışişleri Bakanlığı Personel Genel Müdürlüğü ve ilgili genel müdürlükler tarafından kapsamlı bir değerlendirme yapılır.

Bu aşamada:

  • Adayın diplomatik geçmişi (kariyer memurunda)
  • Devlet tecrübesi (siyasi atamada)
  • Eğitim, yabancı dil, uzmanlık alanı
  • Psikolojik dayanıklılık, temsil yeteneği
  • Ev sahibi ülkeye uygunluk analizi
  • Daha önceki görevlerdeki başarılar
  • Disiplin veya soruşturma geçmişi
  • Risk değerlendirmesi (görev yeri tehlikeli bir ülkeyse)

incelenir.

Bu aşama tamamen teknik ve gizlidir.

7.3. Güvenlik Soruşturması ve Arşiv Araştırması

Büyükelçilik en üst temsil makamı olduğu için gizlilik derecesi en yüksek görevlerdendir.

Bu nedenle aday hakkında:

  • MİT tarafından güvenlik taraması,
  • Emniyet ve diğer kurumlardan arşiv araştırması,
  • Gerektiğinde geçmişteki görev yerleriyle istişare,
  • Aile bireyleri üzerinden ikinci derece güvenlik taraması,
  • Mali inceleme ve dış bağlantı kontrolü

yapılır.

Bu aşamada özellikle:

  • yabancı ülke bağlantıları,
  • finansal riskler,
  • geçmişteki siyasi/ideolojik faaliyetler,
  • güvenlik zafiyeti doğuracak davranışlar

çok sıkı şekilde incelenir.

7.4. Dışişleri Bakanının Teklifi

Tüm incelemeler tamamlandıktan sonra:

Dışişleri Bakanı, uygun gördüğü adayı Cumhurbaşkanına resmi teklif olarak sunar.

Teklif dosyasında yer alan bilgiler:

  • Adayın özgeçmişi
  • Mesleki değerlendirme raporu
  • Güvenlik soruşturması sonucu
  • Ev sahibi ülkeyle ilişkilerin güncel durumu
  • Adayın bu ülke için neden uygun olduğu

Bu aşama tamamen devlet içi kapalı bir süreçtir.

Büyükelçi atamaları Resmi Gazete'de

7.5. Cumhurbaşkanının Atama Onayı

Türkiye’de büyükelçi atamaları Cumhurbaşkanının tek yetkisidir.

Cumhurbaşkanı:

  • Bakanlık önerisini onaylayabilir,
  • Farklı bir isim isteyebilir,
  • Dosyanın yeniden değerlendirilmesini talep edebilir.

Onay sonrası kişi resmi olarak “Büyükelçi” sıfatını kazanır.

Ancak bu, göreve başlanacağı anlamına gelmez. Çünkü uluslararası teamül gereği agrément süreci başlar.

What is an Agreement? Understanding the Basics

7.6. Agrément (Kabul Belgesi) Süreci

Bu aşama büyükelçiliğin uluslararası hukuka en çok temas ettiği bölümdür.

Agrément, ev sahibi devletin yeni büyükelçi adayını resmen kabul ettiğini gösteren “onay”dır.

Süreç şu şekilde işler:

  1. Türkiye, atama kararı sonrası ev sahibi devletin dışişlerine “agrément talebi” gönderir.
  2. Ev sahibi devlet, adayı gizlice inceler (güvenlik, siyasi uygunluk, geçmiş faaliyetler).
  3. Sonuç iki şekilde olabilir:
    1. Agrément verilir → atama kesinleşir.
    2. Agrément reddedilir (çok nadir ama mümkündür).

Reddedilme halinde bu karar asla kamuoyuna açıklanmaz; Türkiye başka bir isim ile yeniden başvuru yapar.

7.7. Görev Yazısının İmzalanması ve Göreve Başlama

Agrément süreci tamamlanınca:

  • Cumhurbaşkanlığı tarafından “görev mektubu” hazırlanır.
  • Büyükelçi görev yerine gider.
  • Ev sahibi devlet başkanına “güven mektubu (letters of credence)” sunar.
  • Bu tören, büyükelçinin resmen göreve başladığı andır.

