Mavi Kart, Türk vatandaşlığını çıkma izniyle kaybeden kişilere ve onların altsoylarına verilen, Türkiye’de belirli haklardan yararlanabilmelerine imkân sağlayan resmî bir belgedir. Bu belge, esasen çifte vatandaşlık hakkı tanımayan ülkelerde yaşayan Türk asıllı kişilerin, Türkiye ile hukuki ve ekonomik bağlarını sürdürebilmeleri amacıyla düzenlenmiştir.

5901 sayılı Türk Vatandaşlığı Kanunu’nun 28. maddesi uyarınca; doğumla Türk vatandaşı olup da çıkma izni almak suretiyle vatandaşlıktan ayrılanlar, istisnalar dışında Türk vatandaşlarına tanınan birçok haktan aynen yararlanmaya devam ederler. Mavi Kart da bu hakların kullanılabilmesi için kimlik yerine geçen bir araçtır.

Mavi Kartın özellikleri şunlardır:

-Süresizdir, yani belirli bir geçerlilik tarihi bulunmaz.
-Türkiye’deki nüfus kayıt sisteminde (MERNİS) özel bir kütüğe kaydedilir.
-Türkiye Cumhuriyeti kimlik numarası yerine Mavi Kart numarası kullanılır.
-Kartın ibraz edilemediği durumlarda, Kimlik Paylaşımı Sistemi üzerinden kayıt örneği ile işlem yapılabilir.
-Dolayısıyla Mavi Kart, Türk vatandaşlığından çıkmak zorunda kalan kişilerin gayrimenkul edinme, çalışma, sosyal güvenlik haklarını kullanma gibi birçok alanda vatandaşlığa yakın haklara erişmesini sağlayan önemli bir belgedir.

Kimler Mavi Kart Alabilir?

Mavi Kart, yalnızca belirli koşulları sağlayan kişilere verilmektedir. Her Türk vatandaşlığından çıkma halinde bu kart düzenlenmez. 5901 sayılı Türk Vatandaşlığı Kanunu’nun 28. maddesi esas alınarak kimlerin bu haktan yararlanabileceği açıkça belirlenmiştir.

Mavi Kart alabilecek kişiler şunlardır:

Doğumla Türk vatandaşı olup, çıkma izni almak suretiyle Türk vatandaşlığını kaybeden kişiler,
Bu kişilerin üçüncü dereceye kadar altsoyları (çocukları, torunları ve torunlarının çocukları).
Mavi Kart alabilmek için ayrıca şu şartlar aranır:

• Ergin ve ayırt etme gücüne sahip olmak,
• Yabancı bir devlet vatandaşlığını kazanmış olmak veya kazanacağına dair inandırıcı belirtiler bulunmak,
• Herhangi bir suç veya askerlik yükümlülüğü nedeniyle aranan kişilerden olmamak,
• Mali veya cezai bir kısıtlamanın bulunmaması.
• Bu kişilere çıkma belgesi veya çıkma izin belgesi verildikten sonra, başvuruları üzerine Mavi Kart düzenlenir. Kart, yurt dışında dış temsilcilikler aracılığıyla, yurt içinde ise ilçe nüfus müdürlükleri tarafından hazırlanır.

Mavi Kartın Dezavantajları Nelerdir?

Her ne kadar Mavi Kart, Türk vatandaşlığından çıkmak zorunda kalan kişilere birçok hak tanısa da, bazı önemli kısıtlamalar ve dezavantajlar da bulunmaktadır. Bu dezavantajlar özellikle siyasi haklar ve kamu görevleri alanında ortaya çıkmaktadır.

Mavi Kartın başlıca dezavantajları şunlardır:

• Seçme ve seçilme hakkı yoktur. Mavi Kart sahipleri, Türkiye’de seçimlerde oy kullanamaz, milletvekili adayı olamaz veya seçilme hakkını kullanamaz.
• Askerlik yükümlülüğü bulunmaz. Bu durum bazı kişiler için avantaj gibi görünse de, askerlik yapmamış olmak vatandaşlık statüsünün sağladığı bağları zayıflatabilir.
• Kamu görevlerinde memur olamazlar. Mavi Kart sahipleri, asli ve sürekli kamu hizmetlerinde (örneğin devlet memurluğu) görev alamaz. Ancak işçi, sözleşmeli personel veya geçici statüde çalışabilirler.
• Bazı özel haklardan yararlanamazlar. Örneğin, muafen araç veya ev eşyası ithalatında muafiyet hakkı bulunmamaktadır.
• Kimlik numarası farklıdır. Mavi Kart numarası kullanıldığı için bazı resmi işlemlerde sınırlı farklılıklar olabilir.
  Vatandaşlık ayrıcalıkları sınırlıdır. Mavi Kart sahipleri, Türk vatandaşı gibi yaşasalar da hukuken “yabancı statüsünde” sayıldıklarından bazı kanuni haklardan mahrum kalabilirler.

Türk Vatandaşlığından Çıkmaya İlişkin Belgeler Nelerdir?

Mavi Kart alabilmek için öncelikle Türk vatandaşlığından çıkma işlemi yapılmış olmalıdır. Bu süreçte kişilere, durumlarına göre çıkma izin belgesi veya çıkma belgesi verilir.

Çıkma İzin Belgesi Nedir?

Başka bir ülke vatandaşlığını kazanmak amacıyla Türk vatandaşlığından çıkmak isteyen kişilere verilen belgedir.
İçişleri Bakanlığı tarafından düzenlenir ve 2 yıl süreyle geçerlidir.
Kişi, bu süre içinde yabancı ülke vatandaşlığını kazanırsa belge geçerli olur. Aksi takdirde belge hükümsüz hale gelir.
Belge sahipleri, bu süre içinde ikamet ettikleri yerin valiliğine ya da yurt dışında dış temsilciliklere yeni vatandaşlık durumlarını bildirmekle yükümlüdür.

