Vatandaşlıktan Çıkmanın Şartları Nedir?

Vatandaşlıktan çıkabilmek için, kişinin vatandaşlıktan çıkma yolunda bir talepte bulunması ve yetkili makamın bu talep doğrultusunda olumlu bir karar vermesi gerekmektedir. Yetkili makamın olumlu kararı olmadan, kişinin çıkma talebinde bulunması tek başına bir anlam ifade etmeyecektir. Vatandaşlıktan çıkma TVK m. 25’te düzenlenmiştir. Vatandaşlıktan çıkmak isteyen kişi, Kanun’da öngörülen şartları şahsında gerçekleştirdikten sonra, İçişleri Bakanlığından izni talebinde bulunabilecektir.

Ergin ve Ayırt Etme Gücüne Sahip Olmak Şartı Nedir?

İçişleri Bakanlığından çıkma izni talep edecek kişinin ergin ve ayırt etme gücüne sahip olması gereklidir. Kişi, halen Türk vatandaşı olduğu için ergin ve ayırt etme gücü Türk hukukuna göre tespit edilecektir. Dolayısıyla, erginlik hâli ile ilgili olarak Medenî Kanun’da kabul edilen hâllerin dikkate alınması gereklidir (TMK m.11-12). Medenî Kanun’da, kanunî erginliğin yanında, evlenme ve hâkim hükmü ile kişinin ergin kılınabileceği kabul edilmiştir. Kanun koyucu, yalnızca erginlik hâlinden bahsettiğine göre, Medenî Kanun’da kabul edilen bütün erginlik hâlleri çıkma talebinde bulunabilmek için yeterli kabul edilmelidir. Vatandaşlıktan çıkmak isteyen ergin kişinin, aynı zamanda, ayırt etme gücüne ya da temyiz kudretine sahip olması da aranmıştır. Ayırt etme gücü ise, TMK’da olumsuz biçimde tanımlanmıştır. Buna göre, “Yaşının küçüklüğü yüzünden veya akıl hastalığı, akıl zayıflığı, sarhoşluk ya da bunlara benzer sebeplerden biriyle akla uygun biçimde davranma yeteneğinden yoksun olmayan herkes, bu Kanuna göre ayırt etme gücüne sahiptir.” (m.13). Doktrinde, Kanun’un yapmış olduğu bu olumsuz tanımlama, makul şekilde hareket edebilen her şahıs temyiz kudretini haiz, mümeyyizdir şeklinde olumlu olarak ifade edilmektedir.

Medenî hakları kullanma yönünden kişiler, tam ehliyetliler, tam ehliyetsizler, sınırlı ehliyetliler, sınırlı ehliyetsizler olmak üzere tasnife tâbi tutulmaktadır. Tam ehliyetli olan kişilerin vatandaşlıktan çıkma talebinde bulunabileceklerinde şüphe yoktur. Başka bir ifade ile ergin ve ayırt etme gücüne sahip olan kişilerin çıkma talebinde bulunabilecekleri hususunda tereddüt yoktur. Tam ehliyetsizlerin çıkma talebinde bulunamayacakları hususunda da şüphe yoktur. Sınırlı ehliyetsizler, ayırt etme gücüne sahip küçükler ile kısıtlılardı. Sınırlı ehliyetsizlerde ehliyetsizlik asıl, ehliyet istisnadır.

Küçükler vatandaşlıktan çıkma talebinde bulunamayacaklardır. Kısıtlılar ise, kişiye sıkı sıkıya bağlı hakların kullanılmasında da yine kural olarak yasal temsilcilerinin iznine muhtaç değildirler. Kişiye sıkı sıkıya bağlı haklar, bizzat hak sahibi tarafından kullanılabilen, ölümle sona eren ve başkasına devredilemeyen haklar olarak tanımlanabilir. Kısıtlama kararının hangi hâllerde verilebileceği TMK m.405 vd.’da tespit edilmiştir. Buna göre, akıl hastalığı, akıl zayıflığı, savurganlık, alkol veya uyuşturucu madde bağımlılığı, kötü yaşama tarzı, kötü yönetim, bir yıl veya daha uzun süreli özgürlüğü bağlayıcı ceza almış olanlar hakkında kısıtlama kararı verilir. TMK’da vesayet altına alınmış kişilerin, vesayet makamlarının izninden sonra denetim makamı olan asliye mahkemesinin de izni ile vatandaşlıktan çıkma talebinde bulunabilecekleri hükme bağlanmıştır. (TMK m.463/2)

Herhangi Bir Nedenle Yabancı Devlet Vatandaşlığını Kazanmış Olmak veya Kazanacağına Dair İnandırıcı Emareler Bulunmak Şartı Nedir?

Kanun’da yer alan bu şart, vatandaşlıktan çıkmak isteyen kişinin vatansız kalmasına engel olmak amacı ile kabul edilmiştir. Kanun, çıkma izni için talepte bulunulma anına göre iki ayrı ihtimal öngörmektedir:

Kişi yabancı bir devlet vatandaşlığını kazanmış olmalı, ya da,
Kişinin yabancı bir devlet vatandaşlığını kazanacağına dair inandırıcı emareler bulunmalıdır.
Kanun koyucu, vatansızlığın önlenmesi ve kişinin vatandaşlığını değiştirmede serbest olması yönündeki ilkeleri bağdaştırıcı bir çözüm olması bakımından kişiye iki farklı imkân tanımıştır. Kişi müracaat anında herhangi bir yolla yabancı bir devlet vatandaşlığını kazanmış olabilir. Yabancı devlet vatandaşlığını kazanmanın kişinin iradesi ile veya yabancı kanun hükmü icabı olması, Türk vatandaşlığından çıkma izni talebinde bulunabilmek bakımından fark yaratmayacaktır. Vatandaşlıktan çıkmak isteyen kişi, yabancı devlet vatandaşlığını her ne şekilde kazanmış olursa olsun, İçişleri Bakanlığından çıkma izni talep edebilecektir. Çünkü kişinin vatansız kalmaması için aranan “yabancı devlet vatandaşlığını kazanmış olma” şartı gerçekleşmiştir.

Türk vatandaşlığından çıkmak isteyen kişi, henüz yabancı bir devlet vatandaşlığını kazanamamış olmasına rağmen, vatandaşlık kazanmak için yabancı devlet nezdinde bir kısım girişimlerde bulunmuş ve girişimlerini ispatlayıcı belgeler (teminat belgesi) elde etmiş olabilir (TVKUY m.42). Başka bir ifade ile kişi yabancı devlet vatandaşlığını henüz kazanamamıştır ve fakat kazanacağına dair inandırıcı emarelere sahiptir. Bu hâlde de kişiye çıkma izni verilebilir. Yabancı devlet vatandaşlığını kazanacağına dair inandırıcı emarelerden ne anlaşılmalıdır? TVKUY m.42/1-c’de “kazanmak istediği devlet vatandaşlığına kabul edileceğine ilişkin teminat belgesinden bahsedilmiş olsa da vatandaşlığına geçmek istediği devletin yetkili makamları tarafından verilmiş ve o devlet vatandaşlığını kazanabileceğini gösteren herhangi bir belge yeterli olmalıdır.

Bu bağlamda, kişinin ilgili devlet vatandaşlığını kazanacağını gösteren o devletin yetkili makamları tarafından verilmiş belgeler, vatandaşlığına geçmek istediği ülkede uzun zamandan beri oturuyor olması (ikamet şartının yerine getirilmiş olması), o ülke vatandaşı ile evli olması (evlenmenin vatandaşlık kazanmada etkin olması şartıyla), ilgili ülkede sınaî, ticarî veya meslekî faaliyetlerde bulunması hâlleri örnek olarak sayılabilir. Pozitif düzenlemelerde yer alan bu hâller örnek mahiyetinde olup, somut olayın özelliklerine göre, kişinin o ülke vatandaşlığına kabulü için kolaylık sağlayacak bütün ilişkiler inandırıcı emare olarak kabul edilmelidir.

Doktrinde, haklı olarak, yabancı devlet vatandaşlığının kazanılacağına ilişkin inandırıcı emarelerin aranmasının gereksiz olduğu savunulmaktadır. Aşağıda da görüleceği gibi, kişiye yabancı devlet vatandaşlığının kazanılması yönünde izin verilmiş olması, kişinin Türk vatandaşlığını kaybetmesi sonucunu doğurmamaktadır. Bu sebeple, “yabancı bir devlet vatandaşlığının kazanılacağına ilişkin inandırıcı emareler” şartı haricindeki diğer şartları taşıyan talep sahibi herkese, çıkma izin belgesinin verilmesinde fayda olduğu kanaatindeyiz. Türk vatandaşlığından çıkmak isteyen kişinin, bu isteğinin önüne engel çıkarmanın bir anlamı olmayacağından, kişiye çıkma izni verilmesi isabetli olacaktır. Kişi, izin belgesinin süresi içinde yabancı bir devlet vatandaşlığını kazanmak için gerekli girişimlerde bulunur, yabancı devlet vatandaşlığını kazanır ise, kendisine çıkma belgesi verilir; yabancı devlet vatandaşlığını kazanamaz ise, izin belgesi verilmiş olması, kişinin Türk vatandaşlığına halel getirmez.

Herhangi Bir Suç veya Askerlik Hizmeti Nedeniyle Aranan Kişilerden Olmamak ve Hakkında Herhangi Bir Malî ve Cezai Tahdit Bulunmamak Şartı Nedir?

403 sayılı TVK’da 2003 yılında yapılan değişiklikle Kanuna girmiş olan bu iki şart 5901 sayılı Kanun’da muhafaza edildiği gibi, askerlik hizmeti nedeniyle aranan kişilerden olanlara da çıkma izni verilmemesi kabul edilmiştir. Kanun’un gerekçesinde “Herhangi bir suç nedeniyle arananlar ile mali ve cezai tahdidi bulunanlara, Devletin bu kişiler üzerindeki tasarrufunun ortadan kalkmaması için çıkma izni” verilmesinin söz konusu olmayacağı ifade dilmiştir. değişikliğinin gerekçesinde ise, “bu kişilerin vatandaşlıktan çıkmalarına izin vermenin, yeniden vatandaşlığa alınma kurumu ve izinle vatandaşlıktan çıkmanın avantajları ile birlikte düşünüldüğünde, çeşitli sorunlar doğuracak nitelikte” olduğu ifade edilmişti.

Vatandaşlıktan çıkma için aranan son iki şartın içeriği ne 2003 değişikliğinin ne de 5901 sayılı Kanun’un gerekçesinden anlaşılamamaktadır. TVKUY’de çıkma izni talebinde bulunan kişi hakkında “Emniyet Genel Müdürlüğünden, Kaçakçılık İstihbarat Harekât ve Bilgi Toplama Daire Başkanlığından ve Millî Savunma Bakanlığından arşiv araştırması” yaptırılacağı kabul edilmiştir (m.43/2). Araştırma ve soruşturma sonucunda herhangi bir suç veya askerlik hizmeti sebebi ile aranan kişilerden olmadığı ya da mali veya cezaî sınırlama olmadığı tespit edilen kişilere çıkma izni verilebilecektir.

Yukarıda da ifade ettiğimiz gibi, Kanun’da öngörülen şartları taşıyan kişiye vatandaşlıktan çıkma izni verilmesi hususunda idareye takdir yetkisi verilmiştir. Çıkma izni talebinde bulunan kişiye izin verip vermeme hususunda karar verecek olan idare, herhangi bir suçtan veya askerlik sebebi ile aranan ya da hakkında malî veya cezaî sınırlama bulunan kişiye çıkma izni vermeyecektir. Kanunun vermiş olduğu takdir yetkisi ile aynı sonuca ulaşmak mümkündü. Dolayısıyla, herhangi bir suç sebebi ile aranan ya da hakkında malî ya da cezaî sınırlama bulunan kişi, Kanun’da özel olarak ifade edilmeseydi dahi, çıkma izni alamayacaktı. İçişleri Bakanlığının, bu gibilere çıkma iznini vermesini düşünmek mümkün değildir.

Vatandaşlıktan Çıkma İzni Verecek Makam Kimdir?

Türk Vatandaşlığı Kanununa göre çıkma izni vermeye yetkili makam İçişleri Bakanlığı’dır. Önceki düzenlemelerin aksine, Kanun vatandaşlıktan çıkmada İçişleri Bakanlığına takdir yetkisi vermiştir. Başka bir deyişle kişi, Kanun’da öngörülen şartları şahsında gerçekleştirip vatandaşlıktan çıkma yönünde talepte bulunduğunda, İçişleri Bakanlığı kişiye çıkma izni verip vermemek hususunda takdir yetkisini haizdir.

Vatandaşlıktan Çıkma Belgesi Nedir?

Çıkma belgesi, Türk vatandaşlığından çıkmasına İçişleri Bakanlığınca izin verilen kişinin, yabancı bir devlet vatandaşlığını kazanması hâlinde, kendisine imza karşılığı verilen ve verilmesi ile Türk vatandaşlığının kaybı sonucunu doğuran belgedir. Kişi, Türk vatandaşlığından ayrılma talebinde bulunduğu anda, yabancı devlet vatandaşı ise, kendisine derhal çıkma belgesi verilir (TVKUY m.44/2). Talep anında henüz yabancı devlet vatandaşı olmadığı için izin belgesi verilen kişi, Kanun’da öngörülen (iki yıl) sürede yabancı devlet vatandaşlığını kazanır ise, izin belgesini iade eder ve kendisine çıkma belgesi verilir (TVKUY m.46). Çıkma belgesinin verilmesi ile kişi Türk vatandaşlığını kaybetmiş olur.

Türk vatandaşları belirli şartları taşıdıkları takdirde yetkili merciden çıkma izni talep etmek suretiyle Türk vatandaşlığını kaybetme imkanına sahiptir. Fakat her vatandaş bu hakkı her zaman kullanamayıp, kanunda belirtilen koşulların mevcut olması halinde çıkma izni başvurusu söz konusu olabilecektir. Bu hak için hangi şartların arandığı 5901 sayılı Türk Vatandaşlığı Kanunu madde 25’de belirtilmiştir. Söz konusu hükme göre;

(1) Türk vatandaşlığından çıkmak için izin isteyen kişilere aşağıdaki şartları taşımaları halinde Bakanlıkça çıkma izni veya çıkma belgesi verilebilir.

a) Ergin ve ayırt etme gücüne sahip olmak.
b) Yabancı bir devlet vatandaşlığını kazanmış olmak veya kazanacağına ilişkin inandırıcı belirtiler bulunmak.
c) Herhangi bir suç veya askerlik hizmeti nedeniyle aranan kişilerden olmamak.
ç) Hakkında herhangi bir mali ve cezai tahdit bulunmamak.”

Vatandaşlıktan Çıkma Usulü Nedir?

TVK bütün vatandaşlık işlemlerinde tek müracaat makamı ve usulü kabul edilmiştir. “Vatandaşlık işlemlerinde müracaat makamı ve usul” kenar başlığını taşıyan hükme göre, “Türk vatandaşlığının kazanılması ve kaybına ilişkin başvurular yurt içinde ikamet edilen yer valiliğine, yurt dışında ise dış temsilciliklere bizzat veya bu hakkın kullanılmasına ilişkin vekâletname ile yapılır.” (TVK m.37; TVKUY m.64). Maddenin başlığında her ne kadar usulden bahsediliyor ise de maddenin içeriğinde usule ilişkin bir düzenleme bulunmamaktadır.

Müracaat makamlarınca tamamlanan evrak gereği yapılmak, karar verilmek üzere İçişleri Bakanlığına gönderilir. Dilekçede ne gibi hususların yer alacağı ve dilekçeye hangi belgelerin ekleneceği Yönetmelikte tespit edilmiştir (TVKUY m.42). Dilekçeyi alan makam dilekçe muhteviyatının ve eklenecek belgelerin tam olup olmadığına bakar ve eksiklik varsa iade ederek bu eksikliği tamamlatır. Dilekçeyi alan makam dosyadaki belge ve bilgilerin doğruluğunu inceledikten sonra dilekçe hakkındaki görüşünü de ekleyerek dosyayı İçişleri Bakanlığına gönderir. Dilekçede belirtilen hususların doğruluğu hakkında TVKUY m.43/2’de öngörülen usûle göre soruşturma yaptırılarak dosya tamamlanır. Yapılan araştırma ve soruşturmanın sonuçları İçişleri Bakanlığına bildirilir.

İçişleri Bakanlığı, şartların mevcudiyeti hâlinde ilgili hakkında bir karar verecektir. Kanun, önceki düzenlemelerin aksine İçişleri Bakanlığına bir takdir yetkisi vermiştir. Dolayısıyla, Kanun’da öngörülen şartlar gerçekleşmiş olsa da İçişleri Bakanlığı kişinin Türk vatandaşlığından çıkmasına izin vermeyebilecektir.

Vatandaşlıktan Çıkmanın İlgili Hakkındaki Sonuçları Nedir?