Bu törende kullanılan ifadeler, protokol sırası, kıyafet düzeni vb. tamamen Viyana Sözleşmesi protokolüne göre belirlenir.

7.8. Görev Süresi

Genel uygulama:

  • 3 – 4 yıl

 Ancak:

  • Kriz dönemleri
  • Ülke ilişkilerinin hassasiyeti
  • Büyükelçinin performansı

gibi nedenlerle süre uzatılabilir veya kısaltılabilir.

7.9. Görevden Çağrılma veya Yer Değiştirme

Bir büyükelçi şu durumlarda geri çağrılabilir:

  • Ülke ilişkilerinde gerginlik
  • Diplomatik kriz
  • Görevde başarısızlık
  • Güvenlik tehdidi
  • Yeni strateji gereği değişim
  • Hükümet değişikliği sonrası genel rotasyon

Geri çağrılma diplomatik bir dille yapılır ve kamuoyunda genellikle “istişareler için merkeze çağrıldı” ifadesi kullanılır.

7.10. Atama Sürecinin Hukuki Özeti 

  • Hukuki Dayanak: 1 No’lu CBK (Dışişleri Bakanlığı’nın görev ve personel yapısı)
  • Uluslararası Çerçeve: Viyana Diplomatik İlişkiler Sözleşmesi
  • Yetki: Atama yetkisi münhasıran Cumhurbaşkanına aittir
  • Agrément: Ev sahibi devletin kabulü şarttır
  • Görev Başlangıcı: Güven mektubunun sunulmasıyla olur

8. Uygulamada Büyükelçilerin Karşılaştığı Sorunlar

Büyükelçiler, görev yaptıkları ülkelerde hem Türkiye Cumhuriyeti’ni temsil etmekte hem de karmaşık uluslararası ilişkilerle mücadele etmektedir. Diplomatik misyonların yapısı, ev sahibi ülkenin politik ortamı, vatandaşların talepleri ve küresel krizler, büyükelçilerin çalışma koşullarını doğrudan etkiler. Bu nedenle büyükelçilik görevi, uluslararası hukuk, devlet yönetimi, güvenlik ve kriz diplomasisinin kesiştiği oldukça hassas bir pozisyondur.

Aşağıda büyükelçilerin sahada en sık karşılaştığı temel sorunlar detaylı şekilde ele alınmaktadır:

8.1. Diplomatik Krizler ve Uluslararası Gerginlikler

Büyükelçiler zaman zaman iki ülke ilişkilerinin kritik düzeye geldiği “yüksek tansiyonlu diplomasi” ile karşılaşırlar.
Bu durumlar:

  • Sert diplomatik notalar,
  • Karşılıklı çağırma–geri çağırma süreçleri,
  • “İstenmeyen kişi (persona non grata)” ilan edilme ihtimali,
  • Uluslararası medya ve kamuoyu baskısı

gibi riskleri beraberinde getirir.

Örnek: Bazı ülkelerle yaşanan siyasi krizlerde büyükelçilerin istişare için merkeze çağrılması veya karşı ülkenin büyükelçiyi “istenmeyen kişi” ilan etmesi.

8.2. Güvenlik Riskleri ve Fiziksel Tehditler

Özellikle çatışma bölgeleri ve istikrarsız siyasi ortamlarda görev yapan büyükelçiler:

  • Diplomatik misyon binalarına yönelik saldırı tehditleri,
  • Protesto gösterileri,
  • Terör örgütlerinin hedef göstermesi,
  • Savaş ve iç karışıklık durumları
    ile karşılaşabilir.

Bu nedenle büyükelçiler için özel güvenlik protokolleri, zırhlı araçlar ve kriz tahliye planları zorunludur.

8.3. Vatandaşların Büyükelçilikten Beklentilerinin Gerçekçi Olmaması

Türk vatandaşları büyükelçilik ile konsolosluğun görevlerini zaman zaman karıştırır. Bu da büyükelçilere karşı aşırı beklenti yaratır:

  • Mahkeme kararlarının değiştirilmesi,
  • Ev sahibi devlet makamlarına “baskı yapılması”,
  • Siyasi sorunların anında çözülmesi,
  • Ticari veya özel hukuki uyuşmazlıklarda doğrudan müdahale edilmesi,

gibi talepler büyükelçinin yetki alanına girmez.