Çıkma Belgesi Nedir?

Çıkma izin belgesinden farklı olarak, zaten başka bir ülke vatandaşlığını kazanmış kişilere verilir.
Belgenin teslimiyle birlikte kişi Türk vatandaşlığını kaybeder ve nüfus kayıtları kapatılır.
Hangi belgenin verileceği hususunda İçişleri Bakanlığı’nın takdir yetkisi bulunmaktadır.
Bu belgelerden birini alan kişiler, şartları sağladıklarında Mavi Kart başvurusu yapabilirler. Böylece vatandaşlık kaybına rağmen, Türkiye’de belirli hakları koruma imkânı elde etmiş olurlar.

Türk Vatandaşlığından Çıkmanın Geçerliliği ve Sonuçları Nelerdir?

Bir kişinin Türk vatandaşlığından çıkması, ancak çıkma belgesinin imza karşılığı teslim edilmesiyle kesinleşir. Bu andan itibaren kişinin nüfus aile kütüğündeki kayıtları kapatılır ve kişi artık Türkiye’de yabancı muamelesine tabi tutulur.

Ancak bu kişiler, vatandaşlığı çıkma izni yoluyla kaybettikleri için tamamen hak mahrumiyetine uğramazlar. 5901 sayılı Türk Vatandaşlığı Kanunu’nun 28. maddesi uyarınca, bu kişiler ve altsoyları belirli istisnalar dışında Türk vatandaşlarına tanınan pek çok haktan yararlanmaya devam ederler. Bunun için ise Mavi Kart düzenlenmektedir.

Türk vatandaşlığından çıkmanın başlıca sonuçları şunlardır:

Kayıtların kapatılması: Kişinin nüfus kaydı yabancı statüsünde işaretlenir.
Hak kaybının önlenmesi: Çıkma izniyle vatandaşlıktan ayrılanlar, Mavi Kart sayesinde Türkiye’de gayrimenkul alımı, sosyal güvenlik hakları ve çalışma gibi alanlarda haklarını sürdürebilir.
Eş ve çocuklara etkisi: Eşin vatandaşlığı etkilenmez; ancak çocuklar için durum, ebeveynin talebine ve diğer ebeveynin muvafakatine göre değişir. Muvafakat verilmediğinde mahkeme kararı gerekir.

Mavi Kart’tan Kimler Yararlanır? Kimler Yararlanamaz?

Mavi Kart uygulaması, yalnızca belirli kişilere tanınmış bir haktır. 5901 sayılı Türk Vatandaşlığı Kanunu’nun 28. maddesi bu konuda açık hükümler içermektedir.

Mavi Kart’tan Yararlanabilenler Kimlerdir?

Doğumla Türk vatandaşı olup, çıkma izni almak suretiyle vatandaşlığını kaybeden kişiler,
Bu kişilerin üçüncü dereceye kadar altsoyları (çocuk, torun, torunun çocuğu).
Bu kapsamda olan kişiler, Türkiye’de gayrimenkul alabilir, sosyal güvenlik haklarını kullanabilir, işçi veya sözleşmeli personel olarak çalışabilir, ticari faaliyetlerde bulunabilir.

Mavi Kart’tan Yararlanamayanlar Kimlerdir?

-Türk vatandaşlığını kaybettirme kararı veya iptal kararı ile yitirenler,
-5901 sayılı Kanun’un 28. maddesi kapsamı dışında kalan kişiler,
-Yabancı statüsünde olup hiçbir zaman Türk vatandaşlığı bulunmayanlar.
Dolayısıyla, Mavi Kart, yalnızca çıkma izni ile vatandaşlıktan ayrılanlara ve onların altsoyuna özgü bir belgedir. Diğer yollarla vatandaşlığı kaybedenler bu haktan yararlanamaz.

Mavi Kartlıların Yeniden Vatandaşlığa Geçmeleri Nasıl Olur?

Mavi Kart sahipleri, belirli şartların varlığı halinde yeniden Türk vatandaşlığını kazanma hakkına sahiptir. Bu husus 5901 sayılı Türk Vatandaşlığı Kanunu’nun 13. maddesinde düzenlenmiştir.

Kanuna göre;

• Çıkma izni almak suretiyle vatandaşlığını kaybeden kişiler,
• Ana veya babalarına bağlı olarak vatandaşlığı kaybeden ancak seçme hakkını kullanmayanlar,
• Türkiye’de ikamet süresine bakılmaksızın, millî güvenlik açısından engel teşkil edecek bir durumu bulunmadığı takdirde Bakanlık kararıyla yeniden vatandaşlığa alınabilir.

Yeniden Vatandaşlığa Geçişte Aranan Şartlar Nelerdir?

-Milli güvenlik bakımından engel teşkil eden bir hal bulunmamalı,
-Başvuru sahibi gerekli belgelerle birlikte yurt içinde valiliklere, yurt dışında ise dış temsilciliklere müracaat etmeli,
-Başvuru dilekçesi, fotoğraf ve mevcut vatandaşlığını gösteren kimlik/pasaport ibraz edilmelidir.
-Bu süreçte ikamet süresi şartı aranmamaktadır. Yani Mavi Kart sahipleri, Türkiye’de ne kadar yaşamış olursa olsun, milli güvenlik engeli bulunmadığı sürece vatandaşlığı yeniden kazanabilirler.

Mavi Kartlılara Tanınan Haklar Nelerdir?

Mavi Kart sahipleri, 5901 sayılı Türk Vatandaşlığı Kanunu’nun 28. maddesi kapsamında, Türk vatandaşlarına tanınan hakların büyük bölümünden yararlanabilmektedir. Ancak bazı istisnalar vardır.

Mavi Kartın Sağladığı Haklar Nelerdir?