403 sayılı ETVK’da Türk vatandaşlığını kaybın sonuçları, kayıp şekline bakılmaksızın bir bütün olarak düzenlenmiş ve kişinin “kayıp tarihinden başlayarak yabancı muamelesine tâbi” tutulacağı kabul edilmişti. 5901 sayılı Kanun’da bu yönde genel bir düzenlemeye yer verilmemiş, her bir kayıp şeklinin sonuçları ayrı ayrı düzenlenmiştir. Ancak bu durum, bir eksiklik olarak kabul edilemez. Çünkü hangi yolla olursa olsun, Türk vatandaşlığını kaybeden kişiler, kayıp tarihinden itibaren yabancı muamelesine tâbi tutulacaktır. Dolayısıyla, yabancıların sahip olacağı kadar haklara ve yükümlere sahip olabileceklerdir. Türk vatandaşlığının kayıp şekli, kayıp anının tespiti ve kaybın hüküm ve sonuçları bakımından farklılaşmaktadır. 5901 sayılı Kanun’da yer alan hükme göre, çıkma belgesini imza karşılığında teslim alan kişi Türk vatandaşlığını kaybetmekte ve yabancı muamelesine tâbi tutulmaktadır. Kanun’da yer alan hükme göre, “Çıkma belgesinin ilgiliye imza karşılığı teslimi ile Türk vatandaşlığı kaybedilir. Türk vatandaşlığını kaybeden kişilerin nüfus aile kütüklerindeki kayıtları kapatılır ve kayıp tarihinden itibaren yabancı muamelesine tâbi tutulurlar.” (TVK m.27/1). Genel kural bu olmakla birlikte, çıkma izni almak suretiyle yabancı devlet vatandaşlığını kazanan asıl Türk vatandaşlarının Türkiye’de sahip olabileceği hakların kapsamı, diğer yabancılara göre genişletilmekte ve neredeyse Türk vatandaşlarına eşit haklara sahip olacakları kabul edilmektedir.

İstisnaî düzenlemenin amacı, yurt dışında bulunan ve bulunduğu devlet vatandaşlığını kazanmak isteyen Türk vatandaşlarının, Türkiye’de yabancı muamelesine tâbi tutulması, onları ekonomik ve sosyal bakımdan rahatsız etmekteydi. Başka bir anlatımla, izin alarak Türk vatandaşlığından çıkanlar ile izin almadan Türk vatandaşlığından çıkanlar arasında Türkiye’de yararlanabilecekleri haklar bakımından herhangi bir ayrım yapılmaması bir kısım sıkıntıları beraberinde getirmekteydi. Yetkili makamlardan çıkma izin alarak yabancı devlet vatandaşlığını kazanan kişiler de Türkiye’ye giriş, ikamet ve seyahat, çalışma, taşınmaz edinme ve ferağı gibi özel hukuk kökenli hakların kullanımı bakımından yabancı muamelesine tâbi tutuldukları için, çıkma izni almak suretiyle Türk vatandaşlığından çıkarak yabancı devlet vatandaşlığını kazanmaktan kaçınmaktaydılar. Nitekim başta Almanya olmak üzere, yurt dışında yaşayan Türk vatandaşlarının sayısı üç buçuk milyonu aşmasına rağmen, izin almak suretiyle Türk vatandaşlığından ayrılarak yabancı devlet vatandaşlığını kazananların sayısı oldukça azdır.

Yetkili makamlardan izin almak suretiyle Türk vatandaşlığından çıkan asli Türk vatandaşlarının Türkiye’de yararlanacakları hakları düzenleyen 28’inci madde 09.05.2012 tarih ve 6304 sayılı Kanun’la güncellenmiştir. 6304 sayılı Kanun’da da izin alarak Türk vatandaşlığından çıkan kişilerin, Türkiye’de, Kanun’da öngörülen haklardan Türk vatandaşları gibi yararlanmaya devam edecekleri prensibi muhafaza edilmiştir. Bu kişilerin, çıkma izni aldıkları tarihin ve yabancı devlet vatandaşlığını kazanma gerekçelerinin önemi yoktur. Başka bir ifade ile yabancı ülke vatandaşlığını kazanmadan önce, İçişleri Bakanlığından çıkma izni alan kişiler ile yabancı devlet vatandaşlığını kazandıktan sonra çıkma izni alan kişiler arasında, öngörülen istisnaî haklardan yararlanma bakımından herhangi bir ayrım yapılmamış, farklılık yaratılmamıştır.

6304 sayılı Kanun’la yapılan düzenlemede, Türk vatandaşlığından çıkan kişinin haklardan yararlanacak altsoyunun kapsamı genişletilmiştir. Şöyle ki, önceki dönemlerde ve 5901 sayılı Kanun’da, Türk vatandaşlığından çıkan ana veya baba ile birlikte işlem gören çocuklar, Kanun’da öngörülen istisnaî haklardan yararlanabiliyorlardı. Yapılan değişiklikle, Türk vatandaşlığından çıkan kişilerin üçüncü dereceye kadar alt soylarının Kanun’da öngörülen istisnaî haklardan yararlanmaya devam edecekleri hükme bağlanmıştır (m.28/1). Kanun, Cumhurbaşkanına istisnaî haklardan yararla- nacak alt soyun kapsamını genişletme hususunda da yetki vermiştir. Buna göre, “Cumhurbaşkanı gerekli görmesi halinde üçüncü dereceden itibaren hangi dereceye kadar olan altsoyların bu maddede tanınan haklardan faydalanabileceğini belirleyebilir.” (28/4). Bu hüküm, çıkma izni almak suretiyle Türk vatandaşlığından çıkan kişileri ve onların üçüncü dereceye kadar olan alt soyunu bir nevi “özel statülü yabancı” kategorisine dâhil etmiştir. İzin alarak Türk vatandaşlığından çıkan doğumla Türk vatandaşlığını kazanmış kişiler ve onların üçüncü dereceye kadar olan altsoyu, yani eski Türk vatandaşı ve onun üçüncü dereceye kadar olan yabancı ülke vatandaşı altsoyu, Kanun’da tespit edilen haklar dışında kalan haklardan Türk vatandaşları gibi yararlanmaya devam edeceklerdir. Başka bir deyişle bu madde kapsamında kalan kişiler Türkiye’de;

• Seçme-seçilme,
• Muafen araç veya ev eşyası ithal etme,
• Bir kadroya dayalı ve kamu hukuku rejimine tabi olarak asli ve sürekli kamu hizmeti görevlerinde bulunma, (madde kapsamında kalan kişiler kamu kurum ve kuruluşlarında işçi, geçici veya sözleşmeli personel olarak çalıştırılabilirler) haklarından yararlanamayacaklardır.
  Sosyal güvenliğe ilişkin kazanılmış hakları saklı kalmak ve bu hakların kullanımında ilgili kanunlardaki hükümlere tâbi olmak şartıyla,
  Türk vatandaşlarına tanınan haklardan aynen yararlanmaya devam edeceklerdir. Ayrıca madde kapsamında kalan kişilerin askerlik hizmetini yapma yükümlülüğü söz konusu değildir. Başka bir anlatımla, izin alarak Türk vatandaşlığından çıkan kişiler ve bunların üçüncü dereceye kadar olan alt soyu Kanun’da tespit edilen hak ve yükümlülüklerden yararlanamayacak, diğer haklar bakımından Türk vatandaşları ile eşit statüye tâbi olacaklardır.

Getirilen bu düzenlemeden de anlaşılacağı gibi, çıkma izni almak suretiyle Türk vatandaşlığından çıkıp yabancı devlet vatandaşlığını kazanmış olanlardan hakları korunacaklar, sadece doğum yolu (soy bağı ya da toprak esası) ile Türk vatandaşlığını kazanmış olanlarla bunların üçüncü dereceye kadar olan alt soylarıdır. Diğer bir ifade ile sonradan Türk vatandaşlığını kazanmış kişilerin çıkma izni almak suretiyle yabancı bir devlet vatandaşlığını kazanmaları hâlinde bunlar, öngörülen haklardan yararlanamayacaklardır.

Mevcut düzenlemeye göre, asli yoldan Türk vatandaşlığını kazanmış olup da çıkma izni almak suretiyle yabancı devlet vatandaşlığını kazanmış olan kişiler ile bunların üçüncü dereceye kadar olan altsoyu, Kanun’da yararlanamayacakları veya tâbi olmayacakları açıkça hükme bağlanmış hak ve yükümlülükler dışında Türk vatandaşları gibi işlem görecekler, haklardan yararlanacak, yükümlülüklere katlanacaklardır. Bu kişilerin, çıkma iznini aldıkları tarihin ve yabancı devlet vatandaşlığını kazanma gerekçelerinin hiçbir önemi yoktur. Başka bir ifade ile yabancı ülke vatandaşlığını kazanmadan önce İçişleri Bakanlığından çıkma izni alan kişiler ile yabancı devlet vatandaşlığını kazandıktan sonra çıkma izni alan kişiler, öngörülen istisnaî haklardan yararlanabileceklerdir. TVK m.28’de öngörülen haklardan yararlanmak isteyen altsoy, durumunu belgelendirmelidir. Başka bir ifade ile izin alarak Türk vatandaşlığından çıkan kişi ile soy bağını kanıtlaması gereklidir.

Doğumla Türk vatandaşı olup da çıkma izni almak suretiyle Türk vatandaşlığını kaybeden kişilere, TVK m.28’de sayılan haklardan faydalanabileceklerini gösteren bir nevi kimlik belgesi niteliğindeki “mavi kart” verilecektir. Mavi kartların, kendine özgü bir kimlik numarası bulunmaktadır. Kanun’da öngörülen haklardan yararlanmak isteyen kişilerin, mavi kartlarını ibraz etmeleri yeterlidir. Diğer bir ifade ile yetkili makamlardan izin alarak Türk vatandaşlığından çıkan doğumla Türk vatandaşı olan kişiler, bir nevi ya kimlik kartı olan mavi kart ile TVK m.28 kapsamında kalan haklardan yararlanma bağlamındaki işlemlerini gerçekleştireceklerdir.

Vatandaşlıktan Çıkmanın Eşe Olan Etkisi Nasıldır?

Türk vatandaşlığından çıkmanın eşe olan etkisi TVK 27/2’nci maddede açık olarak düzenlenmiştir. Buna göre, eşlerden birinin çıkma izni almak suretiyle Türk vatandaşlığını kaybetmesi diğer eşin vatandaşlığına etki etmez (TVKUY m.50/1).

Vatandaşlıktan Çıkmanın Çocuklara Olan Etkisi Nasıldır?

Türk vatandaşlığından çıkan ana veya babaya bağlı olarak çocukların Türk vatandaşlığını kaybetmelerinde basit bir yöntem kabul edilmiştir. Kanun’da yer alan hükme göre, “Türk vatandaşlığını kaybeden ana ya da babanın talebinin bulunması ve diğer ebeveynin de muvafakat etmesi halinde çocukları da kendileri ile birlikte Türk vatandaşlığını kaybederler. Muvafakat verilmemesi halinde hâkim kararına göre işlem” yapılacağı kabul edilmiştir (TVK m.27/2).

Çocuğun Ana Veya Babaya Bağlı Olarak Türk Vatandaşlığını Kaybetmesi İçin, Küçük Olması Gerekli Midir?

Kanun’da çocuğun küçük olmasından bahsedilmediği gibi, Türk vatandaşlığını kazanan ana veya babaya bağlı olarak Türk vatandaşlığını kaza- nacak çocuklarla ilgili düzenlemede olduğu gibi (TVK m.20/2), velayetten de bahsedilmemektedir. Hâl böyle olunca, yetkili makamlardan izin almak suretiyle Türk vatandaşlığından çıkan ana veya babanın çocuğu, küçük olup olmamasına bakılmaksızın onlara bağlı olarak Türk vatandaşlığını kaybedecek midir? Bu soruya olumlu cevap vermek mümkün değildir. Türk vatandaşlığından çıkan ana veya babanın çocuklarının vatandaşlıklarının, çıkma- dan etkilenebilmesi için, onların küçük olmaları gereklidir) Her ne kadar Kanun’da çocukların küçük olmalarına yönelik hüküm bulunmasa da bu bir eksiklik olarak kabul edilmez. Ana ya da babanın muvafakati yalnızca velayet altındaki çocuklar bakımından söz konusu olabileceği için, ancak küçük çocukların vatandaşlığı ana veya babanın Türk vatandaşlığından çıkmasından etkilenebilecektir.

Nitekim TVKUY’de çocuk tanımlanmış ve onsekiz yaşını tamamlamamış olan kişi çocuk olarak kabul edilmiştir (m.3/1-c). Çocuklar hâlihazırda Türk vatandaşı oldukları için, küçük olup olmadıkları da Medenî Kanuna göre tespit edilecektir. Çocuğun Türk vatandaşlığından ayrılan ana veya babaya bağlı olarak Türk vatandaşlığından çıkması için, velayetin vatandaşlıktan çıkan tarafta olmasına gerek yoktur. Türk vatandaşlığından çıkan eş, velayet kendisinde olmasa da çocuğunun kendisiyle birlikte Türk vatandaşlığından ayrılmasını talep edebilir. Bu durumda velayeti kendisinde bulunan eş muvafakat eder ise, çocuk velayet hakkına sahip olmayan ana veya babaya bağlı olarak Türk vatandaşlığından ayrılabilecektir. Burada dikkat edilmesi gereken husus, çocuğun Türk vatandaşlığından çıkan ana veya babaya bağlı olarak vatandaşlıktan çıkması ile, çocuğun velayeti arasında doğrudan bir bağlantı bulunmadığıdır.

Diğer Ebeveyn Muvafakat Vermez İse, Hakim Neye Göre Karar Verecektir?

Diğer eşin, yabancı olması hâli Kanun’da düzenlenmemiştir. Yönetmelikte ise, “Ana ya da babadan birinin yabancı olması halinde çocuk, Türk vatandaşlığını kaybeden ana ya da babaya bağlı olarak Türk vatandaşlığını kaybeder.” (m.50/5) hükmü yer almaktadır. Yönetmelikteki bu hükmün, TVK m.27/2 hükmüne aykırı olduğu kanaatindeyim. Zira Kanun’da, ana-babanın vatandaşlık durumları nazara alınarak bir ayrım yapılmamıştır. Dolayısıyla bu hâlde de diğer eşin muvafakati aranmalı, muvafakat verilmemesi hâlinde, hâkim hükmüne göre karar verilmesi isabetli olacaktır.

Diğer eşin muvafakat etmemesi hâlinde, mahkemeden alınacak karara göre işlem yapılacaktır. Karar verecek mahkeme, HMK m.6’da düzenlenmiş genel yetki kuralı çerçevesinde, davalının yerleşim yeri asliye mahkemesidir. Mahkeme, çocuğun vatandaşlığının değişmesini, TMK’da boşanmada çocuklar bakımından ana-babanın haklarını düzenleyen hükümler çerçevesinde, “Durumun Değişmesi” kenar başlığını taşıyan 183’üncü maddesinde öngörülmüş olan “yeni olayların ortaya çıkması” kapsamında değerlendirecek ve karar verecektir. Mahkemenin vereceği karara göre, çocuğun vatandaşlığı, ana veya babaya bağlı olarak değişebilecektir143. Mahkeme, kural olarak Türk vatandaşlığından ayrılan ana veya babaya bağlı olarak çocuğun vatandaşlığının değişmesinin, çocuğun menfaatine olup olmadığını araştıracak ve bir karar verecektir.

TVK 27/3’üncü maddede, “Vatandaşlığın kaybı, çocukları vatansız kılacak ise bu madde hükümleri uygulanmaz.” hükmü yer almaktadır. Bu hükme göre, çocukların analarına veya babalarına bağlı olarak Türk vatandaşlığını kaybetmeleri onları vatansız kılacak ise, çocuklar Türk vatandaşı olarak kalmaya devam edeceklerdir. Başka bir ifade ile çocukların ana veya babalarına bağlı olarak Türk vatandaşlığından ayrılmaları, onlara bağlı olarak yabancı devlet vatandaşlığını kazanmaları şartına bağlanmıştır.

Türk Vatandaşlığından Çıkma İçin Mutlaka Başka Vatandaşlığım Olmalı Mı?

Evet, ya hali hazırda yabancı bir ülke vatandaşı olmalısınız ya da yabancı vatandaşlığı kesin kazanacak durumda olmalısınız. Aksi halde Türkiye sizi vatansız bırakmamak için çıkma izni vermez. Genellikle diğer ülke “Türk vatandaşlığından çıkarsa vatandaşlığa alacağız” diye yazı verir, bu yazıyla başvurursunuz ve iki yıl içinde o vatandaşlığı alıp kanıtlamanız istenir.

Askerlik Yapmadan Vatandaşlıktan Çıkabilir Miyim?