Büyükelçiler konsolosluk hizmetlerini denetler, fakat bire bir işlem yapmaz; yargı makamlarının kararına müdahale edemez.

8.4. Ev Sahibi Ülke Bürokrasisi ve Siyasi Sistemle Uyum Sorunları

Her ülkenin:

  • Bürokratik hiyerarşisi,
  • Devlet protokolü,
  • Hukuki sistemi,
  • Diplomatik gelenekleri

farklıdır.

Bu farklılıklar, Türk büyükelçiler için diplomatik iletişimde:

  • Yavaş ilerleyen görüşmeler,
  • Protokol hatalarına ilişkin hassasiyet,
  • Resmi makamlarla temasın zorlaşması,
  • Güvenlik bürokrasisiyle koordinasyon zorlukları

doğurabilir.

Özellikle federal sistemlerde (ABD, Almanya gibi) hem federal hem eyalet düzeyinde müzakere ihtiyacı doğar.

8.5. Türk Vatandaşlarına Yönelik Krizler

Büyükelçiler, bulunduğu ülkedeki Türk vatandaşlarının karşılaştığı her önemli olayda devletin birinci derecede temsilcisidir.
Bu olaylar:

  • Tutuklamalar,
  • Kayıp kişiler,
  • Velayet–çocuk teslimi sorunları,
  • İnsan ticareti mağduriyeti,
  • Toplu kaza veya afet durumları,
  • Sınır dışı kararları

olabilir.

Bu tür durumlarda büyükelçi:

  • Konsolosluk ve yerel makamlar arasında koordinasyon sağlar,
  • Diplomatik kanalları kullanarak süreçleri takip eder,
  • Vatandaşların haklarının korunmasını gözetir.

8.6. Ekonomik ve Ticari Baskılar

Büyükelçiler aynı zamanda ülkenin ticari çıkarlarını temsil eder. Ancak:

  • Türkiye’ye yönelik yaptırımlar,
  • Gümrük vergileri,
  • Enerji anlaşmaları,
  • Savunma sanayii satışları

gibi konular siyasi hassasiyet taşır.

Bu alanlarda yürütülen müzakereler yüksek ekonomik risk taşır ve uluslararası medyanın yakın takibindedir.

8.7. Büyükelçilik Personeli ve Bütçe Sorunları

Diplomatik misyonlarda:

  • Personel sayısı sınırlı olabilir,
  • Yerel personelin hukuki durumu (iş hukuku, vergi, sosyal güvenlik) farklı olabilir,
  • Lojman sıkıntısı yaşanabilir,
  • Tercüman–uzman eksikliği olabilir,
  • Bütçeler kısıtlı olabilir.

Bunlar büyükelçiye hem idari hem hukuki sorumluluk yükler.

Örneğin:
Yerel personelle ilgili bir iş hukuku sorununda doğrudan büyükelçilik aleyhine dava açılabilir.

8.8. Siyasi Atama Büyükelçilerin Karşılaştığı Medya ve Kamuoyu Baskısı

Siyasi atama yapılan büyükelçiler:

  • Medyada daha fazla eleştirilebilir,
  • “Liyakat tartışması” üzerinden kamuoyu baskısı görebilir,
  • Kriz zamanlarında hedef gösterilebilir.

Görev barışını etkileyen bu baskılar, diplomatik temsil görevini zaman zaman zorlaştırır.

8.9. Diplomatik Dokunulmazlık Kaynaklı Hukuki Sorunlar

Her ne kadar Viyana Sözleşmesi büyükelçilere geniş bağışıklık sağlasa da:

  • Trafik kazaları,
  • Yerel hukukla çatışan durumlar,
  • Aile hukuku sorunları,
  • Yerel makamlarla yanlış anlaşılmalar

hukuki hassasiyet doğurabilir.

Bu durumların tamamı diplomatik kanallarla çözülür; ancak süreç stresli ve karmaşıktır.