Gayrimenkul edinme hakkı: Mavi Kartlılar, Türkiye’de herhangi bir kısıtlama olmaksızın taşınmaz alıp satabilirler.
Çalışma hakkı: Kamu kurumlarında memur olamasalar da, işçi, sözleşmeli personel veya geçici personel olarak görev alabilirler.
Meslek icra etme hakkı: Avukatlık, doktorluk gibi meslekleri Türkiye’de icra edebilirler.
Sosyal güvenlik hakları: Daha önce kazanılmış sosyal güvenlik haklarını korurlar ve emeklilik borçlanması yapabilirler.
Ticari faaliyetler: Türkiye’de şirket kurabilir, yatırım yapabilir, serbest ticaret yapabilirler.
Kimlik numarası kullanımı: Kendilerine verilen Mavi Kart numarası ile tüm resmi işlemleri gerçekleştirebilirler.

Mavi Kart Alan Kişilerin İstisna Hakları Nelerdir? (Kullanamadıkları Hakları Hangileridir?)

-Seçme ve seçilme hakkı yoktur.
-Askerlik yükümlülüğü bulunmaz.
-Asli ve sürekli kamu görevlerinde memuriyet hakkı tanınmaz.
-Araç ve ev eşyası ithalatında muafiyet haklarından yararlanamazlar.

Mavi Kartlıların Yeniden Vatandaşlık Başvurusu İçin Gerekli Belgeler Nelerdir?

Mavi Kart sahipleri, kanunda belirtilen şartları taşımaları halinde yeniden Türk vatandaşlığını kazanmak için başvuruda bulunabilirler. Bu süreçte diğer yabancı uyruklulardan farklı olarak ikamet süresi şartı aranmaz. Ancak başvuru sırasında bazı belgelerin ibraz edilmesi zorunludur.

Mavi Kart Başvurusunda Gerekli Belgeler Nelerdir?

• Türk vatandaşlığına yeniden geçme talebini içeren dilekçe,
• Başvuranın halen vatandaşı olduğu ülkeye ait pasaport veya kimlik belgesi,
• Kişi vatansızsa, bu durumu belgeleyen resmi evrak,
• Medeni durumu gösteren belgeler (örneğin evlilik cüzdanı, boşanma kararı vb.),
• Evli kişiler için eş ve çocuklarla aile bağını gösteren nüfus kayıt örneği veya eşdeğer belge,
• Hizmet bedelinin yatırıldığına dair ödeme makbuzu.
• Başvuru Yeri
• Yurt içinde: İkamet edilen ilin valiliği,
• Yurt dışında: Türkiye’nin dış temsilcilikleri (büyükelçilik veya konsolosluk).
• Süreç
• Başvuruların incelenmesi sırasında, başvuru sahiplerinin milli güvenlik bakımından engel teşkil edecek bir durumunun bulunmaması esastır. Şartlar sağlandığında, Bakanlık kararıyla Türk vatandaşlığı yeniden kazanılabilir.

Mavi Karta Nasıl Başvuru Yapılır?

Mavi Kart başvurusu, yalnızca çıkma izni almak suretiyle Türk vatandaşlığını kaybeden kişilere ve onların üçüncü dereceye kadar altsoylarına yapılabilmektedir. 2026 yılı itibarıyla başvuru süreci, hem Türkiye içinde hem de yurtdışında oldukça basit ve standart bir prosedüre bağlanmıştır.

Başvuru Yerleri Nerelerdir?

Türkiye içinde: İlçe nüfus müdürlükleri,
Yurtdışında: Türkiye’nin dış temsilcilikleri (konsolosluk veya büyükelçilik).

Başvuru İçin Gerekli Belgeler Nelerdir?

Mavi Kart talebinde bulunacak kişilerin başvuru sırasında ibraz etmesi gereken belgeler şunlardır:

• Mavi Kart talebini içeren dilekçe,
• 2 adet biyometrik fotoğraf,
• Yabancı devlet vatandaşlığını gösteren kimlik belgesi veya pasaport.
• Başvuru Ücreti
• Mavi Kart düzenlenmesi sırasında, 210 sayılı Değerli Kağıtlar Kanunu uyarınca her yıl Maliye Bakanlığı tarafından belirlenen değerli kağıt bedeli alınmaktadır.

2026 yılı itibarıyla Mavi Kart başvuru bedeli 165 TL olarak uygulanmaktadır.
Ücret, başvuru sırasında ilgili vezneye veya anlaşmalı bankalara yatırılmaktadır.

Başvuru Süreci Nasıldır?

Başvuru dilekçesi ve belgeler, ilgili nüfus müdürlüğü veya dış temsilciliğe teslim edilir.
Başvuru sahibinin Mavi Kartlılar Kütüğünde kaydı kontrol edilir.
Belgelerin uygun bulunması halinde, başvuran adına süresiz geçerli Mavi Kart düzenlenir.
Kart, kimlik yerine geçer ve gerekli işlemlerde kullanılabilir.
Vatandaşlık Başvurusu Reddedilen Mavi Kartlının İdareye İtirazı
Mavi Kart sahibi olup yeniden Türk vatandaşlığına geçmek için yaptığı başvurusu reddedilen kişilerin, idari itiraz hakkı bulunmaktadır. Bu itiraz, doğrudan yargı yoluna başvurmadan önce idareye yapılan bir başvuru niteliği taşır.

Mavi Kart Başvurusnda İtiraz Süresi ve Usulü Nasıldır?

Başvurusu reddedilen kişi, kararın kendisine tebliğinden itibaren 60 gün içinde idareye itiraz edebilir.
İtiraz merci, başvuruyu reddeden makamdır (genellikle Nüfus ve Vatandaşlık İşleri Genel Müdürlüğü).
İtiraz süresi içinde yapılan başvurular, dava açma süresini durdurur.
İdarenin Yanıt Süresi
İdare, yapılan itirazı 30 gün içinde cevaplandırmak zorundadır.
Eğer bu süre içinde cevap verilmezse, itiraz zımnen reddedilmiş sayılır.
Bu durumda, vatandaşlık başvurusunun reddine ilişkin dava açma süresi, kaldığı yerden işlemeye devam eder.