Kanunen askerlikle ilişiği olmaması şartı aranır. Yani askerlik çağında iseniz ve henüz yapmadıysanız, bakaya/kaçağı değilseniz aslında başvuru yapabilirsiniz. Ancak uygulamada çoğu zaman askerlik tecil süresi bitmemiş olsa dahi ilişik belgesi istenir. Eğer bulunduğunuz ülke vatandaşı olunca orada askerlik yaparsanız (örneğin mavi kartlı erkek Alman vatandaşı olup Alman ordusunda görev yaparsa), Türk askerliği muafiyeti için de ayrıca işlemler vardır. Ama genel olarak, askerliğini yapmamış olanların çıkma izni alması zor olabilir.

Vatandaşlıktan Çıkınca Emeklilik Hakkım Ne Olacak?

Türkiye’de sosyal güvenlik primleriniz varsa ve emekli iseniz, Mavi Kartlı olarak emekli maaşınızı almaya devam edebilirsiniz. Sosyal güvenlik haklarınız korunur. Sadece, kamu kurumunda memur olarak çalışıyorsanız istifa etmeniz gerekir çünkü vatandaşlığı kaybedince memuriyet de biter. Ancak SSK/Bağkur emekliliği gibi haklar etkilenmez.

Türk Vatandaşlığından Çıkma İşleminden Vazgeçebilir Miyim?

Çıkma izin belgesini aldıktan sonra 2 yıl içinde yabancı vatandaşlığı kazanamazsanız, izin belgesi kendiliğinden hükümsüz kalır ve Türk vatandaşlığınız devam eder​. Bu durumda sürece adeta hiç girmemiş gibi olursunuz. Eğer işlemler sürerken, çıkma izni onaylanmadan vazgeçmek isterseniz, yazılı olarak başvurunuzu geri çekebilirsiniz. Ancak çıkma belgesi düzenlendikten sonra (yani vatandaşlıktan çıktıktan sonra) geri dönüş, normal vatandaşlık başvurusu yapmayı gerektirir; otomatik geri alma yoktur.

Haklarınızı doğru şekilde öğrenmek, süreci bilinçli yürütmek ve olası riskleri en aza indirmek adına profesyonel hukuki destek almak her zaman en sağlıklı yaklaşımdır. Genel hukuk alanında danışmanlık ve detaylı bilgi için Avukat Osman Yıldız ile iletişime geçebilir, somut durumunuza uygun değerlendirme ve yönlendirme talep edebilirsiniz. Doğru zamanda alınan doğru hukuki destek, sürecin en güçlü güvencesidir.

The post VATANDAŞLIKTAN ÇIKMA NEDİR? VATANDAŞLIKTAN ÇIKMA NASIL İPTAL EDİLİR? appeared first on Yıldız Hukuk.

Yatırım yoluyla Türk vatandaşlığı kazanma, son yıllarda yabancı yatırımcılar tarafından merak edilen bir konu haline gelmiştir. Türk vatandaşlığının kazanılmasına ilişin genel kriterlere göre yatırım yoluyla vatandaşlık daha kolay biçimde kazanılabilir.

Yatırım Yoluyla Türk Vatandaşlığı Kazanma Yolları Nelerdir?

Yatırım yoluyla Türk vatandaşlığı alma, vatandaşlığın istisnai yolla kazanılmasının türlerindendir. Yatırım yoluyla Türk vatandaşlığı alma yolları, konuyla ilgili Yönetmeliğin 20. maddesinde öngörülmüştür. Bu madde uyarınca, yatırım yoluyla Türk vatandaşlığı kazanma yolları şöyle sayılabilir:

• En az 500.000 USD veya karşılığı döviz tutarında sabit sermaye yatırımı yapmak. (Bu yatırımın Sanayi ve Teknoloji Bakanlığı tarafından tespit edilmesi gerekir.)
• En az 400.000 USD veya karşılığı döviz tutarında gayrimenkul satın almak ve tapu siciline 3 yıl satılmaması şerhi koymak. Ya da bu tutarda irtifak hakkı veyahut kat mülkiyeti devralıp tapu siciline 3 yıl devir ve terkin işlemi yapılmayacağına dair taahhüdü şerh etmek (Buna dair sözleşmenin, Çevre Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı tarafından tespit edilmesi gerekir.)
• En az 500.000 USD veya karşılığı dövizi, 3 yıl çekmemek kaydıyla Türkiye’de faaliyet gösteren bankaların mevduat hesabına yatırmak (Bunun Bankacılık Düzenleme ve Denetleme Kurumunca tespit edilmesi gerekir.)
• En az 50 kişilik istihdam oluşturmak (Bunun Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı tarafından tespit edilmesi gerekir.)
• En az 500.000 USD veya karşılığı döviz tutarında devlet borçlanma araçlarını 3 yıl tutmak şartıyla satın almak (Bunun Hazine ve Maliye Bakanlığı tarafından tespit edilmesi gerekir.)
• En az 500.000 USD veya karşılığı döviz tutarında gayrimenkul yatırım fonu katılma payını veya girişim sermayesi yatırım fonu katılma payını en az 3 yıl elinde tutma şartıyla satın almak. (Bunun Sermaye Piyasası Kurulu tarafından tespit edilmesi gerekir.)

Bu kriterlerden herhangi birini karşılayan yabancı, Cumhurbaşkanı kararı ile Türk vatandaşlığını kazanabilir. Bu kişilerin vatandaşlık başvurusu, ilk olarak Bakanlık tarafından incelenir. Kriterleri sağlamayan yabancıların başvuruları reddedilir. Milli güvenlik ile kamu düzeni açısından tehlikeli görülen yabancıların başvurusu da Bakanlık tarafından reddedilir. İncelemede hiçbir sorun görülmezse başvuru Cumhurbaşkanına iletilir ve yabancı, Cumhurbaşkanı kararı ile Türk vatandaşı olabilir.

Sabit Sermaye Yatırımı ile Türk Vatandaşlığı Nedir?

Sabit sermaye yatırımı yapmak, yatırım yoluyla Türk vatandaşlığını kazanma yollarından biridir. Türkiye’de en az 500.000 USD veya bu tutara tekabül eden sabit sermaye yatırımı yaptığı Sanayi ve Teknoloji Bakanlığı tarafından tespit edilen yabancı, Türk vatandaşlığını kazanabilir.

400.000 Dolara Gayrimenkul Satın Alma ile Türk Vatandaşlığı Nedir?

Türkiye’de gayrimenkul, irtifak hakkı ya da kat mülkiyeti satın alarak Türk vatandaşlığına geçmek mümkündür. Bunun şartları şöyle sıralanabilir:

• En az 400.000 dolar veya karşılığı döviz tutarında gayrimenkul almak ya da irtifak hakkı veya kat mülkiyeti devralmak,
• 400.000 doları peşin olarak ödemek,
• Gayrimenkul satın alınmışsa 3 yıl boyunca satılmayacağını tapu siciline şerh etmek,
• İrtifak hakkı veya kat mülkiyeti devralınmışsa 3 yıl boyunca devir ve terkin yapılmayacağını tapu siciline şerh etmek,
  Taşınmaz satış vaadi yapılması halinde, noterde yapılan bu sözleşmenin ve içeriğinde yer alması gereken taahhüdün, Çevre Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı tarafından tespit edilmesi gerekir.

Bankalara Mevduat Yatırma ile Türk Vatandaşlığı Nedir?

Bankaya para yatırma yoluyla Türk vatandaşlığı kazanılabilir. Bunun için yapılacak yatırımın şu kriterleri sağlaması gerekir:

• En az 500.000 dolar veya karşılığı döviz bankaya yatırılmalıdır. Bu para, hiç çekilmeden en az 3 yıl bankada tutulmalıdır.
• Paranın yatırıldığı banka, Türkiye’de faaliyet gösteren bir banka olmalıdır.
• Tüm bu kriterlerin sağlandığı, Bankacılık Düzenleme ve Denetleme Kurulunca tespit edilmelidir.

İstihdam Oluşturma ile Türk Vatandaşlığı Nedir?

Türkiye’deki bir işyerinde en az 50 kişilik istihdam oluşturduğu Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığınca tespit edilen yabancılara Türk vatandaşlığı verilebilir. Burada dikkat edilmesi gereken husus, istihdam edilecek 50 kişinin Türk vatandaşı olması zorunlu değildir. İstihdamın yasal olması ve yabancı çalıştırma kotalarına uygun olması yeterlidir.

Devlet Borçlanma Araçları ile Türk Vatandaşlığı Nedir?

Devlet borçlanma araçlarını satın alarak Türk vatandaşı olmak mümkündür. En az 500.000 USD veya bu tutara tekabül eden döviz tutarında devlet borçlanma araçlarını, 3 yıl boyunca satmamak şartıyla satın alan yabancılar Türk vatandaşı olabilir. Bunun için devlet borçlanma araçlarının satın alındığı Hazine ve Maliye Bakanlığı tarafından tespit edilmiş olmalıdır.

Yatırım Fonu Katılma Payı ile Türk Vatandaşlığı Nedir?

Yatırım fonu katılma payı satın alan yabancılar, Sermaye Piyasası Kurulunun durumu tespit etmesi halinde Türk vatandaşı olabilir. Bunun için en az 500.000 USD veya buna tekabül eden döviz tutarında yatırım fonu katılma payı veya girişim sermayesi yatırım fonu katılma payı satın almak gerekir. Ayrıca bu fonların, en az 3 yıl elde tutmak şartıyla satın alınmış olması gerekir. Yatırım yoluyla Türk vatandaşlığını kazanma, Türk vatandaşlığının kazanılmasının istisnai hallerindendir. Yatırım yoluyla Türk vatandaşlığını kazanmak için aranan şartlar, yukarıda belirtilen kriterler ile birlikte milli güvenlik ve kamu düzenine uygunluktur. Fakat şartların sağlanmış olması kadar sürecin doğru şekilde yürütülmesi de belirleyici rol oynar. Türk vatandaşlığı, yatırım yolu dışında çeşitli birçok gerekçeyle daha kazanılabilir. Fakat her bir yol için çeşitli şartlar ve prosedürler öngörülmüştür. Bu noktada, tüm vatandaşlık kazanma yollarının ve bunlara dair süreçlerin yer aldığı “Türk vatandaşlığı nasıl kazanılır” yazımıza göz atmanızda yarar vardır.

Yatırım Yoluyla Türk Vatandaşlığı Başvurusu Nasıl Yapılır?

Yatırım yoluyla Türk vatandaşlığı başvurusu, Nüfus ve Vatandaşlık İşleri Genel Müdürlüğüne dilekçeyle yapılır. Başvurudan önce, gerekli kriterlerin sağlandığının ilgili bakanlık ya da kurum tarafından tespiti gerekir. Örneğin banka hesabına para yatırarak Türk vatandaşı olmak isteniyorsa 500.000 dolar ya da muadili döviz, banka hesabına yatırılmalı ve bu durum BDDK tarafından tespit edilmelidir.

Yatırım Yoluyla Türk Vatandaşlığı Başvurusu İçin Gerekli Belgeler Nelerdir?

Yatırım yoluyla Türk vatandaşlığı başvurusu için gerekli belgelerden bazıları, bu başvurunun her çeşidi için aranır. Bazı belgeler ise yalnızca belli vatandaşlık başvuruları bakımından gerekli olur. Yatırım yoluyla Türk vatandaşlığı başvurusunda gerekli belgeler, şöyle sıralanabilir:

• Vatandaşlık başvuru dilekçesi,
• Başvurucunun pasaportu ya da pasaport yerine geçen belgesi,
• Başvurucuya ait 2 adet biyometrik fotoğraf,
• Başvurucunun medeni hal belgesi: Evli ise evlenme belgesi, boşanmış ise boşanma belgesi, dul ise eşine ait ölüm belgesi,
• Başvurucunun doğum belgesi,
• Başvurucunun kendisi ve ailesine ait vukuatlı nüfus kayıt örneği,
• Hizmet bedelinin maliye veznesine yatırıldığına dair makbuz,
• Taşınmaz satın alınması halinde taşınmazın değerini gösteren taşınmaz değerleme raporu,

Başvurucunun yaptığı yatırımı gösteren belge (örneğin taşınmaz satın alınmışsa tapu sicil kaydı, mevduat hesabına para yatırılmışsa buna dair bankadan alınacak belgeler vs.)
Belgelerde herhangi bir eksiklik olursa vatandaşlık başvurusu reddedilir ya da eksikliğin tamamlanması için başvurucuya süre verilir. Başvuru işlemlerini herhangi bir eksiklik veya hata olmaksızın ilerletebilmek için uzman yabancılar avukatına danışmakta yarar vardır.

Yatırım Yoluyla Türk Vatandaşlığı Başvurusu Ne Kadar Sürede Sonuçlanır?

Yatırım yoluyla Türk vatandaşlığı başvurusu, yaklaşık 3 ay içinde sonuçlanır. Fakat başvuru öncesindeki işlemlerin sağlanması, ayrıca zaman yiyebilir. Bunun dışında; idari makamların yoğunluğu, belgelerin tam ve eksiksiz biçimde temin edilip edilmediği gibi çeşitli durumlar da süreyi etkileyebilir.

Yatırım Yoluyla Türk Vatandaşlığı Başvurusunun Reddine İtiraz ve İptal Davası Nasıl İşler?

Yatırım yoluyla Türk vatandaşlığı kazanma başvurusu; yatırımın Yönetmelikte öngörülen kriterlere uygun olmaması, başvuruda gerekli olan belgelerde eksiklik olması ya da idarenin başvuruyu milli güvenlik ya da kamu düzeni açısından sakıncalı görmesi halinde reddedilir. Türk vatandaşlığı başvurusu reddedilen kişi, bir üst merciye itirazda bulunabileceği gibi idare mahkemelerinde iptal davası da açabilir.
İtiraz (idari başvuru) ile iptal davası yolları birbirine bağlı değildir. Bir başka deyişle, iptal davası açabilmek için önce itirazda bulunmaya gerek yoktur. Vatandaşlık başvurusu reddedilen kişi, isterse önce itiraz edip itirazının reddedilmesi halinde dava açar, isterse doğrudan dava açar.
İtiraz ve iptal davası yolları birbirine bağlı olmamakla birlikte ortak bir süreye tâbidirler. Her ikisi için de hak düşürücü süre, kararın başvurucuya tebliğini izleyen günden itibaren 60 gündür.

Yatırım Yoluyla Türk Vatandaşlığı Başvurusunun Reddine İtiraz Yolunun Usul ve Hükümleri Nelerdir?

Türk vatandaşlığı başvurusu reddedilen kişi, ret kararının kendisine tebliğini izleyen günden itibaren 60 gün içinde Nüfus ve Vatandaşlık İşleri Genel Müdürlüğü’ne itirazda bulunabilir. Müdürlük bu itiraz hakkında 30 gün içinde karar verir. Müdürlüğün 30 gün boyunca cevap vermemesi, başvurunun reddedildiği anlamına gelir. İdareye itirazda bulunmak, dava süresi olarak öngörülen 60 günlük süreyi durdurur. İtirazdan herhangi bir sonuç alınamazsa başvurulabilecek tek yol, idare mahkemesinde iptal davası açmaktır.

Yatırım Yoluyla Türk Vatandaşlığı Başvurusunun Reddinin İptalinin Usul ve Hükümleri Nelerdir?

Türk vatandaşlığı başvurusunun reddedildiği kendisine tebliğ edilen yabancı, ret kararının tebliğini izleyen günden itibaren 60 gün içinde iptal davası açabilir. İptal davası, önce itiraz süreci işletilip bundan sonuç elde edilemediği durumda açılabileceği gibi doğrudan da açılabilir. İdareye itirazda bulunulduğu an donacak olan 60 günlük dava açma süresi, itiraz reddedildiğinde veya idare 30 gün yanıt vermediğinde kaldığı yerden işlemeye devam eder. Örneğin vatandaşlık başvurusunun reddedilmesi üzerine 20. gün itirazda bulunan kişinin itirazı reddedildiğinde veya idare 30 gün cevap vermediğinde, bunu izleyen günden itibaren dava açmak için 40 günlük kalan süre işlemeye başlar. İlk derece idare mahkemesinde açılan davanın reddedilmesi halinde, ret kararının tebliğini izleyen günden itibaren 30 gün içinde bölge idare mahkemesine istinaf başvurusunda bulunulabilir. Danıştayda temyiz imkanı ise bulunmamaktadır.
Mahkeme ve itiraz sürecinde, vatandaşlık başvurusunun neden hukuka aykırı olduğu ve başvurucunun içinde bulunduğu durum dilekçeye aktarılır. Bunları destekleyen tanık, belge, dekont, fatura gibi çeşitli deliller de başvuruya eklenir. Usul işlemlerini ihmal etmemek adına, süreç hassasiyetle takip edilir. Konuyla ilgili detaylar, “Türk vatandaşlığı başvurusunun reddine itiraz ve iptal davası” yazımızda yer almaktadır.

Türk Vatandaşlığının Sonradan Kazanılmasının Eşe ve Çocuklara Etkisi Nasıldır?