8.10. Savaş, Afet ve Kitlesel Tahliye Operasyonları

Büyükelçiler, tarihte en zor görevlerden birini bu durumlarda üstlenir:

  • Uçak/otobüs/konvoy tahliyeleri,
  • Savaşta mahsur kalan vatandaşların kurtarılması,
  • Toplu ölüm–yaralanma olaylarında uluslararası kriz diplomasisi,
  • Yerel güvenlik birimleriyle koordinasyon sorunu,

bu görevin en zorlu yönlerindendir.

Örnek:
Ukrayna, Sudan, Afganistan gibi ülkelerde Türk vatandaşlarının yüzlerce kilometre uzaktan güvenli bölgelere taşınması büyükelçiliklerin kriz diplomasisinin örnekleridir.

9. Büyükelçilerin Yargısal Konumu

Büyükelçilerin görevleri sırasında yaptığı işlemler genellikle “devlet işlemi” niteliğindedir. Yargısal süreçler ancak:

  • bireysel personel işlemlerinde,
  • çalışma ilişkilerinde,
  • evrak işlemleri ve idari tasarruflarda

gündeme gelir.

İYUK ve Danıştay içtihadı, büyükelçilik içi işlemlerin idari işlem niteliğinde olduğunu kabul eder.

10. Sonuç

Büyükelçilik, devletin uluslararası arenadaki en kritik temsil makamıdır. Türkiye’nin geniş diplomatik ağı, hem küresel ölçekte etkin bir dış politika yürütmesini hem de vatandaşlarına çok daha kapsamlı hizmet sağlamasını mümkün kılmaktadır.

Bu makalede büyükelçiliğin hukuki temeli, atama süreci, görev tanımı, kariyer yolu ve uygulamada yaşanan sorunlar kapsamlı ve sade bir dille ele alınmıştır.

 

Ek Tablo: Türkiye’nin Büyükelçiliklerinin Bulunduğu Başlıca Ülkeler

Bölge Ülkeler ve Büyükelçilik Şehirleri
Avrupa Almanya (Berlin), Fransa (Paris), Hollanda (Lahey), Belçika (Brüksel), Avusturya (Viyana), İngiltere (Londra), İtalya (Roma), İspanya (Madrid), İsviçre (Bern), Polonya (Varşova), Portekiz (Lizbon), Norveç (Oslo), İsveç (Stockholm), Danimarka (Kopenhag), Macaristan (Budapeşte), Çekya (Prag), Slovakya (Bratislava), Romanya (Bükreş), Bulgaristan (Sofya), Yunanistan (Atina), Sırbistan (Belgrad), Bosna Hersek (Saraybosna), Arnavutluk (Tiran), Hırvatistan (Zagreb)
Kuzey Amerika ABD (Washington D.C.), Kanada (Ottawa)
Latin Amerika Brezilya (Brasilia), Meksika (Meksiko), Arjantin (Buenos Aires), Şili (Santiago), Kolombiya (Bogota), Venezuela (Karakas), Küba (Havana), Peru (Lima)
Orta Doğu Suudi Arabistan (Riyad), Birleşik Arap Emirlikleri (Abu Dabi), Katar (Doha), Kuveyt (Kuveyt), Bahreyn (Manama), Ürdün (Amman), Irak (Bağdat), İran (Tahran), İsrail (Tel Aviv), Lübnan (Beyrut), Umman (Maskat), Yemen (Sana)
Asya – Pasifik Çin (Pekin), Japonya (Tokyo), Güney Kore (Seul), Hindistan (Yeni Delhi), Pakistan (İslamabad), Bangladeş (Dakka), Malezya (Kuala Lumpur), Endonezya (Cakarta), Singapur, Tayland (Bangkok), Avustralya (Canberra), Kazakistan (Astana), Özbekistan (Taşkent), Türkmenistan (Aşkabat), Kırgızistan (Bişkek), Tacikistan (Duşanbe), Afganistan (Kabil)
Afrika Mısır (Kahire), Güney Afrika (Pretoria), Fas (Rabat), Tunus (Tunus), Cezayir (Cezayir), Etiyopya (Addis Ababa), Nijerya (Abuja), Sudan (Hartum), Kenya (Nairobi), Gana (Akra), Libya (Trablus), Somali (Mogadişu), Uganda (Kampala), Senegal (Dakar)

Bir yanıt yazın

E-posta adresiniz yayınlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir

Don`t copy text!