Vatandaşlık Başvurusu Reddedilen Mavi Kartlının Dava Açması Nasıl İşler?

Mavi Kart sahibi bir kişinin yeniden Türk vatandaşlığına geçme başvurusu reddedildiğinde, bu karara karşı yargı yoluna başvurma hakkı bulunmaktadır. İdareye yapılan itiraz sonuçsuz kalırsa ya da doğrudan dava açma yoluna gidilirse, süreç idari yargı önünde ilerler.

Mavi Kart Başvurusu Reddedilen Davacı Ne Kadar Süre İçerisinde İptal Davası Açmalıdır?

Reddedilen vatandaşlık başvurusuna karşı 60 gün içinde iptal davası açılabilir.
Bu süre, kararın kişiye tebliğ edildiği tarihten itibaren işlemeye başlar.

Mavi Kart Başvurusu Reddedilen Davacı Hangi Yetkili ve Görevli Mahkemede Dava Açmalıdır?

Bu davalarda görevli mahkemeler idare mahkemeleridir.
Davalı taraf, başvuruyu reddeden makam olduğu için, dava İçişleri Bakanlığı aleyhine açılır.
Yetki bakımından ise, dava genellikle Ankara idare mahkemelerinde görülür.

Mavi Kart Başvurusu Reddedilen Davacı İçin Dava Süreci Nasıl İşler?

Vatandaşlık başvurusu reddedilen kişi, iptal davası açar. İdare mahkemesi, idarenin kararını hukuka uygunluk açısından inceler. Mahkemenin kararı başvurucu lehine çıkarsa, idarenin ret kararı iptal edilir ve vatandaşlığa kabul işlemi yeniden değerlendirilir. Mahkeme olumsuz karar verirse, kişi bölge idare mahkemesine (istinaf) ve ardından gerekirse Danıştay’a (temyiz) başvurabilir.

Mavi Kart Emekliliği Nasıldır?

Mavi Kart sahipleri, Türk vatandaşlığını çıkma izniyle kaybetmiş olsalar da, sosyal güvenlik haklarını korumaya devam ederler. Bu kapsamda Türkiye’de emeklilik başvurusu yapabilmeleri mümkündür.

Mavi Kartlıların Emeklilik Şartları Nasıldır?

3600 prim günü bulunması gerekir.
Türkiye’deki sigorta başlangıç tarihi, emeklilik hesabında esas alınır.
Türk vatandaşlığından çıkmadan önce geçen yurtdışı çalışma süreleri borçlanma yoluyla emekliliğe dahil edilebilir.
Ancak vatandaşlıktan çıkıldıktan sonraki çalışma süreleri, borçlanma kapsamında değerlendirilmez.

Başvuru Süreci Nasıl Şartlardan Oluşur?

• Mavi Kart sahipleri, Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığına dilekçe ile başvurarak emeklilik işlemlerini başlatabilir.
• Başvuru sırasında istenen belgeler arasında;
• Yurtdışındaki çalışma ve ikamet belgeleri,
• Yurtdışı sigorta kurumundan alınan sigorta dökümü,
• Türkiye’deki SGK hizmet döküm belgesi,
• Mavi Kartın aslı ve fotokopisi,
• Giriş-çıkış kayıtlarını gösteren Emniyet Müdürlüğü belgesi yer alır.
• Avantajlar
• Mavi Kart sahipleri, Türk vatandaşlarına tanınan emeklilik haklarından aynen yararlanırlar.
• Borçlanma yaparak yurtdışında geçen sürelerini Türkiye’deki emeklilik hesabına katabilirler.
• Bu sayede Türkiye’den emekli olma imkânı kazanırlar.
• Mavi Kart Sahiplerinin Eşi ile Çocuklarının Durumu
• Mavi Kart sahiplerinin aile bireyleri açısından durum, kanunda özel olarak düzenlenmiştir. 5901 sayılı Türk Vatandaşlığı Kanunu’nun 28. maddesi uyarınca; doğumla Türk vatandaşı olup
• çıkma izniyle vatandaşlığını kaybeden kişilerin üçüncü dereceye kadar altsoyları da Mavi Kart haklarından yararlanabilmektedir.

Mavi Kartlı Çocukların Durumu Nasıldır?

• Mavi Kart sahibinin ergin olmayan çocukları, ebeveynleriyle birlikte Mavi Kart kapsamında sağlanan haklardan faydalanır.
• Çocuğun Türk vatandaşlığından çıkması için, diğer ebeveynin muvafakati gerekir. Muvafakat verilmezse, bu durumda hakim kararı aranır.
• Çocuğun 18 yaşını doldurmuş olması halinde ise, ebeveynin vatandaşlık durumu onu etkilemez; kendi bağımsız statüsüne göre işlem görür.
• Eşin Durumu
• Mavi Kart sahibinin eşi, doğrudan bu haktan yararlanamaz.
• Yalnızca altsoy, yani çocuklar, torunlar ve onların çocukları kapsama dahildir.
• Dolayısıyla eş, hangi ülkenin vatandaşı ise, o ülkenin vatandaşı olmaya devam eder.
• Yeniden Vatandaşlığa Geçişte Etkisi
• Mavi Kart sahibinin yeniden Türk vatandaşlığını kazanması halinde, çocuğu 18 yaşından küçükse çocuk da vatandaşlık kazanır.
• Ancak çocuk erginse, kendi başına vatandaşlık için ayrıca başvuruda bulunmalıdır.

Örnek Yargıtay Kararları Nelerdir?