Türk vatandaşlığını kazanan kişinin reşit olmayan çocuğu, kişinin talebi ve diğer ebeveynin de muvafakati varsa Türk vatandaşlığına geçirilebilir. Diğer ebeveynin muvafakat etmemesi durumunda, mahkeme çocuğun yararını gözeterek karar verir. Diğer ebeveynin ayırt etme gücünün olmaması ya da ölmüş olması gibi durumlarda, sadece Türk vatandaşlığına geçen kişinin talebi yeterli olur.  Türk vatandaşlığı kazanmanın, kazanan kişinin eşi açısından doğrudan bir sonucu olmasa da dolaylı yoldan olabilir. Zira Türk vatandaşlığını kazanan kişinin eşi, buna dayanarak aile ikamet izni talep edebilir, hatta evlenme yoluyla Türk vatandaşlığına başvurabilir. Bu konularda daha detaylı bilgi edinmek ve diğer şartları öğrenmek için “aile ikamet izni” ve “evlilik yoluyla Türk vatandaşı olmak” yazılarımıza bakabilirsiniz.

Yabancılar Yatırım Yaparken Nelere Dikkat Etmelidir?

Yabancılar, yatırım yaparken teknik işlemlerin doğru şekilde yerine getirilmesine, resmi makamlardan onay yahut izin alınması gereken durumlarda bunların ihmal edilmemesine ve sürece ilişkin diğer hususlara dikkat etmelidir. Ayrıca, yatırım sürecinde kendisini dolandırmak isteyenlere karşı da dikkatli olmalıdır. Yabancıların özellikle gayrimenkul, kat mülkiyeti ya da irtifak hakkı satın alırken dolandırıldığı sıklıkla görülür. Yabancılara; üzerinde ipotek olan gayrimenkulün satıldığı, gayrimenkulün rayiç bedelinin çok üstünde satıldığı veya farklı bir gayrimenkulün satıldığı da görülür.
Tüm bu olumsuzluklardan kaçınmak adına, tapu bilgileri kontrol edilmelidir. Taşınmazın üzerinde ipotek veya başka bir sınırlı ayni hak olmadığından emin olunması ve taşınmazın ada, pafta, parsel bilgilerinin gösterilenle uyuşması gerekir.

Haklarınızı doğru şekilde öğrenmek, süreci bilinçli yürütmek ve olası riskleri en aza indirmek adına profesyonel hukuki destek almak her zaman en sağlıklı yaklaşımdır. Genel hukuk alanında danışmanlık ve detaylı bilgi için Avukat Osman Yıldız ile iletişime geçebilir, somut durumunuza uygun değerlendirme ve yönlendirme talep edebilirsiniz. Doğru zamanda alınan doğru hukuki destek, sürecin en güçlü güvencesidir.

The post YATIRIM YOLUYLA TÜRK VATANDAŞLIĞI NASIL KAZANILIR? BUNA İLİŞKİN İTİRAZ VE İPTAL YOLLARI NELERDİR? appeared first on Yıldız Hukuk.

Mavi Kart, Türk vatandaşlığını çıkma izniyle kaybeden kişilere ve onların altsoylarına verilen, Türkiye’de belirli haklardan yararlanabilmelerine imkân sağlayan resmî bir belgedir. Bu belge, esasen çifte vatandaşlık hakkı tanımayan ülkelerde yaşayan Türk asıllı kişilerin, Türkiye ile hukuki ve ekonomik bağlarını sürdürebilmeleri amacıyla düzenlenmiştir.

5901 sayılı Türk Vatandaşlığı Kanunu’nun 28. maddesi uyarınca; doğumla Türk vatandaşı olup da çıkma izni almak suretiyle vatandaşlıktan ayrılanlar, istisnalar dışında Türk vatandaşlarına tanınan birçok haktan aynen yararlanmaya devam ederler. Mavi Kart da bu hakların kullanılabilmesi için kimlik yerine geçen bir araçtır.

Mavi Kartın özellikleri şunlardır:

-Süresizdir, yani belirli bir geçerlilik tarihi bulunmaz.
-Türkiye’deki nüfus kayıt sisteminde (MERNİS) özel bir kütüğe kaydedilir.
-Türkiye Cumhuriyeti kimlik numarası yerine Mavi Kart numarası kullanılır.
-Kartın ibraz edilemediği durumlarda, Kimlik Paylaşımı Sistemi üzerinden kayıt örneği ile işlem yapılabilir.
-Dolayısıyla Mavi Kart, Türk vatandaşlığından çıkmak zorunda kalan kişilerin gayrimenkul edinme, çalışma, sosyal güvenlik haklarını kullanma gibi birçok alanda vatandaşlığa yakın haklara erişmesini sağlayan önemli bir belgedir.

Kimler Mavi Kart Alabilir?

Mavi Kart, yalnızca belirli koşulları sağlayan kişilere verilmektedir. Her Türk vatandaşlığından çıkma halinde bu kart düzenlenmez. 5901 sayılı Türk Vatandaşlığı Kanunu’nun 28. maddesi esas alınarak kimlerin bu haktan yararlanabileceği açıkça belirlenmiştir.

Mavi Kart alabilecek kişiler şunlardır:

Doğumla Türk vatandaşı olup, çıkma izni almak suretiyle Türk vatandaşlığını kaybeden kişiler,
Bu kişilerin üçüncü dereceye kadar altsoyları (çocukları, torunları ve torunlarının çocukları).
Mavi Kart alabilmek için ayrıca şu şartlar aranır:

• Ergin ve ayırt etme gücüne sahip olmak,
• Yabancı bir devlet vatandaşlığını kazanmış olmak veya kazanacağına dair inandırıcı belirtiler bulunmak,
• Herhangi bir suç veya askerlik yükümlülüğü nedeniyle aranan kişilerden olmamak,
• Mali veya cezai bir kısıtlamanın bulunmaması.
• Bu kişilere çıkma belgesi veya çıkma izin belgesi verildikten sonra, başvuruları üzerine Mavi Kart düzenlenir. Kart, yurt dışında dış temsilcilikler aracılığıyla, yurt içinde ise ilçe nüfus müdürlükleri tarafından hazırlanır.

Mavi Kartın Dezavantajları Nelerdir?

Her ne kadar Mavi Kart, Türk vatandaşlığından çıkmak zorunda kalan kişilere birçok hak tanısa da, bazı önemli kısıtlamalar ve dezavantajlar da bulunmaktadır. Bu dezavantajlar özellikle siyasi haklar ve kamu görevleri alanında ortaya çıkmaktadır.

Mavi Kartın başlıca dezavantajları şunlardır:

• Seçme ve seçilme hakkı yoktur. Mavi Kart sahipleri, Türkiye’de seçimlerde oy kullanamaz, milletvekili adayı olamaz veya seçilme hakkını kullanamaz.
• Askerlik yükümlülüğü bulunmaz. Bu durum bazı kişiler için avantaj gibi görünse de, askerlik yapmamış olmak vatandaşlık statüsünün sağladığı bağları zayıflatabilir.
• Kamu görevlerinde memur olamazlar. Mavi Kart sahipleri, asli ve sürekli kamu hizmetlerinde (örneğin devlet memurluğu) görev alamaz. Ancak işçi, sözleşmeli personel veya geçici statüde çalışabilirler.
• Bazı özel haklardan yararlanamazlar. Örneğin, muafen araç veya ev eşyası ithalatında muafiyet hakkı bulunmamaktadır.
• Kimlik numarası farklıdır. Mavi Kart numarası kullanıldığı için bazı resmi işlemlerde sınırlı farklılıklar olabilir.
  Vatandaşlık ayrıcalıkları sınırlıdır. Mavi Kart sahipleri, Türk vatandaşı gibi yaşasalar da hukuken “yabancı statüsünde” sayıldıklarından bazı kanuni haklardan mahrum kalabilirler.

Türk Vatandaşlığından Çıkmaya İlişkin Belgeler Nelerdir?

Mavi Kart alabilmek için öncelikle Türk vatandaşlığından çıkma işlemi yapılmış olmalıdır. Bu süreçte kişilere, durumlarına göre çıkma izin belgesi veya çıkma belgesi verilir.

Çıkma İzin Belgesi Nedir?

Başka bir ülke vatandaşlığını kazanmak amacıyla Türk vatandaşlığından çıkmak isteyen kişilere verilen belgedir.
İçişleri Bakanlığı tarafından düzenlenir ve 2 yıl süreyle geçerlidir.
Kişi, bu süre içinde yabancı ülke vatandaşlığını kazanırsa belge geçerli olur. Aksi takdirde belge hükümsüz hale gelir.
Belge sahipleri, bu süre içinde ikamet ettikleri yerin valiliğine ya da yurt dışında dış temsilciliklere yeni vatandaşlık durumlarını bildirmekle yükümlüdür.

Çıkma Belgesi Nedir?

Çıkma izin belgesinden farklı olarak, zaten başka bir ülke vatandaşlığını kazanmış kişilere verilir.
Belgenin teslimiyle birlikte kişi Türk vatandaşlığını kaybeder ve nüfus kayıtları kapatılır.
Hangi belgenin verileceği hususunda İçişleri Bakanlığı’nın takdir yetkisi bulunmaktadır.
Bu belgelerden birini alan kişiler, şartları sağladıklarında Mavi Kart başvurusu yapabilirler. Böylece vatandaşlık kaybına rağmen, Türkiye’de belirli hakları koruma imkânı elde etmiş olurlar.

Türk Vatandaşlığından Çıkmanın Geçerliliği ve Sonuçları Nelerdir?

Bir kişinin Türk vatandaşlığından çıkması, ancak çıkma belgesinin imza karşılığı teslim edilmesiyle kesinleşir. Bu andan itibaren kişinin nüfus aile kütüğündeki kayıtları kapatılır ve kişi artık Türkiye’de yabancı muamelesine tabi tutulur.

Ancak bu kişiler, vatandaşlığı çıkma izni yoluyla kaybettikleri için tamamen hak mahrumiyetine uğramazlar. 5901 sayılı Türk Vatandaşlığı Kanunu’nun 28. maddesi uyarınca, bu kişiler ve altsoyları belirli istisnalar dışında Türk vatandaşlarına tanınan pek çok haktan yararlanmaya devam ederler. Bunun için ise Mavi Kart düzenlenmektedir.

Türk vatandaşlığından çıkmanın başlıca sonuçları şunlardır:

Kayıtların kapatılması: Kişinin nüfus kaydı yabancı statüsünde işaretlenir.
Hak kaybının önlenmesi: Çıkma izniyle vatandaşlıktan ayrılanlar, Mavi Kart sayesinde Türkiye’de gayrimenkul alımı, sosyal güvenlik hakları ve çalışma gibi alanlarda haklarını sürdürebilir.
Eş ve çocuklara etkisi: Eşin vatandaşlığı etkilenmez; ancak çocuklar için durum, ebeveynin talebine ve diğer ebeveynin muvafakatine göre değişir. Muvafakat verilmediğinde mahkeme kararı gerekir.

Mavi Kart’tan Kimler Yararlanır? Kimler Yararlanamaz?

Mavi Kart uygulaması, yalnızca belirli kişilere tanınmış bir haktır. 5901 sayılı Türk Vatandaşlığı Kanunu’nun 28. maddesi bu konuda açık hükümler içermektedir.

Mavi Kart’tan Yararlanabilenler Kimlerdir?

Doğumla Türk vatandaşı olup, çıkma izni almak suretiyle vatandaşlığını kaybeden kişiler,
Bu kişilerin üçüncü dereceye kadar altsoyları (çocuk, torun, torunun çocuğu).
Bu kapsamda olan kişiler, Türkiye’de gayrimenkul alabilir, sosyal güvenlik haklarını kullanabilir, işçi veya sözleşmeli personel olarak çalışabilir, ticari faaliyetlerde bulunabilir.

Mavi Kart’tan Yararlanamayanlar Kimlerdir?

-Türk vatandaşlığını kaybettirme kararı veya iptal kararı ile yitirenler,
-5901 sayılı Kanun’un 28. maddesi kapsamı dışında kalan kişiler,
-Yabancı statüsünde olup hiçbir zaman Türk vatandaşlığı bulunmayanlar.
Dolayısıyla, Mavi Kart, yalnızca çıkma izni ile vatandaşlıktan ayrılanlara ve onların altsoyuna özgü bir belgedir. Diğer yollarla vatandaşlığı kaybedenler bu haktan yararlanamaz.

Mavi Kartlıların Yeniden Vatandaşlığa Geçmeleri Nasıl Olur?

Mavi Kart sahipleri, belirli şartların varlığı halinde yeniden Türk vatandaşlığını kazanma hakkına sahiptir. Bu husus 5901 sayılı Türk Vatandaşlığı Kanunu’nun 13. maddesinde düzenlenmiştir.

Kanuna göre;

• Çıkma izni almak suretiyle vatandaşlığını kaybeden kişiler,
• Ana veya babalarına bağlı olarak vatandaşlığı kaybeden ancak seçme hakkını kullanmayanlar,
• Türkiye’de ikamet süresine bakılmaksızın, millî güvenlik açısından engel teşkil edecek bir durumu bulunmadığı takdirde Bakanlık kararıyla yeniden vatandaşlığa alınabilir.

Yeniden Vatandaşlığa Geçişte Aranan Şartlar Nelerdir?

-Milli güvenlik bakımından engel teşkil eden bir hal bulunmamalı,
-Başvuru sahibi gerekli belgelerle birlikte yurt içinde valiliklere, yurt dışında ise dış temsilciliklere müracaat etmeli,
-Başvuru dilekçesi, fotoğraf ve mevcut vatandaşlığını gösteren kimlik/pasaport ibraz edilmelidir.
-Bu süreçte ikamet süresi şartı aranmamaktadır. Yani Mavi Kart sahipleri, Türkiye’de ne kadar yaşamış olursa olsun, milli güvenlik engeli bulunmadığı sürece vatandaşlığı yeniden kazanabilirler.

Mavi Kartlılara Tanınan Haklar Nelerdir?

Mavi Kart sahipleri, 5901 sayılı Türk Vatandaşlığı Kanunu’nun 28. maddesi kapsamında, Türk vatandaşlarına tanınan hakların büyük bölümünden yararlanabilmektedir. Ancak bazı istisnalar vardır.

Mavi Kartın Sağladığı Haklar Nelerdir?

Gayrimenkul edinme hakkı: Mavi Kartlılar, Türkiye’de herhangi bir kısıtlama olmaksızın taşınmaz alıp satabilirler.
Çalışma hakkı: Kamu kurumlarında memur olamasalar da, işçi, sözleşmeli personel veya geçici personel olarak görev alabilirler.
Meslek icra etme hakkı: Avukatlık, doktorluk gibi meslekleri Türkiye’de icra edebilirler.
Sosyal güvenlik hakları: Daha önce kazanılmış sosyal güvenlik haklarını korurlar ve emeklilik borçlanması yapabilirler.
Ticari faaliyetler: Türkiye’de şirket kurabilir, yatırım yapabilir, serbest ticaret yapabilirler.
Kimlik numarası kullanımı: Kendilerine verilen Mavi Kart numarası ile tüm resmi işlemleri gerçekleştirebilirler.

Mavi Kart Alan Kişilerin İstisna Hakları Nelerdir? (Kullanamadıkları Hakları Hangileridir?)

-Seçme ve seçilme hakkı yoktur.
-Askerlik yükümlülüğü bulunmaz.
-Asli ve sürekli kamu görevlerinde memuriyet hakkı tanınmaz.
-Araç ve ev eşyası ithalatında muafiyet haklarından yararlanamazlar.

Mavi Kartlıların Yeniden Vatandaşlık Başvurusu İçin Gerekli Belgeler Nelerdir?

Mavi Kart sahipleri, kanunda belirtilen şartları taşımaları halinde yeniden Türk vatandaşlığını kazanmak için başvuruda bulunabilirler. Bu süreçte diğer yabancı uyruklulardan farklı olarak ikamet süresi şartı aranmaz. Ancak başvuru sırasında bazı belgelerin ibraz edilmesi zorunludur.

Mavi Kart Başvurusunda Gerekli Belgeler Nelerdir?

• Türk vatandaşlığına yeniden geçme talebini içeren dilekçe,
• Başvuranın halen vatandaşı olduğu ülkeye ait pasaport veya kimlik belgesi,
• Kişi vatansızsa, bu durumu belgeleyen resmi evrak,
• Medeni durumu gösteren belgeler (örneğin evlilik cüzdanı, boşanma kararı vb.),
• Evli kişiler için eş ve çocuklarla aile bağını gösteren nüfus kayıt örneği veya eşdeğer belge,
• Hizmet bedelinin yatırıldığına dair ödeme makbuzu.
• Başvuru Yeri
• Yurt içinde: İkamet edilen ilin valiliği,
• Yurt dışında: Türkiye’nin dış temsilcilikleri (büyükelçilik veya konsolosluk).
• Süreç
• Başvuruların incelenmesi sırasında, başvuru sahiplerinin milli güvenlik bakımından engel teşkil edecek bir durumunun bulunmaması esastır. Şartlar sağlandığında, Bakanlık kararıyla Türk vatandaşlığı yeniden kazanılabilir.