Mavi Kart sahipleri ile ilgili uyuşmazlıklar, zaman zaman yargıya da taşınmaktadır. Yargıtay, bu konuda verdiği kararlarla Mavi Kartlıların haklarını ve hukuki statülerini açıklığa kavuşturmuştur.

Yargıtay 18. Hukuk Dairesi: Mahkeme, Mavi Kartın sahibine 5901 sayılı Türk Vatandaşlığı Kanunu’nun 28. maddesinde belirtilen haklardan yararlanma imkânı sağladığını vurgulamıştır. Kararda, Mavi Kartlıların nüfus kayıtlarının kapalı olmasının, onların doğum tarihi tespiti gibi işlemleri engellemeyeceği ifade edilmiştir.

Yargıtay Hukuk Genel Kurulu: HGK, Mavi Kartlıların sosyal güvenlik borçlanması konusunda Türk vatandaşlarıyla aynı haklara sahip olduğunu belirtmiştir. Kararda, izinle vatandaşlıktan çıkan kişilerin, yurtdışında geçen çalışma sürelerini borçlanabileceği, bunun kazanılmış hak sayıldığı açıkça ortaya konmuştur.

Yargıtay’ın Buna İlişkin Yaklaşımı Nasıldır?

Mavi Kart sahipleri, Türk vatandaşlarına tanınan sosyal ve ekonomik haklardan yararlanabilmektedir.
Yargıtay, Mavi Kartlıların haklarını yorumlarken, kanunun amacını gözeterek genişletici bir yaklaşım sergilemektedir.
Kararlarda, Mavi Kartlıların yabancı muamelesi görmeyeceği, aksine kanunda öngörülen haklardan vatandaş gibi faydalanacağı vurgulanmaktadır.

Haklarınızı doğru şekilde öğrenmek, süreci bilinçli yürütmek ve olası riskleri en aza indirmek adına profesyonel hukuki destek almak her zaman en sağlıklı yaklaşımdır. Genel hukuk alanında danışmanlık ve detaylı bilgi için Avukat Osman Yıldız ile iletişime geçebilir, somut durumunuza uygun değerlendirme ve yönlendirme talep edebilirsiniz. Doğru zamanda alınan doğru hukuki destek, sürecin en güçlü güvencesidir.

The post MAVİ KART NEDİR? MAVİ KART NASIL ALINIR? appeared first on Yıldız Hukuk.

Yabancıların Türkiye’de Türk Vatandaşlığını Kazanma Yolları Nelerdir?

Türk vatandaşlığı; bir yabancının Türkiye Cumhuriyeti vatandaşı statüsüne geçmesini ifade eder ve 5901 sayılı Türk Vatandaşlığı Kanunu’nda belirlenen çeşitli yollarla elde edilebilir. Bu yolların her biri için kanunda öngörülen özel şartlar bulunmaktadır. Doğumla kazanılan vatandaşlık dışında, sonradan Türk vatandaşı olmak isteyen bir yabancı, kanunun aradığı koşulları eksiksiz yerine getirerek ve gerekli belgeleri hazırlayarak ilgili makamlara başvuru yapmalıdır. Başvuru sürecinde istenen belgelerin tam ve doğru şekilde sunulması, ayrıca güncel mevzuata uygun hareket edilmesi başarının anahtarıdır. Bu kapsamlı rehberde, Türk vatandaşlığını kazanma yolları, her bir yol için aranan şartlar, başvuru süreci, gerekli belgeler ve sürece dair güncel bilgileri bulabilirsiniz. 5901 sayılı Türk Vatandaşlığı Kanunu, vatandaşlığın kazanılması halini doğumla kazanma ve sonradan kazanma olarak iki ana başlığa ayırmıştır. Mülga 403 sayılı Vatandaşlık kanununda yapılan ayrım doktrin tarafından eleştirilmiş, yeni kanun düzenlenirken bu eleştiri dikkate alınarak daha doğru bir ayrıma gidilmiştir. Vatandaşlığın sonradan kazanılması üç şekilde mümkün olmaktadır: Yetkili makam kararı, evlat edinme yolu ve seçme hakkının kullanılması. Bunların yanı sıra kanunda Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti vatandaşlarının ve Mülga 403 sayılı kanuna göre vatandaşlığını kaybedenlerin Türk vatandaşlığını kazanması halleri özel olarak düzenlenmiştir.

Türk Hukukunda Vatandaşlık Kazanma Şekilleri Nelerdir?

Türk vatandaşlığı doğumla veya sonradan kazanma yoluyla elde edilebilir. Doğumla kazanılan vatandaşlık, soy bağı (kan bağı) veya doğum yeri esasına dayanır. Sonradan kazanılan vatandaşlık ise yetkili makam kararıyla belirli şartların yerine getirilmesiyle mümkün olur. Aşağıda, yabancıların Türk vatandaşı olmasını sağlayan başlıca yollar özetlenmiştir:

Türkiye’de 5 Yıl İkamet ile Türk Vatandaşlığı – Belirli süre kesintisiz ikamet edip diğer şartları sağlayarak vatandaşlık kazanma.
Evlilik Yoluyla Türk Vatandaşlığı – En az 3 yıllık Türk vatandaşı ile evlilik neticesinde başvuru ile vatandaşlık kazanma.
Yatırım Yoluyla Türk Vatandaşlığı – Kanunun öngördüğü tutarlarda yatırım yaparak istisnai yolla vatandaşlık kazanma (gayrimenkul, sermaye, mevduat vb.).
Soybağı ile Türk Vatandaşlığı – Anne veya babadan en az biri Türk vatandaşı olanların doğumla vatandaşlığı (bu yol doğuştan kazanım olup başvuru gerektirmez).
Göçmenlik Yoluyla Türk Vatandaşlığı – Türk soylu ve Türk kültürüne bağlı yabancıların, göçmen statüsünde Türkiye’ye yerleşmeleri halinde vatandaşlık kazanma.
Turkuaz Kart ile Türk Vatandaşlığı – Belirli nitelikli yabancılara verilen Turkuaz Kart sahibi olup uzun süreli çalışma izni avantajıyla istisnai vatandaşlık başvurusu.
Türk Vatandaşlığının Yeniden Kazanılması – Çıkma izniyle Türk vatandaşlığından ayrılmış kişilerin tekrar vatandaşlığa alınması (ikamet şartı aranmaksızın).
Seçme Hakkı ile Türk Vatandaşlığı – Anne veya babasının çıkma izniyle vatandaşlıktan çıkması sebebiyle vatandaşlığı kaybeden çocukların ergin olunca 3 yıl içinde başvurarak vatandaşlığı geri alması.
Yukarıda sayılan her bir yolun kendine özgü şartları, prosedürleri ve belge gereklilikleri vardır. Aşağıda bu yöntemlerin detaylarına ve başvuru süreçlerine tek tek değinilmiştir.
Biz ise bu makalemizde Evlilik Yoluyla Vatandaşlık Kazanma ve Vatandaşlığı Kazanamama Durumunda Başvuru Yolları konusu üzerinde detaylıca duracağız.

Evlilik Yoluyla Türk Vatandaşlığını Kazanmanın Şartları Nelerdir?

Vatandaşlık verilmesi ülkelerin takdir yetkisi dahilinde olup, her ülke kendi vatandaşlık şartlarını belirleyebilmektedir. 2003 yılında yapılan değişiklik neticesinde Türk vatandaşlığının evlilik yoluyla kazanılması oldukça zorlaştırılmıştır. Zira 403 sayılı eski kanun uyarınca yabancı kadınlar Türk erkeği ile evlenmek suretiyle vatandaşlığı direkt kazanabilmekteydiler. Konuya ilişkin yeni düzenlemeleri içeren 5901 sayılı Türk Vatandaşlığı Kanununda “Türk Vatandaşlığının Evlenme Yoluyla Kazanılması” bazı şartlara bağlanarak zorlaştırılmıştır. Hali hazırda yürürlükte olan ilgili kanun maddesi şu şekildedir:
“Bir Türk vatandaşı ile evlenme doğrudan Türk vatandaşlığını kazandırmaz. Ancak bir Türk vatandaşı ile en az üç yıldan beri evli olan ve evliliği devam eden yabancılar Türk vatandaşlığını kazanmak üzere başvuruda bulunabilir. Başvuru sahiplerinde;

• Türk vatandaşı ile en az üç yıldan beridir evli olmak
• Aile birliği içinde yaşamak
• Evlilik birliği ile bağdaşmayacak bir faaliyette bulunmamak
• Milli güvenlik ve kamu düzeni bakımından engel teşkil edecek bir hali bulunmamak
  şartları aranmaktadır.”

Görüldüğü üzere; bir süreden beridir ve halen, yabancı birinin Türk vatandaşı ile evlenmesi sayesinde doğrudan Türk vatandaşlığını kazanması yeterli görülmemekte kanundaki şartların da sağlanması gerekmektedir.
Sırası ile bu şartları incelemek gerekirse:

1-)Türk Vatandaşı ile En Az Üç Yıldan Beridir Evli Olmak Şartı

Türk vatandaşıyla evlenen yabancı bir kişinin, Türk vatandaşlığı kazanabilmesi için gerekli olan ilk şart, Türk vatandaşıyla olan evliliğinin en az üç yıldır devam ediyor olmasıdır.
Önemle dikkat çekmek isteriz ki, kanundaki bu düzenleme, yabancı bir kişinin Türk vatandaşı eşiyle 3 yıl evli kalmış olmasını vatandaşlığın iktisabı için yeterli bulmamaktadır. Türk vatandaşlığının evlilik yoluyla kazanılabilmesi için, başvuru anında bu evliliğin halen devam ediyor olması gerekmektedir.

2-)Aile Birliği İçinde Yaşamak Şartı

Gerek Türkiye’nin gerekse başka ülke vatandaşlıklarının evlilik yoluyla kazanılmasına imkan tanınması, sadece vatandaşlığın kazanılması amacıyla yapılan ve tabiri caizse “sahte” evliliklerin yaygınlaşmasına neden olmuştur. Kanunda yapılan düzenleme ile bu tür sahte evlilikler ile vatandaşlığın kazanılmasının önüne geçmek için aile birliği içinde yaşama şartı getirilmiştir. Yani Türk vatandaşlığını evlilik yoluyla kazanmak için başvuru yapıldığında kişilerin gerçekten evli olup olmadığı ve bir aile birliğinin sürüp sürmediği araştırılacaklar arasındadır.

3-)Evlilik Birliği ile Bağdaşmayacak Bir Faaliyette Bulunmamak

Kanun ayrıca, vatandaşlık başvurusu yapan yabancının evlilik birliği ile bağdaşmayacak faaliyetlerde bulunmaması şartını da aramaktadır. Kanunda “evlilik birliği ile bağdaşmayacak faaliyet” denmek suretiyle soyut bir ifade kullanılmış olup, hangi davranışların bu nitelikte olduğu açıkça belirtilmemiştir. Bu husus yetkililer tarafından değerlendirilecek olup teamüller ışığında ve genel ahlak çerçevesinde saptanacaktır. Ancak Türk Vatandaşlığı Kanunu Uygulama Yönetmeliği’nin 28. Maddesi, örnekleme suretiyle “fuhuş ve fuhşa aracılık etmek” faaliyetlerini evlilik birliğiyle bağdaşmayacak faaliyet olarak belirtmiştir.

4-)Milli Güvenlik ve Kamu Düzeni Bakımından Engel Teşkil Edecek Hali Bulunmamak

Bu şart, Türk vatandaşlığının sonradan kazanılması yollarının hepsi bakımından aranan ortak şarttır. Zira söz konusu şart kamu düzeni ve milli güvenlik gibi toplumun genelini ilgilendiren, tüm menfaatlerin üstünde tutulan iki unsur içermektedir.
Bu şart, idarenin takdir hakkını kullanabilmesini sağlayan bir şarttır. Buna göre; yabancının evlilik yoluyla Türk vatandaşlığını kazanabilmesi için, milli güvenlik ve kamu düzeni bakımından engel teşkil edecek bir halinin de bulunmaması gerekmektedir. Hangi davranışların bu kapsamda olduğu yine kesin sınırlarla çizilmemiş olup yukarıda açıklandığı şekilde yetkililer tarafından bu karar verilecektir.
Bahsi geçen şartları sağlayan kişiler, halihazırda bir vatandaş oldukları takdirde “Çifte Vatandaşlık” düzenlemelerinden de faydalanabilecektir.

Evlilik Yoluyla Vatandaşlığın Kazanılması İçin Başvuru Nasıl ve Nereye Yapılır?

Evlilik yoluyla Türk vatandaşlığını kazanmak isteyen yabancı uyruklu kişi, yukarıdaki şartları taşıması halinde gerekli belgeleri toplayarak, T.C. İç İşleri Bakanlığı Nüfus ve Vatandaşlık İşleri Genel Müdürlüğü’ne başvurur.
Evlilik yoluyla Türk vatandaşlığı için başvuran şahısların mevzuatta aranan şartları sağlayıp sağlamadıklarının tespiti, illerde meydana getirilen vatandaşlık başvuru inceleme komisyonları tarafından yapılır. Yurt dışında ise bahse konu araştırmayı yapacak olan yetkili makam, dış temsilciliklerdir.
Gereken şartları taşıyanlar adına vatandaşlık dosyası düzenlenir ve bu dosya, karar verilmek üzere Bakanlığa gönderilir. Durumu uygun görülmeyenlerin talebi Bakanlık tarafından reddedilerek ilgilisine tebliğ edilir.

Evlilik Yoluyla Türk Vatandaşlığı Başvurusu İçin Hangi Belgeler Gerekir?

Türk Vatandaşlığının evlilik yoluyla kazanılması için yapılacak başvuruda gerekli belgeler aşağıdaki gibidir:

• Türk Vatandaşlığı başvuru form dilekçesi
• Türk Vatandaşı olan eşe ait nüfus kayıt örneği
• Başvuru yapacak kişinin hangi devlet vatandaşı olduğunu gösteren pasaport veya benzeri belge
• Başvuru yapacak kişinin doğum belgesi
• Evlilik cüzdanı
• İkamet İzni
• Başvuru yapacak kişinin hakkında bir suçtan kesinleşmiş mahkeme kararı bulunuyorsa aslı gibidir yapılmış onaylı bir örneği
• 2 adet biyometrik fotoğraf
• Maliye veznesine yatırılmış hizmet bedeli makbuzu

Evlilik Yoluyla Kazanılan Vatandaşlığın Boşanma Halindeki Akıbeti Nasıl Olur?

Evlilik yoluyla Türk vatandaşlığının kazanılması şartlarını taşıması neticesinde kendisine Türk vatandaşlığı verilen yabancı, Türk vatandaşlığını kazandıktan sonra eşinden boşanmış olması Türk vatandaşlığını kaybetmez. Yani evlilik yoluyla Türk vatandaşlığını kazanmış olan yabancının daha sonra eşinden boşanmış olması, Türk vatandaşlığını etkilemeyecektir.
Türk vatandaşlığı kazanılmış hak niteliğindedir ve sonradan meydana gelen gelişmeler bu hakka zarar vermeyecektir.
5. Evliliğin Geçersizliği Halinde Evlilik Yoluyla Kazanılmış Türk Vatandaşlığının Akıbeti
Türk Medeni Kanunu’nun butlan (geçersizlik) sebepleriyle mahkeme tarafından evlilikleri iptal edilen Türk vatandaşı ve yabancı eşinin, evlilikte iyiniyetli olmaları ha
eşin Türk vatandaşlığı korunur. “Evlilikte iyiniyetli olma” hali ise, evlenirken bu geçersizlik sebeplerinin varlığını bilmemeleri ve bilmelerinin de kendilerinden beklenmeyecek olmasıdır.
6. Evlilik Yoluyla Türk Vatandaşlığına Başvurusunun Reddi Kararının İptali Davası
Yukarıda izah edildiği üzere, mevzuatın konuya ilişkin şartlarını sağlayan yabancı uyruklu kişilerin, evlilik yoluyla Türk vatandaşlığını kazanmak için yaptıkları başvurular idare tarafından incelenip bir karara bağlanır. Kimi durumlarda, idare, çeşitli gerekçelerle bu başvuruların reddine karar verebilmektedir. Başvurunun reddi gerekçesi, mevzuatta düzenlenen şartların sağlanamaması, eksik ya da yanlış evrakla başvuru gibi sebepler olabildiği gibi, idare takdir yetkisi dahilinde de ret kararı verebilir.

Evlilik Yoluyla Vatandaşlık Kazanma Başvurusunun Reddi Durumunda Hangi Hukuki Yol İşletilir?

Her halükarda, evlilik yoluyla Türk vatandaşlığını kazanma başvurusu reddedilen yabancı kişiler, bahse konu ret kararının hukuka aykırı olduğunu düşünüyorlarsa, bu kararın iptali talebiyle dava açabilirler.

Evlilik Yoluyla Vatandaşlık Kazanma Başvurusunun Reddi Durumunda Yetkili ve Görevli Mahkeme Neresidir?

Bu davalar, kararı veren idarenin bulunduğu yerdeki idare mahkemesinde açılmalıdır.