Mavi Karta Nasıl Başvuru Yapılır?

Mavi Kart başvurusu, yalnızca çıkma izni almak suretiyle Türk vatandaşlığını kaybeden kişilere ve onların üçüncü dereceye kadar altsoylarına yapılabilmektedir. 2026 yılı itibarıyla başvuru süreci, hem Türkiye içinde hem de yurtdışında oldukça basit ve standart bir prosedüre bağlanmıştır.

Başvuru Yerleri Nerelerdir?

Türkiye içinde: İlçe nüfus müdürlükleri,
Yurtdışında: Türkiye’nin dış temsilcilikleri (konsolosluk veya büyükelçilik).

Başvuru İçin Gerekli Belgeler Nelerdir?

Mavi Kart talebinde bulunacak kişilerin başvuru sırasında ibraz etmesi gereken belgeler şunlardır:

• Mavi Kart talebini içeren dilekçe,
• 2 adet biyometrik fotoğraf,
• Yabancı devlet vatandaşlığını gösteren kimlik belgesi veya pasaport.
• Başvuru Ücreti
• Mavi Kart düzenlenmesi sırasında, 210 sayılı Değerli Kağıtlar Kanunu uyarınca her yıl Maliye Bakanlığı tarafından belirlenen değerli kağıt bedeli alınmaktadır.

2026 yılı itibarıyla Mavi Kart başvuru bedeli 165 TL olarak uygulanmaktadır.
Ücret, başvuru sırasında ilgili vezneye veya anlaşmalı bankalara yatırılmaktadır.

Başvuru Süreci Nasıldır?

Başvuru dilekçesi ve belgeler, ilgili nüfus müdürlüğü veya dış temsilciliğe teslim edilir.
Başvuru sahibinin Mavi Kartlılar Kütüğünde kaydı kontrol edilir.
Belgelerin uygun bulunması halinde, başvuran adına süresiz geçerli Mavi Kart düzenlenir.
Kart, kimlik yerine geçer ve gerekli işlemlerde kullanılabilir.
Vatandaşlık Başvurusu Reddedilen Mavi Kartlının İdareye İtirazı
Mavi Kart sahibi olup yeniden Türk vatandaşlığına geçmek için yaptığı başvurusu reddedilen kişilerin, idari itiraz hakkı bulunmaktadır. Bu itiraz, doğrudan yargı yoluna başvurmadan önce idareye yapılan bir başvuru niteliği taşır.

Mavi Kart Başvurusnda İtiraz Süresi ve Usulü Nasıldır?

Başvurusu reddedilen kişi, kararın kendisine tebliğinden itibaren 60 gün içinde idareye itiraz edebilir.
İtiraz merci, başvuruyu reddeden makamdır (genellikle Nüfus ve Vatandaşlık İşleri Genel Müdürlüğü).
İtiraz süresi içinde yapılan başvurular, dava açma süresini durdurur.
İdarenin Yanıt Süresi
İdare, yapılan itirazı 30 gün içinde cevaplandırmak zorundadır.
Eğer bu süre içinde cevap verilmezse, itiraz zımnen reddedilmiş sayılır.
Bu durumda, vatandaşlık başvurusunun reddine ilişkin dava açma süresi, kaldığı yerden işlemeye devam eder.

Vatandaşlık Başvurusu Reddedilen Mavi Kartlının Dava Açması Nasıl İşler?

Mavi Kart sahibi bir kişinin yeniden Türk vatandaşlığına geçme başvurusu reddedildiğinde, bu karara karşı yargı yoluna başvurma hakkı bulunmaktadır. İdareye yapılan itiraz sonuçsuz kalırsa ya da doğrudan dava açma yoluna gidilirse, süreç idari yargı önünde ilerler.

Mavi Kart Başvurusu Reddedilen Davacı Ne Kadar Süre İçerisinde İptal Davası Açmalıdır?

Reddedilen vatandaşlık başvurusuna karşı 60 gün içinde iptal davası açılabilir.
Bu süre, kararın kişiye tebliğ edildiği tarihten itibaren işlemeye başlar.

Mavi Kart Başvurusu Reddedilen Davacı Hangi Yetkili ve Görevli Mahkemede Dava Açmalıdır?

Bu davalarda görevli mahkemeler idare mahkemeleridir.
Davalı taraf, başvuruyu reddeden makam olduğu için, dava İçişleri Bakanlığı aleyhine açılır.
Yetki bakımından ise, dava genellikle Ankara idare mahkemelerinde görülür.

Mavi Kart Başvurusu Reddedilen Davacı İçin Dava Süreci Nasıl İşler?

Vatandaşlık başvurusu reddedilen kişi, iptal davası açar. İdare mahkemesi, idarenin kararını hukuka uygunluk açısından inceler. Mahkemenin kararı başvurucu lehine çıkarsa, idarenin ret kararı iptal edilir ve vatandaşlığa kabul işlemi yeniden değerlendirilir. Mahkeme olumsuz karar verirse, kişi bölge idare mahkemesine (istinaf) ve ardından gerekirse Danıştay’a (temyiz) başvurabilir.

Mavi Kart Emekliliği Nasıldır?

Mavi Kart sahipleri, Türk vatandaşlığını çıkma izniyle kaybetmiş olsalar da, sosyal güvenlik haklarını korumaya devam ederler. Bu kapsamda Türkiye’de emeklilik başvurusu yapabilmeleri mümkündür.

Mavi Kartlıların Emeklilik Şartları Nasıldır?

3600 prim günü bulunması gerekir.
Türkiye’deki sigorta başlangıç tarihi, emeklilik hesabında esas alınır.
Türk vatandaşlığından çıkmadan önce geçen yurtdışı çalışma süreleri borçlanma yoluyla emekliliğe dahil edilebilir.
Ancak vatandaşlıktan çıkıldıktan sonraki çalışma süreleri, borçlanma kapsamında değerlendirilmez.

Başvuru Süreci Nasıl Şartlardan Oluşur?

• Mavi Kart sahipleri, Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığına dilekçe ile başvurarak emeklilik işlemlerini başlatabilir.
• Başvuru sırasında istenen belgeler arasında;
• Yurtdışındaki çalışma ve ikamet belgeleri,
• Yurtdışı sigorta kurumundan alınan sigorta dökümü,
• Türkiye’deki SGK hizmet döküm belgesi,
• Mavi Kartın aslı ve fotokopisi,
• Giriş-çıkış kayıtlarını gösteren Emniyet Müdürlüğü belgesi yer alır.
• Avantajlar
• Mavi Kart sahipleri, Türk vatandaşlarına tanınan emeklilik haklarından aynen yararlanırlar.
• Borçlanma yaparak yurtdışında geçen sürelerini Türkiye’deki emeklilik hesabına katabilirler.
• Bu sayede Türkiye’den emekli olma imkânı kazanırlar.
• Mavi Kart Sahiplerinin Eşi ile Çocuklarının Durumu
• Mavi Kart sahiplerinin aile bireyleri açısından durum, kanunda özel olarak düzenlenmiştir. 5901 sayılı Türk Vatandaşlığı Kanunu’nun 28. maddesi uyarınca; doğumla Türk vatandaşı olup
• çıkma izniyle vatandaşlığını kaybeden kişilerin üçüncü dereceye kadar altsoyları da Mavi Kart haklarından yararlanabilmektedir.

Mavi Kartlı Çocukların Durumu Nasıldır?

• Mavi Kart sahibinin ergin olmayan çocukları, ebeveynleriyle birlikte Mavi Kart kapsamında sağlanan haklardan faydalanır.
• Çocuğun Türk vatandaşlığından çıkması için, diğer ebeveynin muvafakati gerekir. Muvafakat verilmezse, bu durumda hakim kararı aranır.
• Çocuğun 18 yaşını doldurmuş olması halinde ise, ebeveynin vatandaşlık durumu onu etkilemez; kendi bağımsız statüsüne göre işlem görür.
• Eşin Durumu
• Mavi Kart sahibinin eşi, doğrudan bu haktan yararlanamaz.
• Yalnızca altsoy, yani çocuklar, torunlar ve onların çocukları kapsama dahildir.
• Dolayısıyla eş, hangi ülkenin vatandaşı ise, o ülkenin vatandaşı olmaya devam eder.
• Yeniden Vatandaşlığa Geçişte Etkisi
• Mavi Kart sahibinin yeniden Türk vatandaşlığını kazanması halinde, çocuğu 18 yaşından küçükse çocuk da vatandaşlık kazanır.
• Ancak çocuk erginse, kendi başına vatandaşlık için ayrıca başvuruda bulunmalıdır.

Örnek Yargıtay Kararları Nelerdir?

Mavi Kart sahipleri ile ilgili uyuşmazlıklar, zaman zaman yargıya da taşınmaktadır. Yargıtay, bu konuda verdiği kararlarla Mavi Kartlıların haklarını ve hukuki statülerini açıklığa kavuşturmuştur.

Yargıtay 18. Hukuk Dairesi: Mahkeme, Mavi Kartın sahibine 5901 sayılı Türk Vatandaşlığı Kanunu’nun 28. maddesinde belirtilen haklardan yararlanma imkânı sağladığını vurgulamıştır. Kararda, Mavi Kartlıların nüfus kayıtlarının kapalı olmasının, onların doğum tarihi tespiti gibi işlemleri engellemeyeceği ifade edilmiştir.

Yargıtay Hukuk Genel Kurulu: HGK, Mavi Kartlıların sosyal güvenlik borçlanması konusunda Türk vatandaşlarıyla aynı haklara sahip olduğunu belirtmiştir. Kararda, izinle vatandaşlıktan çıkan kişilerin, yurtdışında geçen çalışma sürelerini borçlanabileceği, bunun kazanılmış hak sayıldığı açıkça ortaya konmuştur.

Yargıtay’ın Buna İlişkin Yaklaşımı Nasıldır?

Mavi Kart sahipleri, Türk vatandaşlarına tanınan sosyal ve ekonomik haklardan yararlanabilmektedir.
Yargıtay, Mavi Kartlıların haklarını yorumlarken, kanunun amacını gözeterek genişletici bir yaklaşım sergilemektedir.
Kararlarda, Mavi Kartlıların yabancı muamelesi görmeyeceği, aksine kanunda öngörülen haklardan vatandaş gibi faydalanacağı vurgulanmaktadır.

Haklarınızı doğru şekilde öğrenmek, süreci bilinçli yürütmek ve olası riskleri en aza indirmek adına profesyonel hukuki destek almak her zaman en sağlıklı yaklaşımdır. Genel hukuk alanında danışmanlık ve detaylı bilgi için Avukat Osman Yıldız ile iletişime geçebilir, somut durumunuza uygun değerlendirme ve yönlendirme talep edebilirsiniz. Doğru zamanda alınan doğru hukuki destek, sürecin en güçlü güvencesidir.

The post MAVİ KART NEDİR? MAVİ KART NASIL ALINIR? appeared first on Yıldız Hukuk.

Vatandaşlık kişiyi bir devlete bağlayan hukuki ve siyasi bir bağdır. Her devlet, sahip olduğu hükümranlık hakkının sonucu olarak, kendi vatandaşlığının kazanılma ve kaybedilme yollarını düzenleme yetkisine sahiptir. Vatandaşlık hukuku kuralları, her devletin milli yetkisine ait bulunmakla beraber, konunun bir milletlerarası hukuk yönünün olduğu belirtilmelidir. Türk vatandaşlığının kazanılması, Türk Vatandaşlığı Kanunu’na göre 2 şekilde kazanılır. Bunlar;

• Doğumla
• Sonradan kazanmadır. (TVK m.5)

Türk vatandaşlığı kazanmak isteyen yabancının başvurabileceği birden fazla yol ve her yolun kendi usul ve şartları mevcuttur. Aşağıda genel olarak Türk vatandaşlığını kazanma yollarını ve şartlarını açıkladık. Ancak somut durumunuz ve sağladığınız şartlara göre izlenecek yol, süreç ve gerekli belgeler değişecektir. Bu konuda uzman bir avukat ile birlikte başvuru yapmanız ve süreci yönetmenizi tavsiye ederiz. Konu ile ilgili soru ve hukuki talepleriniz için bize ulaşabilirsiniz. Bu yazımızda Türk vatandaşlığının kazanılması şartları ve süreçleri detaylı, kapsayıcı şekilde ele alınmıştır.

Türk Vatandaşlığının Aslen Kazanılması Yolu Nedir?

Doğumla kazanılan Türk vatandaşlığı, soy bağı veya doğum yeri esasına göre kendiliğinden kazanılır. Doğumla kazanılan vatandaşlık doğum anından itibaren hüküm ifade eder. (TVK m.6)

Soy Bağı Esasına Göre
Türkiye içinde veya dışında Türk vatandaşı ana veya babadan evlilik birliği içinde doğan çocuk Türk vatandaşıdır. Türk vatandaşı ana ve yabancı babadan evlilik birliği dışında doğan çocuk Türk vatandaşıdır. Türk vatandaşı baba ve yabancı anadan evlilik birliği dışında doğan çocuk ise soy bağı kurulmasını sağlayan usul ve esasların yerine getirilmesi halinde Türk vatandaşlığını kazanır. (TVK m.7)

Doğum Yeri Esasına Göre Türk Vatandaşlığını Kazanma Nasıl Olur?

Türkiye’de doğan ve yabancı ana ve babasından dolayı doğumla herhangi bir ülkenin vatandaşlığını kazanamayan çocuk, doğumdan itibaren Türk vatandaşıdır. Türkiye’de bulunmuş çocuk aksi sabit olmadıkça Türkiye’de doğmuş sayılır. (TVK m.8)

Türk Vatandaşlığının Sonradan Kazanılması
Sonradan kazanılan Türk vatandaşlığı, yetkili makam kararı veya evlat edinilme ya da seçme hakkının kullanılması ile gerçekleşir. (TVK m.9) Ayrıca gerekli şartların bulunması durumunda Türk vatandaşlığının evlenme yoluyla kazanılması da mümkündür.

Yetkili Makam Kararı ile Türk Vatandaşlığının Kazanılması Nasıl Olur?

Türk vatandaşlığını kazanmak isteyen bir yabancı, bu Kanunda belirtilen şartları taşıması halinde yetkili makam kararı ile Türk vatandaşlığını kazanabilir. Ancak, aranan şartları taşımak vatandaşlığın kazanılmasında kişiye mutlak bir hak sağlamaz. (TVK m.10) Bu Kanun uyarınca sonradan Türk vatandaşlığının kazanılmasında uygulanacak temel ilke ve esaslar ilgili kamu kurum ve kuruluşlarının görüşleri alınmak suretiyle Bakanlıkça belirlenir. (TVK m.10)

Türk Vatandaşlığını Kazanmak İsteyen Yabancılarda Başvuru İçin Aranan Şartlar Nelerdir?

• Kendi millî kanununa, vatansız ise Türk kanunlarına göre ergin ve ayırt etme gücüne sahip olmak, (ehliyet şartı)
  Başvuru tarihinden geriye doğru Türkiye’de kesintisiz beş yıl ikamet etmek, (ikamet şartı)
  Türkiye’de yerleşmeye karar verdiğini davranışları ile teyit etmek,( yerleşme niyeti)
  Genel sağlık bakımından tehlike teşkil eden bir hastalığı bulunmamak, (sağlıklı olmak)
  İyi ahlak sahibi olmak,
  Yeteri kadar Türkçe konuşabilmek, (Türkçe konuşabilmek)
  Türkiye’de kendisinin ve bakmakla yükümlü olduğu kimselerin geçimini sağlayacak gelire veya mesleğe sahip olmak,
  Millî güvenlik ve kamu düzeni bakımından engel teşkil edecek bir hali bulunmamak. (TVK m.11)

*Bir yabancı için ikamet, Türk kanunlarına uygun olarak Türkiye’de oturmaktır. Türk vatandaşlığını kazanma talebinde bulunan bir yabancı başvuru için aranan ikamet süresi içinde toplam on iki ayı geçmemek üzere Türkiye dışında bulunabilir. Türkiye dışında geçirilen süreler bu Kanunda öngörülen ikamet süreleri içinde değerlendirilir. (TVK m.15) Millî güvenlik bakımından engel teşkil edecek bir hali bulunmamak şartıyla aşağıda belirtilen kişiler Türkiye’de ikamet etme süresine bakılmaksızın, Türk vatandaşlığını Bakanlık kararıyla yeniden kazanabilirler.

Çıkma izni almak suretiyle Türk vatandaşlığını kaybedenler.

Ana veya babalarına bağlı olarak Türk vatandaşlığını kaybedenlerden Türk Vatandaşlığı Kanunu’nun 21 inci maddesinde öngörülen süre içerisinde (ergin olmalarından itibaren üç yıl içinde) seçme hakkını kullanmayanlar. (TVK m.13)

Yetkili Makam Kararı ile Türk Vatandaşlığının Kazanılmasındaki Usul ve Esaslar Nelerdir?

Yetkili makam kararı ile Türk vatandaşlığını kazanmak isteyen yabancılardan başvuru için gerekli şartları taşıyanların adına vatandaşlık dosyası düzenlenir ve karar verilmek üzere Bakanlığa gönderilir. Bakanlıkça yapılacak inceleme ve araştırma sonucunda durumu uygun bulunanlar Bakanlık kararı ile Türk vatandaşlığını kazanabilirler, uygun görülmeyenlerin talepleri ise Bakanlıkça reddedilir. (TVK m.19)

Türk Vatandaşlığının Yetkili Makam Kararı ile Kazanılmasında Başvuru İçin Gerekli Belgeler

• İsteği belirten form dilekçe.
• Kişinin hangi devlet vatandaşı olduğunu gösteren pasaport veya benzeri belge, vatansız ise temininin mümkün olması halinde buna ilişkin belge.
• Kişinin kimlik bilgilerini gösteren doğum belgesi veya nüfus kayıt örneği gibi belge ve evli ise eş ve çocuklarının aile bağını kanıtlayan nüfus kayıt örneği veya benzeri belge.
• Medenî hal belgesi ve evli ise evlenme belgesi, boşanmış ise boşanmayı kanıtlayan belge, dul ise eşine ait ölüm belgesi.
• Türk vatandaşı birinci veya ikinci derece yakınları varsa bu kişilere ait müracaat makamlarınca sistemden alınan nüfus kayıt örneği.
• Kişinin genel sağlık bakımından tehlike teşkil edecek bir hastalığı bulunmadığına dair, usul ve esasları Sağlık Bakanlığınca belirlenmiş olan sağlık raporu.
• Türkiye’de kendisinin ve bakmakla yükümlü olduğu kimselerin geçimini sağladığına ilişkin gelirini veya mesleğini ispatlayan çalışma izni, vergi levhası, taahhütname veya benzeri belge.
• Başvuru tarihinden geriye doğru Türkiye’de kesintisiz olarak beş yıl ikamet ettiğine dair il emniyet müdürlüğünden alınacak yurda giriş ve çıkış tarihlerini gösteren belge.
• Başvuru tarihinden ileriye doğru vatandaşlık işlemlerinin sonuçlandırılmasına yetecek süreli ikamet tezkeresi.
• Herhangi bir suç nedeniyle hakkında kesinleşmiş mahkeme kararı bulunuyorsa onaylı bir örneği.
  Kişinin doğum tarihinin ay ve günü bulunmuyorsa, doğum tarihinin tamamlanması için ülkesinin yetkili makamlarından alınmış belge, belgenin temin edilememesi halinde ise 5490 sayılı Nüfus Hizmetleri Kanununun 39 uncu maddesi gereğince işlem yapılmasını kabul ettiğine dair imzalı beyanı.
• Hizmet bedelinin Maliye veznesine yatırıldığını gösteren makbuz.
• Dosyası tamamlanan yabancı hakkında il emniyet müdürlüğünden soruşturma yapılması istenir. (Türk Vatandaşlığı Kanununun Uygulanmasına İlişkin Yönetmelik m.17)
• Türk Vatandaşlığının Genel Olarak Kazanılmasında İl Emniyet Müdürlüğünce Yapılacak Soruşturmaya İlişkin Usul ve Esaslar Nelerdir?

İl emniyet müdürlüğünce Türk vatandaşlığını kazanmak isteyen yabancının;

-Millî güvenlik ve kamu düzeni bakımından Türk vatandaşlığını kazanmasına engel teşkil edecek bir halinin bulunup bulunmadığı,
-İyi ahlak sahibi olup olmadığı,
-Hangi tarihte Türkiye’ye geldiği, ikamet tezkeresinin hangi amaçla verildiği, müracaat tarihinden geriye doğru ne kadar süre ülkemizde ikamet ettiği, bu süre içinde yurt dışına çıkış yapıp yapmadığı, yapmış ise tarihleri ve süresi tespit edilir ve elde edilen bilgiler soruşturma formuna yazılır. Soruşturması tamamlanan yabancının dosyası il müdürlüğüne iade edilir. İl müdürlüğünce dosya, komisyona gönderilir.

Vatandaşlık Başvuru İnceleme Komisyonunun Görevleri Nelerdir?

Yetkili makam kararı ile Türk vatandaşlığının kazanılmasında ve evlenme yoluyla Türk vatandaşlığının kazanılmasında kanunda aranan şartlar uyarınca Türk vatandaşlığını kazanmak isteyen yabancıların başvuru için gerekli şartları taşıyıp taşımadıklarının tespiti, illerde oluşturulan vatandaşlık başvuru inceleme komisyonu tarafından yapılır. Komisyonun oluşumu ve çalışma esasları yönetmelikle belirlenir. (TVK m.18)

Türk Vatandaşlığının Kazanılmasında Komisyon Tarafından Yapılacak İşlemler ve Uygulanacak Esaslar Nelerdir?

Türk vatandaşlığını kazanmak isteyen yabancı;

• Başvuruda aranan şartları taşıyıp taşımadığı,
• Soy durumu,
• Türkçe konuşma yeterliliği,
• Geçimini ne şekilde sağladığı,
• Türkiye’nin toplumsal yaşamına uyum sağlayıp sağlamadığı hususlarının tespiti için komisyon tarafından mülakata tabi tutulur.
• Mülakat sonucunda oluşan kanaat vatandaşlık mülakat formuna açık bir şekilde yazılır. Komisyon ayrıca başvuru için gerekli belgelerin dosyada bulunup bulunmadığını da tespit eder.

Yabancının soy durumu; Türk kültürüne yakınlığı, örf ve adet birlikteliği ile geldiği bölge ve ana veya babanın soyu esas alınarak; Türk soylu, yabancı soylu veya soyu tespit edilemeyen şeklinde belirlenir. Doktor raporu ile tespit edilmesi halinde, konuşamayan ve duyamayanların mülakatları, bunların işaretlerinden anlayanlar aracılığıyla ya da okuma ve yazma biliyorlarsa yazılı olarak yapılır.

Komisyonca yapılan inceleme ve araştırma sonucunda aranan şartları taşıdığı anlaşılan yabancının dosyası il müdürlüğünce, karar alınmak üzere Bakanlığa gönderilir. Komisyonca yapılan inceleme ve araştırma sonucunda aranan şartları taşımadığı anlaşılan yabancının dosyası Bakanlığa gönderilmez ve il müdürlüğünce ilgilisine bu yolda gerekli tebligat yapılır. (Yönetmelik m.19)

Yetkili Makam Kararı ile Türk Vatandaşlığının Kazanılmasının Geçerliliği ve Sonuçları Nasıldır?

Türk vatandaşlığının kazanılmasına ilişkin kararlar, karar tarihinden itibaren hüküm ifade eder. Yetkili makam kararı ile Türk vatandaşlığının kazanılması eşin vatandaşlığına tesir etmez.

Ana veya babanın velayeti kendisinde bulunan çocukları, diğer eşin muvafakat etmesi halinde Türk vatandaşlığını kazanır. Muvafakat verilmemesi halinde ana veya babanın mutad meskeninin bulunduğu ülkedeki hâkim kararına göre işlem yapılır. Türk vatandaşlığını birlikte kazanan ana ve babanın çocukları da Türk vatandaşlığını kazanır. (TVK m.20)

Türk Vatandaşlığının Evlat Edinilme ile Kazanılması Nedir?

Bir Türk vatandaşı tarafından evlat edinilen ergin olmayan kişi, millî güvenlik ve kamu düzeni bakımından engel teşkil edecek bir hali bulunmamak şartıyla, karar tarihinden itibaren Türk vatandaşlığını kazanabilir. (TVK m.17)

Türk Vatandaşlığının Seçme Hakkı ile Kazanılması Nedir?

Türk Vatandaşlığı Kanunu’nun 27. maddesi uyarınca ana veya babalarına bağlı olarak (çıkma izni almak suretiyle) Türk vatandaşlığını kaybeden çocuklar ergin olmalarından itibaren üç yıl içinde seçme hakkını kullanmak suretiyle Türk vatandaşlığını kazanabilirler. (TVK m.21)

Türk vatandaşlığının seçme hakkı ile kazanılmasının geçerliliği ve sonuçları: Seçme hakkı ile Türk vatandaşlığının kazanılması, bu hakkın kullanılmasına dair şartların tespitine ilişkin karar tarihinden itibaren hüküm ifade eder. Seçme hakkını kullanarak Türk vatandaşlığını kazanan kişilerin eşleri ve çocukları hakkında Türk Vatandaşlığı Kanunu’nun 20 nci madde hükümleri uygulanır. (TVK m.22)

Türk Vatandaşlığının Evlenme Yoluyla Kazanılması Nasıldır?

Bir Türk vatandaşı ile evlenme doğrudan Türk vatandaşlığını kazandırmaz. Ancak bir Türk vatandaşı ile en az üç yıldan beri evli olan ve evliliği devam eden yabancılar Türk vatandaşlığını kazanmak üzere başvuruda bulunabilir. Başvuru sahiplerinde;

-Aile birliği içinde yaşama,
-Evlilik birliği ile bağdaşmayacak bir faaliyette bulunmama,
-Millî güvenlik ve kamu düzeni bakımından engel teşkil edecek bir hali bulunmama şartları aranır.
-Başvurudan sonra Türk vatandaşı eşin ölümü nedeniyle evliliğin sona ermesi halinde aile birliği içinde yaşama şartı aranmaz. Evlenme ile Türk vatandaşlığını kazanan yabancılar evlenmenin butlanına karar verilmesi halinde evlenmede iyi niyetli iseler Türk vatandaşlığını muhafaza ederler.

Türk Vatandaşlığının Evlenme Yoluyla Kazanılması ve Müracaat Makamlarınca Başvurunun İşleme Alınmasında Uygulanacak Esaslar Nelerdir?

Başvuruda bulunan yabancı hakkında müracaat makamlarınca araştırma yapılır. Araştırma sonucunda yabancının;

• Bir Türk vatandaşı ile üç yıldan beri evli olmadığı,
• Evliliğin boşanma veya müracaat tarihinden önce ölüm gibi nedenlerle son bulduğu,
• Herhangi bir suçtan dolayı yargılamasının devam ettiği veya hükümlü ya da tutuklu olduğu
• Yönetmeliğin 26. maddesi uyarınca istenen belgeleri ibraz edemediği anlaşıldığı takdirde başvurusu kabul edilmez ve bu hususta ilgilisine gerekli tebligat yapılır.
• Türk vatandaşlığını kazanmak isteyen yabancının eşi, sonradan Türk vatandaşlığını kazanmış ise evlilikte geçen sürenin hesaplanmasında Türk vatandaşlığını kazanma tarihi esas alınır. (Yönetmelik m.25)

Türk Vatandaşlığının Evlenme Yoluyla Kazanılmasında Başvuru için Gerekli Belgeler Nelerdir?

• İsteği belirten form dilekçe.
• Türk vatandaşı eşe ait müracaat makamlarınca sistemden alınan nüfus kayıt örneği.
• Kişinin hangi devlet vatandaşı olduğunu gösteren pasaport veya benzeri belge, vatansız ise temininin mümkün olması halinde buna ilişkin belge.
• Kişinin kimlik bilgilerini gösteren doğum belgesi veya nüfus kayıt örneği gibi belge.
• Yerleşim yeri Türkiye’de bulunuyor ise en son tarihli ikamet tezkeresi.
• Herhangi bir suç nedeniyle hakkında kesinleşmiş mahkeme kararı bulunuyor ise onaylı bir örneği.
  Kişinin doğum tarihinin ay ve günü bulunmuyorsa, doğum tarihinin tamamlanması için ülkesinin yetkili makamlarından alınmış belge, belgenin temin edilememesi halinde ise 5490 sayılı Nüfus Hizmetleri Kanununun 39 uncu maddesi gereğince işlem yapılmasını kabul ettiğine dair imzalı beyanı.
• Hizmet bedelinin Maliye veznesine yatırıldığını gösteren makbuz. (Yönetmelik m.26)
• Evlenme yoluyla Türk vatandaşlığını kazanmak isteyen ve başvuruda aranan şartları taşıdığı anlaşılan yabancı adına yönetmeliğin 26 ncı maddesinde belirtilen belgelerden oluşan dosya düzenlenir ve yabancı hakkında il emniyet müdürlüğünden soruşturma yapılması istenir. (Yönetmelik m.27)

Türk Vatandaşlığının Evlenme Yoluyla Kazanılmasında İl Emniyet Müdürlüğünce Yapılacak Soruşturmaya İlişkin Usul ve Esaslar Nelerdir?

İl emniyet müdürlüğünce evlenme yoluyla Türk vatandaşlığını kazanmak isteyen yabancının;

-Aile birliği içinde yaşayıp yaşamadığı,
-Evlilik birliği ile bağdaşmayacak şekilde fuhuş yapmak ve fuhuşa aracılık etmek gibi davranışlarının olup olmadığı,
-Türk vatandaşlığını kazanmasında millî güvenlik ve kamu düzeni bakımından engel teşkil edecek bir halinin bulunup bulunmadığı hususları araştırılır ve oluşan olumlu veya olumsuz kanaat soruşturma formuna açık bir şekilde yazılır. Soruşturma formuna soruşturmaya ilişkin tutanaklar da eklenir.
-Soruşturması tamamlanan yabancının dosyası il müdürlüğüne iade edilir. Dosya gerekli inceleme ve araştırma yapılmak üzere il müdürlüğünce komisyona gönderilir. (Yönetmelik m.28)

Türk Vatandaşlığının Evlenme Yoluyla Kazanılmasında Komisyon Tarafından Yapılacak İşlemler ve Uygulanacak Esaslar Nelerdir?

Türk vatandaşlığını kazanmak isteyen yabancı ve eşi, komisyon tarafından ayrı ayrı ve birlikte mülakata tabi tutulmak suretiyle evliliğin gerçek bir evlilik ya da Türk vatandaşlığını kazanmak amacıyla yapılmış bir evlilik olup olmadığı araştırılır. Mülakat sonucunda oluşan kanaat evlenme yoluyla Türk vatandaşlığının kazanılmasına ilişkin mülakat formuna yazılır. İl müdürlüğünce dosya karar alınmak üzere Bakanlığa gönderilir. (Yönetmelik m.29)

Türk Vatandaşlığının Evlenme Yoluyla Kazanılmasında Yurt Dışından Yapılan Başvurularda Yapılacak İşlemler ve Uygulanacak Esaslar Nelerdir?

Türk vatandaşlığını kazanmak isteyen ve başvuru için gerekli şartları taşıyan yabancı adına yönetmeliğin 26 ncı maddesinde belirtilen belgelerden oluşan dosya düzenlenir. Konsolosluk işlemlerinden sorumlu muavin konsolos veya daha üst yetkili tarafından yabancı kişi ve eşi ayrı ayrı ve birlikte, evliliğin gerçek bir evlilik ya da Türk vatandaşlığını kazanmak amacıyla yapılmış bir evlilik olup olmadığının tespiti için mülakata tabi tutulur.

Mülakat sonucunda oluşan olumlu veya olumsuz kanaat evlenme yoluyla Türk vatandaşlığının kazanılmasına ilişkin mülakat formuna açık bir şekilde yazılır. Yabancının bulunduğu devletin kanunları izin verdiği takdirde sabıka kaydı istenir ve yabancının Türk vatandaşı eşi ile evlilik kaydının resmi makamlarda bulunup bulunmadığı araştırılarak elde edilen bilgi ve belgeler dosyaya eklenir ve karar alınmak üzere Bakanlığa gönderilir. (Yönetmelik m.30)

Türk Vatandaşlığının Kazanılmasında İstisnai Haller Nelerdir?

Milli güvenlik ve kamu düzeni bakımından engel teşkil edecek bir hali bulunmamak şartıyla Cumhurbaşkanı kararı ile aşağıda belirtilen yabancılar Türk vatandaşlığını kazanabilirler.

-Türkiye’ye sanayi tesisleri getiren veya bilimsel, teknolojik, ekonomik, sosyal, sportif, kültürel, sanatsal alanlarda olağanüstü hizmeti geçen ya da geçeceği düşünülen ve ilgili bakanlıklarca haklarında gerekçeli teklifte bulunulan kişiler.
-4.2013 tarihli ve 6458 sayılı Yabancılar ve Uluslararası Koruma Kanununun 31 inci maddesinin birinci fıkrasının (j) bendi uyarınca ikamet izni alanlar ile Turkuaz Kart sahibi yabancılar ve bunların yabancı eşi, kendisinin ve eşinin ergin olmayan veya bağımlı yabancı çocuğu.
-Vatandaşlığa alınması zaruri görülen kişiler.
-Göçmen olarak kabul edilen kişiler.
-Millî güvenlik ve kamu düzeni bakımından engel teşkil edecek hali bulunanların talepleri Bakanlıkça reddedilir. (TVK m.12)

Yabancıların Yatırım Yoluyla Türk Vatandaşlığını Kazanması Nasıl Olur?

-En az 500.000 Amerikan Doları veya karşılığı döviz ya da karşılığı Türk Lirası tutarında sabit sermaye yatırımı gerçekleştirdiği Sanayi ve Teknoloji Bakanlığınca tespit edilen,
-En az 250.000 Amerikan Doları veya karşılığı döviz ya da karşılığı Türk Lirası tutarında taşınmazı tapu kayıtlarına üç yıl satılmaması şerhi koyulmak şartıyla satın aldığı veya kat mülkiyeti ya da kat irtifakı kurulmuş, en az 250.000 Amerikan Doları veya karşılığı döviz ya da karşılığı Türk Lirası tutarı peşin olarak yatırılan taşınmazın satışının vaat edildiğine dair noterden düzenlenen sözleşmenin üç yıl süreyle devri ve terkini yapılmayacağı taahhüdüyle tapu siciline şerh edildiği Çevre ve Şehircilik Bakanlığınca tespit edilen,
-En az 50 kişilik istihdam oluşturduğu Aile, Çalışma ve Sosyal Hizmetler Bakanlığınca tespit edilen,
-En az 500.000 Amerikan Doları veya karşılığı döviz ya da karşılığı Türk Lirası tutarında mevduatı üç yıl tutma şartıyla Türkiye’de faaliyet gösteren bankalara yatırdığı Bankacılık Düzenleme ve —Denetleme Kurumunca tespit edilen,
-En az 500.000 Amerikan Doları veya karşılığı döviz ya da karşılığı Türk Lirası tutarında Devlet borçlanma araçlarını üç yıl tutmak şartıyla satın aldığı Hazine ve Maliye Bakanlığınca tespit edilen.
-En az 500.000 Amerikan Doları veya karşılığı döviz ya da karşılığı Türk Lirası tutarında gayrimenkul yatırım fonu katılma payı veya girişim sermayesi yatırım fonu katılma payını en az üç yıl elinde tutma şartıyla satın aldığı Sermaye Piyasası Kurulunca tespit edilen.

şartlarından herhangi birini sağlayan yabancı, Kanunun 12. maddesinin birinci fıkrasının (b) bendi kapsamında Cumhurbaşkanı kararı ile Türk vatandaşlığını kazanabilir.

Türk Vatandaşlığının İstisnai Olarak Kazanılmasında Başvuru İçin Gerekli Belgeler ve Yapılacak İşlemler

-İsteği belirten form dilekçe.
-Kişinin hangi devlet vatandaşı olduğunu gösteren pasaport veya benzeri belge, vatansız ise temininin mümkün olması halinde buna ilişkin belge.
-Medenî hal belgesi ve evli ise evlenme belgesi, boşanmış ise boşanma belgesi, dul ise eşine ait ölüm belgesi.
-Kişinin kimlik bilgilerini gösteren doğum belgesi veya nüfus kayıt örneği gibi belge ve evli ise eş ve çocuklarının aile bağını kanıtlayan nüfus kayıt örneği veya benzeri belge.
-Türk vatandaşı birinci veya ikinci derece yakınları varsa bu kişilere ait müracaat makamlarınca sistemden alınan nüfus kayıt örneği.
-Kişinin doğum tarihinin ay ve günü bulunmuyorsa, doğum tarihinin tamamlanması için ülkesinin yetkili makamlarından alınmış belge, belgenin temin edilememesi halinde ise 5490 sayılı Nüfus -Hizmetleri Kanununun 39 uncu maddesi gereğince işlem yapılmasını kabul ettiğine dair imzalı beyanı.
-Hizmet bedelinin Maliye veznesine yatırıldığını gösteren makbuz.
-Tamamlanan dosya karar alınmak üzere Bakanlığa gönderilir.

Parasal değerlerin belirlenmesinde, tespit tarihindeki Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankasının efektif satış kuru ve/veya çapraz döviz kuru esas alınır. Yapılacak vatandaşlık kazanma başvuruları ile ilgili süreci takip etmek amacıyla İçişleri Bakanlığı bünyesinde Aile, Çalışma ve Sosyal Hizmetler Bakanlığı, Çevre ve Şehircilik Bakanlığı, Hazine ve Maliye Bakanlığı, Sanayi ve Teknoloji Bakanlığı temsilcilerinden oluşan bir komisyon kurulabilir.

Yapılacak yatırım türleri arasında belirtilen süreyi tamamlamak amacıyla geçişkenlik mümkündür. (Yönetmelik m.2)

Gayrimenkul Yatırımı ile Türk Vatandaşlığı Başvurusu İçin Gerekli Şartlar Nelerdir?

Yönetmeliğin 20. maddesinde değişiklik yapılarak anılan maddenin 2. fıkrasının b bendi ile “En az 250.000$ tutarında taşınmazı tapu kayıtlarına üç yıl satılmaması şerhi konulmak şartıyla satın aldığı Çevre ve Şehircilik Bakanlığınca tespit edilen” yabancı uyruklu gerçek kişiler için istisnai olarak Türk vatandaşlığının kazanılabilmesi mümkün kılınmıştır.

Bu kapsamda;

Söz konusu düzenlemeden yararlanmak amacıyla yapılan taşınmazın satış yoluyla edinimine yönelik başvurularda anılan maddede belirtilen tutarın tespiti için SPK tarafından kabul edilen, geçerli bir lisansa sahip değerleme uzmanı tarafından, değerleme standartlarına uygun olarak hazırlanmış, piyasa değerini gösterir taşınmaz değerleme raporu aranır.
Piyasa değerini gösterir taşınmaz değerleme raporunda yer alan meblağ esas alınarak taşınmaz/taşınmazların Amerikan Doları cinsinden değeri, işlemin yapıldığı tarihteki Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankasının efektif satış kuru üzerinden hesaplanır.

Yönetmelik değişikliğinin yapıldığı 12.01.2017 tarihi ile bu talimatın yürürlük tarihi arasında olmak kaydıyla, aynı kişi tarafından değerleri toplamı ilgili maddede belirtilen veya üstündeki bir bedele karşılık gelen birden fazla taşınmaz edinilmesi halinde her bir taşınmazın satış tarihindeki resmi senedinde yer alan bedelin efektif satış kuruna göre hesaplanan değeri esas alınır.
Düzenlenecek resmi senette taşınmazı satın alan yabancı gerçek kişinin; “Türk Vatandaşlığı Kanununun Uygulanmasına İlişkin Yönetmeliğin 20’nci maddesi kapsamında Türk Vatandaşlığının kazanılması amacıyla edindiği bu taşınmazı/taşınmazları 3 yıl süre ile satmayacağı taahhüdünde bulunduğu” ve “Taşınmazın siciline Türk Vatandaşlığı Kanununun Uygulanmasına İlişkin Yönetmeliğin 20’nci maddesi kapsamında edinim tarihinden itibaren üç yıl içerisinde satılmayacağı yönünde belirtme yapılmasını istediği” yönündeki beyanına yer verilerek beyanlar hanesine; “Türk Vatandaşlığı Kanununun Uygulanmasına İlişkin Yönetmeliğin 20’nci maddesi kapsamında edinim tarihinden itibaren üç yıl içerisinde satılmayacağı taahhüdü vardır.” belirtmesi yapılır.
Yönetmeliğin yürürlük tarihi olan 12.01.2017 tarihi ile bu talimatın yürürlüğe girdiği tarih aralığında satın alınmış olan ve resmi senedinde yukarıdaki maddede belirtilen taahhüt ile beyanlar hanesinde 3 yıl satılmayacağı yönünde belirtme bulunmayan taşınmazların malikleri tarafından, söz konusu düzenlemeden yararlanmak istenildiğinin bildirilmesi halinde, ilgilinin tescil istem belgesi ile taahhüdü alınarak taşınmazın beyanlar hanesine “Türk Vatandaşlığı Kanununun Uygulanmasına İlişkin Yönetmeliğin 20’nci maddesi kapsamında Edinim tarihinden itibaren üç yıl içerisinde satılmayacağı taahhüdü vardır.” Şeklinde belirtme yapılır.

Aynı tarih ve yevmiye numarası ile olmak kaydıyla, aynı kişi tarafından değerleri toplamı ilgili maddede belirtilen veya daha üst bir meblağa karşılık gelen birden fazla taşınmaza yönelik talepte bulunulmuş ise her bir taşınmazın beyanlar hanesine “Türk Vatandaşlığı Kanununun Uygulanmasına İlişkin Yönetmeliğin 20’nci maddesi kapsamında edinim tarihinden itibaren üç yıl içerisinde satılmayacağı taahhüdü vardır” ibaresi ile belirtme yapılması gerekmektedir. İlgi (b) Yönetmelik değişikliğinin yapıldığı tarih olan 12.01.2017 tarihi ile bu talimatın yürürlüğe girdiği tarih aralığında edinilmiş olan taşınmaz/taşınmazlar için ise aynı yevmiye ile satın alınmış olması şartı aranılmayacaktır.
Anılan Yönetmelik hükmü kapsamında beyanlar hanesine işlenmiş olan belirtmede yer alan üç yıllık sürenin dolmasından sonra yapılacak terkin başvurularında söz konusu belirtmenin terkin edilmesi, Belirtmenin konulduğu tarihten itibaren 3 yıllık süre içerisinde malik tarafından terkininin talep edilmesi halinde ise kişinin Türk vatandaşlığını kazanıp kazanmadığı MERNİS kayıtlarından kontrol edilerek;

a- Malikin sistemde Türk vatandaşı olarak kayıtlı olması halinde talebin reddi ile üç yıllık sürenin sonuna kadar belirtmenin korunması,

b- Kayıtlı olmaması halinde ise Nüfus ve Vatandaşlık İşleri Genel Müdürlüğünden Şerhin terkin edilip edilmeyeceği hususu soru konusu yapılarak alınacak cevaba göre işlemlere yön verilmesi, Gerekmektedir.

Bu Şekilde edinilmiş taşınmazlar üzerinde haciz, tedbir v.s. Şerhlerinin tesisi ile sınırlı ayni hak edinimi mümkün bulunmakta olup üç yıllık süre içerisinde çeşitli nedenlerle malikin rızası dışında taşınmazın el değiştirmesi halinde durum Nüfus ve Vatandaşlık İşleri Genel Müdürlüğüne ivedilikle bildirilir.
Bu Talimat kapsamındaki taleplerle ilgili olarak sunulan değerleme raporlarının işlemin yapıldığı yıla ait olması gerekmekte olup yıl sonunda yapılan ve devam eden başvurulara ilişkin işlemlerin başvuru yılında tamamlanmamış olması halinde sunulan raporlara Maliye Bakanlığınca ilan edilen yeniden değerleme oranı uygulanır.
Bu Talimat kapsamındaki satış işlemlerine esas alınan taşınmaz değerleme raporundaki meblağ, 1319 sayılı Emlak Vergisi Kanunu hükümlerine göre belediyelerce edinim yılı için belirlenmiş olan emlak vergisine esas değerden düşük ise tapu harçları bu değer üzerinden tahsil edilir.
İşlemin tamamlanmasını müteakip belirtmeyi içeren tapu kayıt örneği ilgilisine verilir.

K.K.T.C Vatandaşlarının Türk Vatandaşlığını Kazanması Nasıldır?

KKTC’nin milletlerarası alanda tanınmaması, KKTC vatandaşlarının ülke dışı ilişkileri bağlamında bir kısım sıkıntılar doğurmaktadır. Türkiye, KKTC vatandaşlarının bu sıkıntılarının giderilmesi amacı ile 28.05.2003 tarih ve 4862 sayılı Kanun ile KKTC vatandaşlarının Türk vatandaşlığına alınmalarına ilişkin olağanüstü bir düzenleme kabul etmişti. 5901 sayılı Kanun 4862 sayılı Kanun ile yapılan düzenlemenin özüne sadık kalan bir hüküm kabul etmiştir. Buna göre, “Türk vatandaşlığını kazanmak üzere başvuruda bulunan Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti vatandaşları, Türk vatandaşı olmak istediklerini yazılı olarak beyan ettikleri takdirde Türk vatandaşlığını kazanırlar.” (m.42). Hükümden de görüldüğü gibi, KKTC vatandaşlarının Türk vatandaşlığını kazanmak istemeleri hâlinde, herhangi bir şart aranmamakta, kişinin talepte bulunması yeterli görülmektedir.

Kanun koyucu, salt talebe bağlı vatandaşlık kazanmanın kötüye kullanılabilme ihtimalini nazara almış ve bu haktan yararlanarak Türk vatandaşlığını kazanmayı yalnızca doğumla KKTC vatandaşlığını kazanmış kişilerle sınırlı tutmuştur. Dolayısıyla, KKTC vatandaşlığını herhangi bir şekilde sonradan kazanmış kişiler, salt talebe bağlı vatandaşlık kazanma hakkından yararlanamayacaklardır. Bu gibiler, Kanun’da yer alan diğer vatandaşlık kazanma yollarından yararlanarak Türk vatandaşlığını kazanabileceklerdir. Her ne kadar Kanun’da, “Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti vatandaşlığını sonradan kazanmış olanlar hakkında 11 inci maddede belirtilen hükümler uygulanır.” (m.42/2) hükmü yer alsa da yetkili makam kararı ile Türk vatandaşlığının kazanılmasını sağlayan diğer yollardan da örneğin, evlenme ya da vatandaşlığın kazanılmasında istisnaî hâllerden yararlanarak Türk vatandaşlığını kazanabileceklerdir.

Bu hükümden yararlanarak Türk vatandaşlığının kazanılabilmesi için, talepte bulunan kişinin KKTC vatandaşlığını doğumla kazandığını ispat eden belgelerle birlikte yurt içinde valiliklere, yurt dışında ise Türk temsilci- liklerine müracaat etmeleri yeterli görülmüştür. Müracaatı alan makamlarca hazırlanacak dosya, İçişleri Bakanlığı Nüfus ve Vatandaşlık İşleri Genel Müdürlüğüne gönderilecektir. Genel Müdürlük, verilen bilgilerin doğruluğunu inceleyecektir. Bilgilerin doğruluğunun tespit edilmesi ve Bakanlık kararı ile, bu gibiler Türk vatandaşlığını kazanacaklardır. KKTC vatandaşlarının Türk vatandaşlığını kazanmalarında İçişleri Bakanlığının bağlı yetkisi bulunmaktadır. Bakanlık yalnızca şartların gerçekleşip gerçekleşmediğini inceleyecek, şartlar gerçekleşmiş ise, kişiyi Türk vatandaşlığına alacaktır.

Türk Vatandaşlığının Kazanılması Danıştay Kararları

İstemin Konusu: … İdare Mahkemesinin… tarih ve E: K: sayılı kararının temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.

Dava Konusu İstem: Kırgızistan uyruklu olan davacı tarafından, evlenme yoluyla Türk vatandaşı olmak için yapılan başvurunun aile birliği içinde yaşama şartını taşımadığından bahisle reddine ilişkin İçişleri Bakanlığı Nüfus ve Vatandaşlık İşleri Genel Müdürlüğünün… tarih ve… sayılı işleminin iptali istenilmektedir.

İlk Derece Mahkemesi Kararının Özeti: …. İdare Mahkemesinin… tarih ve E: K: sayılı kararıyla; davacının 5901 sayılı Türk Vatandaşlık Kanununun “Türk vatandaşlığının evlenme yoluyla kazanılması” başlıklı 16. maddesinde aranan şartları taşıdığı, kanun koyucunun söz konusu kanun maddesini ihdas ederken güttüğü amacı ve kanunun ruhu dikkate alındığında, kanun koyucunun amacının gerçek evlilikler tesis etmek, Türk vatandaşlığını kazanmak amacıyla yapılacak muvazaalı evlilikleri engelleyerek bu konudaki kanunun yürürlüğe girmesinden evvelki suiistimalleri önlemek olduğunun görüldüğü, davacının başvurusu üzerine idarece yapılan tahkikat ve inceleme sonucunda davacının evlendikten sonraki hayatı ile ilgili olarak aile birliği ile bağdaşmayacak bir faaliyette bulunmama şartları konusunda olumsuz bir durum tespit edilmediği, 5901 sayılı Türk Vatandaşlık Kanununun 16. maddesinin lafzı ve ruhu dikkate alındığında dava konusu olayda evlenme yoluyla Türk vatandaşlığını kazanmak için gerekli şartların sağlandığının görüldüğü, başvurunun aile birliği içinde yaşama şartını sağlamadığından bahisle reddine yönelik dava konusu işlemde hukuka uyarlık bulunmadığı sonucuna varıldığı gerekçesiyle dava konusu işlemin iptaline karar verilmiştir.

Temyiz Edenin İddiaları: Davalı idare tarafından, yapılan tahkikat neticesinde Türk vatandaşı eşin babasının evliliğin formalite olduğunu beyan ettiği, komşuların davacının alkol aldığını, gürültü yaparak rahatsızlık verdiğini ifade ettiği, komisyon tarafından da şahısların evliliklerinin ciddi ve sürdürülebilir bir evlilik olmadığı kanaatinin bildirildiği, olayda eşleri ile birliği içinde yaşama şartını taşımadığı, dava konusu işlemin hukuka uygun şekilde tesis edildiği ileri sürülmektedir.

Danıştay Tetkik Hakiminin Düşüncesi: Temyiz isteminin reddi ile usul ve yasaya uygun olan İdare Mahkemesi kararının onanması gerektiği düşünülmektedir.

İdare ve vergi mahkemelerinin nihai kararlarının temyizen bozulması, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu’nun 49. maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür. Temyizen incelenen karar usul ve hukuka uygun olup, dilekçede ileri sürülen temyiz nedenleri kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.
Açıklanan nedenlerle;
Davalı idarenin temyiz isteminin reddine,
Yukarıda özetlenen gerekçeyle dava konusu işlemin iptali yolundaki İdare Mahkemesinin… tarih ve E: K: sayılı temyize konu kararının ONANMASINA,
2577 sayılı Kanun’un (Geçici 8. maddesi uyarınca uygulanmasına devam edilen) 54. maddesinin 1. fıkrası uyarınca bu kararın tebliğ tarihini izleyen günden itibaren 15 (on beş) gün içinde karar düzeltme yolu açık olmak üzere, 09.02.2021 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.

İstemin Konusu : … İdare Mahkemesinin… tarih ve E: K: sayılı dava konusu işlemin iptaline ilişkin kararının temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.
Dava Konusu İstem: Suriye uyruklu olan davacının Türk vatandaşlığına alınma talebinin reddedilmesine ilişkin Nüfus ve Vatandaşlık İşleri Genel Müdürlüğü’nün… tarih ve… sayılı işleminin iptali istenilmektedir.

İlk Derece Mahkemesi Kararının Özeti: … İdare Mahkemesinin… tarih ve E: K: sayılı kararıyla; davacının Türk vatandaşlığına alınma talebiyle yaptığı başvuru sonrasında… Valiliğince oluşturulan Komisyon marifetiyle 05.09.2013 tarihinde yapılan mülakatta; davacının mülakat tarihi itibarıyla 7 yıl 4 ay kanuni ve kesintisiz ikamet sahibi olduğu, başvuru için mevzuat hükümleri uyarınca aranan şartları taşıdığı kabul edilerek Türk vatandaşlığına alınması hususunda oy birliğiyle olumlu mütalaa verildiği, Türk vatandaşlığına alınması hususunda mevzuat hükümlerinde aranan şartları taşıdığı Komisyon kararıyla kabul edilen ve yapılan arşiv araştırması sonucunda da kendisine yönelik herhangi bir suç, sabıka kaydı gibi olumsuz bilgi ve belgeye rastlanılmadığı sabit olan davacının, annesine ilişkin somut bilgi, belgeye dayanmayan, söylenti boyutunda kalan iddialar ve davacıyı bağlamayacak olan babasının geçmişteki söylemleri gerekçe gösterilerek vatandaşlığa alınma talebinin reddine dair işlemde hukuka uyarlık bulunmadığı sonucuna varıldığı gerekçesiyle dava konusu işlem iptal edilmiştir.

Temyiz Edenin İddiaları: Davalı idare tarafından, davacının annesinin …’nin… Büyükelçiliği’nde çalıştığı dönemde… diplomatlar ile gayri ahlaki ilişkiler yaşadığı yönünde söylentiler bulunmasının yanı sıra, davacının babasının öğrencilik yıllarında… yanlısı… Birliği üyesi olduğu ve …’de Türkiye ve Türkler aleyhinde beyanatlar verdiği hususlarının istihbar edildiği, bu durumda davacının “iyi ahlak sahibi olma” ve “milli güvenlik ve kamu düzeni bakımından engel teşkil edecek bir hali bulunmama” şartlarını taşımadığı, idarenin takdiri ile hukuka uygun olarak işlem tesis edildiği, bu nedenle Mahkeme kararının bozulması gerektiği ileri sürülmektedir.

Danıştay Tetkik Hâkimi Düşüncesi: Temyiz isteminin reddi ile usul ve kanuna uygun olan İdare Mahkemesi kararının onanması gerektiği düşünülmektedir.

Suriye uyruklu olan davacı tarafından, 08.03.2013 tarihli dilekçeyle 5901 sayılı Türk Vatandaşlığı Kanunu’nun 11. maddesi hükmüne göre Türk vatandaşlığına alınma talebinde bulunulmuş olup, davalı idarece anılan Kanunu’nun 11. maddesinin 1. fıkrasının (d) ve (g) bentleri uyarınca talebin uygun görülmediğinin bildirilmesi üzerine bakılmakta olan dava açılmıştır.

Uyuşmazlık, davacının yetkili makam kararı ile Türk vatandaşlığının kazanılması için yaptığı başvurunun, Kanunun aradığı şartları taşıyıp taşımadığı ve vatandaşlığa kabul konusunda idarenin takdir hakkının kapsamına ilişkindir.

Dosyanın incelenmesinden, başvuruda bulunan davacı ve annesi ile ilgili olarak… İl Emniyet Müdürlüğünce yapılan tahkikat neticesinde düzenlenen 01.07.2013 tarihli Vatandaşlık Tahkikat Formu ile davacının (ve annesinin) tahkikat tarihi itibarıyla 7 yıl, 4 ay, 3 gün süreyle yasal ve kesintisiz ikamet sahibi olduğu, davacının doğduktan sonra annesinden dolayı… Bakanlığının Yab. Mis. Ter. kimlik kartı ile annesinin yanında kaldığı, öğrenim amaçlı ikamet tezkeresine bağlandığı, iyi derecede Türkçe konuştuğu, herhangi bir suç kaydına rastlanmadığı hususlarının tespit edildiği, dava konusu işlemle davacının talebinin, 5901 sayılı Kanun’un 11. maddesinin 1. fıkrasının (d) ve (g) bentleri uyarınca uygun görülmediğinden dolayı reddine karar verildiği görülmektedir.

Yukarıda anılan mevzuat hükümleri uyarınca yetkili makam kararı ile Türk vatandaşlığının kazanılması için mevzuatta sayılan belli şartları taşımak yanında, vatandaşlığa kabul hususunda idareye kanunla tanınan takdir hakkının da olumlu yönde olması gerektiği, somut olayda idarece, davacı hakkında “iyi ahlak sahibi olma” ve “Millî güvenlik ve kamu düzeni bakımından engel teşkil edecek bir hali bulunmamak” şartları bakımından olumlu bir kanaat edinilmediği ve takdir hakkının başvurunun reddi yönünde kullanıldığı anlaşılmaktadır. Bu durumda, idareye kanunen tanınan takdir hakkının hukuken geçerli nedenlere dayalı olarak kullanıldığı sonucuna varıldığından, bu kapsamda tesis edilen işleme karşı açılan davanın reddine karar verilmesi gerekirken, yetkili makam kararıyla Türk vatandaşlığını kazanmaya ilişkin şartları taşıdığı gerekçesiyle davacı tarafından Türk vatandaşlığına alınma istemiyle yapılan başvurunun reddine dair işlemin iptali yolunda verilen İdare Mahkemesi kararında hukuki isabet bulunmamaktadır.
Açıklanan nedenlerle;

Davalı idarenin temyiz isteminin kabulüne,
Dava konusu işlemin iptali yolundaki… İdare Mahkemesinin… tarih ve E: K: sayılı temyize konu kararının BOZULMASINA,
Yeniden bir karar verilmek üzere dosyanın anılan Mahkemeye gönderilmesine,
4.2577 sayılı Kanun’un (Geçici 8. maddesi uyarınca uygulanmasına devam edilen) 54. maddesinin birinci fıkrası uyarınca bu kararın tebliğ tarihini izleyen günden itibaren 15 (on beş) gün içinde karar düzeltme yolu açık olmak üzere, 04/11/2020 tarihinde oy çokluğuyla karar verildi.

Vatandaşlık Başvurusunun Reddi Karşısında Ne Yapılmalıdır?

Vatandaşlık başvurusunun reddine itiraz sonucunda olumlu bir sonuç alınamazsa, idari yargıda iptal davası açmak mümkündür. Bu tür bir dava, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu (İYUK) madde 2’ye dayanır. Başvurunun reddi işlemi bir idari işlem olduğundan, başvuru sahibi bu işleme karşı 60 gün içinde iptal davası açabilir. İptal davasında, idarenin ret kararının hukuka aykırılığı ve gerekçelerinin yetersizliği ileri sürülerek, başvurunun yeniden değerlendirilmesi talep edilebilir.
İptal davası sırasında, idare mahkemesi ret kararını yargısal denetime tabi tutacaktır. Mahkeme, idarenin işlemini hukuk, yetki, sebep, konu ve maksat unsurları açısından inceleyecektir. Özellikle kararın gerekçelendirilmemesi veya hukuka aykırı sebeplerle alınmış olması durumunda mahkeme, ret kararını iptal edebilir.Önemle belirtmek gerekir ki; iptal davası açılmadan önce idari başvuru yollarının tüketilmesi gereklidir. Bir başka deyişle itiraz başvurusu yapılmadan doğrudan iptal davası açılması, davanın reddi ile sonuçlanmasına sebep olabilir.

Vatandaşlık Başvurusunun Reddine Karşı İptal Davasında Yetkili ve Görevli Mahkeme Neresidir?

2577 sayılı İYUK madde 32’ye göre, idari işlemlere karşı açılan davalarda yetki, işlemin tesis edildiği yer esas alınarak belirlenir. Bu nedenle vatandaşlık başvurusunun reddine karşı açılacak iptal davalarında yetkili ve görevli mahkeme, ret işlemini yapan idarenin bulunduğu yer idare mahkemesidir. Bu bağlamda, vatandaşlık başvurusu İçişleri Bakanlığı veya ilgili Valilik tarafından reddedilmişse, bu işlemlere karşı Ankara İdare Mahkemeleri veya ret kararını veren idarenin bulunduğu ildeki idare mahkemesi yetkili olacaktır.
Görev açısından ise idare mahkemesi, vatandaşlık başvurusu gibi idari işlemlere ilişkin davalarda ilk derece mahkemesi olarak görev yapar.
Başvuru sahibinin talep türüne ve davanın içeriğine göre, mahkemenin yetki ve görev alanı değişiklik gösterebileceğinden bu süreçte hukuki destek almak son derece önem arz edecektir.

Vatandaşlık Başvurusunun Reddinden Sonra Yeniden Başvuru Nasıl Yapılmalıdır?

Türk Vatandaşlığı Kanunu, başvuru sahibine, ret gerekçelerini ortadan kaldırdığı takdirde yeniden başvuru hakkı tanır. Bu durumda, başvuru sahibinin ret gerekçesini dikkatle inceleyerek, eksik belgeleri tamamlaması ve hukuki durumu düzeltmesi gereklidir. Ancak yeniden başvuru sırasında, önceki başvurunun reddine ilişkin ret gerekçelerinin açıkça ortadan kaldırıldığı kanıtlanamazsa, idarenin yeni başvuruyu da reddetme ihtimalinin yüksek olduğu unutulmamalıdır.

Özetle vatandaşlık başvurusu reddedilen kişiler, red nedenlerini ortadan kaldırdıktan sonra yeniden başvuru yapabilmektedirler. Ancak bu süreçte tekrar aynı sonuçla karşılaşmamak adına önceki başvurunun ret gerekçelerinin tamamen giderildiğine emin olmak önem arz eder.

Türk Vatandaşlığından Çıkma Başvurusunun Reddine İtiraz ve İptal Davası Nasıl Açılır?

5901 sayılı Türk Vatandaşlığı Kanunu’nun 25. maddesi, vatandaşlıktan çıkma taleplerine ilişkin düzenlemeleri içerir ve temel şartlar arasında ilgili kişinin diğer bir devlet vatandaşlığını kazanmış olması yer alır. İdare, bu şartın gerçekleşmemiş olması veya diğer başkaca sebeplerle talebi reddedebilir.

Türk Vatandaşlığından çıkma başvurusunun reddine karşı, önce idari itiraz, ardından iptal davası yoluna başvurulması gerektiğini açıklamıştık. Çıkma başvurularının reddi durumunda da aynı prosedür geçerli olacaktır.

Vatandaşlık Başvurusu Red Sebepleri Nelerdir?

Vatandaşlık başvurusunun reddedilmesinde etkili olabilecek çeşitli hukuki gerekçeler mevcuttur. Bu gerekçeler, başvurulan vatandaşlık kazanma yoluna göre farklılık gösterebilir. 2026’ya yakın uygulamalara göre, başvuru reddine neden olabilecek temel sebepleri şöyle sıralamak mümkün:

Başvurulan yolun şartlarının eksik olması: Örneğin 5 yıl ikamet şartı, dil yeterliliği, gelir/güvenlik kriterleri gibi kanunda aranan unsurların tamamlanmamış olması
Belge eksikliği ya da yanlış/uyumsuz belge sunulması
Milli güvenlik ya da kamu düzeni açısından sakıncalı durumların tespit edilmesi
Evlilik yoluyla başvurularda evliliğin gerçek olmaması veya sadece vatandaşlık kazanma niyetiyle yapılmış olması
Başvurucunun sabıkası veya suç dosyaları, özellikle terör, kaçakçılık, uyuşturucu gibi ağır suçlarla bağlantılı geçmiş
Sağlık, akıl sağlığı gibi hususlarda kamu sağlığı açısından risk oluşturma ihtimali
Başvuru sürecindeki usul hataları, idari takdir yetkisinin kötü kullanılması
Bu sebeplerden herhangi biri mevcutsa, idare ret kararı verebilir. Ayrıca, red kararının idare tarafından verilmesi takdir yetkisini içerir; ancak bu yetki keyfi ya da gerekçesiz olarak kullanılamaz.

Vatandaşlık Başvurusu Neden Reddedilir?

Türk vatandaşlığına geçmek isteyen yabancılar için yapılan başvurular, belirli koşulların sağlanıp sağlanmadığının tespiti amacıyla detaylı bir incelemeye tabi tutulur. Bu incelemenin en önemli aşamalarından biri, başvuru sahibine yönelik gerçekleştirilen güvenlik soruşturması ve arşiv araştırmasıdır. Eğer kişi hakkında, millî güvenlik veya kamu düzeni açısından engel oluşturacak bir durum tespit edilirse, vatandaşlık başvurusu reddedilir.

Bunun dışında; başvuruda gerekli şartların yerine getirilmemesi, sahte ya da eksik belge sunulması, evlilik yoluyla başvurularda evliliğin gerçek olmadığının anlaşılması, ciddi suç kayıtlarının bulunması veya kamu düzenine aykırı davranışların tespit edilmesi de başvurunun reddine neden olabilecek diğer önemli gerekçelerdir.

Türk Vatandaşlığının İptali Kararına İtiraz ve İptal Davasının Özellikleri Nelerdir?

Türk vatandaşlığının iptali, 5901 sayılı Türk Vatandaşlığı Kanunu’nun 31. Maddesinde düzenlenmiştir. Buna göre;

“MADDE 31 – (1) Türk vatandaşlığını kazanma kararı; ilgilinin yalan beyanı veya vatandaşlığı kazanmaya esas teşkil eden önemli hususları gizlemesi sonucunda vuku bulmuş ise kararı veren makam tarafından iptal edilir.”

İdare tarafından verilen iptal kararına karşı, burada da öncelikle karara itiraz edilmesi, sonuç alınamadığı takdirde iptal davası açılması yoluna gidilmelidir. Bir başka deyişle öncelikle itiraz başvurusu, işlemi tesis eden makama yapılacaktır. İtirazdan sonuç alınamazsa, ret kararına karşı 60 gün içinde idare mahkemesinde iptal davası açma yoluna gidilebilecektir. Mahkeme, kararın hukuka aykırı olduğunu tespit ederse, vatandaşlığın iptali işlemini iptal edecektir.

Haklarınızı doğru şekilde öğrenmek, süreci bilinçli yürütmek ve olası riskleri en aza indirmek adına profesyonel hukuki destek almak her zaman en sağlıklı yaklaşımdır. Genel hukuk alanında danışmanlık ve detaylı bilgi için Avukat Osman Yıldız ile iletişime geçebilir, somut durumunuza uygun değerlendirme ve yönlendirme talep edebilirsiniz. Doğru zamanda alınan doğru hukuki destek, sürecin en güçlü güvencesidir.

The post TÜRK VATANDAŞLIĞININ KAZANILMASI YOLLARI NELERDİR? TÜRK VATANDAŞLIĞI KAZANILAMADIĞI TAKDİRDE İPTAL DAVASI NASIL AÇILIR? appeared first on Yıldız Hukuk.