Evlilik Yoluyla Vatandaşlık Kazanma Başvurusunun Reddi Durumunda Ne Kadar Süre İçerisinde İdare Mahkemesi’nde Dava Açılmalıdır?

Dava açma süresi ise, vatandaşlık başvurusunun reddi kararının ilgilisine tebliğ edildiği tarihten itibaren 60 gündür.

Vatandaşlık başvurusuna ilişkin idare tarafından verilen başvurunun reddi ya da kabulü kararları, esasen birer idari işlem niteliğindedir. Bu sebeple, idari işlemlerin hukuka uygun olabilmesi için sahip olmaları gereken tüm unsurları taşıması olmazsa olmaz bir zorunluluktur. Amaç, konu, sebep, yetki ve şekil unsurlarından en az birinin sakat olduğu tespit edilen idari işlemler; mahkemece iptal edilebilir.

İdare Mahkemelerinde Avukat Tutma Zorunluluğu Var mıdır?

Türk Hukuku, tarafların mahkemelerde kendilerini bizzat savunmalarına ve temsil etmesine imkan tanımakta olup, tarafların mahkemelerde temsil edilmek için avukat tutması istisnalar dışında zorunlu değildir. Bu kapsamda İdare Mahkemelerinde de idare hukuku avukatı tutma zorunluluğu bulunmamaktadır.

Ancak İdare Hukuku mevzuatının karmaşık yapısı, İdari Yargılama Usul Kanununda yer alan sürelerin kesin ve kısa oluşu gibi nedenlerle, dava sürecinin hukukçu olmayan kişiler tarafından yürütülmesi halinde, gerek şekil, gerekse de esas açısından telafisi mümkün olmayan hatalı işlemler yapılabilir. Son derece ayrıntılı düzenlemeler içer sürecinde hak kaybına uğranılmaması için, herhangi bir işlem yapılmadan önce “İdare Hukuku” alanında hizmet veren avukatlardan hukuki destek alınmasını tavsiye ederiz.

Başvuruda Bulunacak Yabancının İkametinin Türkiye’de Bulunması Zorunlu Mudur?

Türk Vatandaşlığının evlenme yoluyla kazanılabilmesi için Kanun’da aranan şartlar arasında yabancının Türkiye’de ikamet etme zorunluluğu bulunmamaktadır. Dolasıyla evliliğin Türkiye dışında bir yerde sürdürülmesi mümkün olup bu halde de başvuru yapılabilecektir.

Sonradan Türk Vatandaşlığını Kazanmış Olan Kişi İle Yapılan Evlilik İle Vatandaşlık Kazanılır Mı?

Türk Vatandaşlığını doğum dışında herhangi bir yol ile sonradan kazanmış olan kişi ile evlenmek suretiyle de evlilik yoluyla Türk vatandaşlığının kazanılması mümkün olacaktır.
Böyle bir durumda da yine Türk Vatandaşlığı Kanunu’nun 16. maddesinde aranan şartların gerçekleşmesi ile vatandaşlık başvurusunda bulunulması yeterli ve gerekli olacaktır.

Eşin Vefatı Durumunda Türk Vatandaşlığının Kazanılması Nasıl Olur?

Evlilik Yoluyla Vatandaşlık Başvurusunda bulunulduktan sonra Türk eşin vefat etmesi halinde Kanun’da aranan şartlardan ‘’evlilik birliği içerisinde yaşama’’ şartı artık aranmayacaktır.
Böyle bir durumda başvuru esnasında; en az üç yıldır evli olma, evlilik birliği ile bağdaşmayacak bir faaliyette bulunmama, milli güvenlik ve kamu düzeni bakımından engel teşkil edecek hali bulunmama şartları geçerliliğini korurken, aile birliği içerisinde yaşama şartı artık aranmayacak ve diğer şartların karşılanması halinde Türk Vatandaşlığına hak kazanılacaktır.

Yurt Dışından Yapılacak Evlilik Yoluyla Vatandaşlık Kazanma Başvuru Koşulları Nelerdir?

Yurt dışından yapılacak Evlilik Yoluyla Türk Vatandaşlığı kazanma başvuruları için gerekli belgelerin onaylı örneklerinin ve Türkçe tercümelerinin Konsolosluklara teslim edilmesi gerekmektedir.
Başvuru sonrasında, Türk vatandaşlığı kazanmak isteyen yabancı kişi ve eşi hem ayrı ayrı hem de birlikte konsoloslukta mülakata alınarak geçerli ve gerçek bir evlilikleri olup olmadığının tespiti sağlanır. Mülakat sonucu oluşan olumlu olumsuz kanaatler ile ibraz edilen belgeler birlikte değerlendirilerek vatandaşlık başvurusu sonuçlanır.

Evlilik Nedeniyle Türk Vatandaşlığının Kazanılması Başvurusu Ne Kadar Sürede Sonuçlanır?

Evlilik yoluyla Türk Vatandaşlığının Kazanılması için yapılacak başvurunun makul bir sürede sonuçlanması için başvuruda bulunacak kişinin üstüne düşen en önemli görev istenen evrakları tam ve eksiksiz ibraz etmek olacaktır. Başvurucunun istenen evrakları tam ve eksiksiz ibraz etmesi halinde süreç, 1-2,5 yıl aralığında sonuçlanmaktadır.

Haklarınızı doğru şekilde öğrenmek, süreci bilinçli yürütmek ve olası riskleri en aza indirmek adına profesyonel hukuki destek almak her zaman en sağlıklı yaklaşımdır. Genel hukuk alanında danışmanlık ve detaylı bilgi için Avukat Osman Yıldız ile iletişime geçebilir, somut durumunuza uygun değerlendirme ve yönlendirme talep edebilirsiniz. Doğru zamanda alınan doğru hukuki destek, sürecin en güçlü güvencesidir.

The post EVLİLİK YOLUYLA VATANDAŞLIĞIN KAZANILMASI NEDİR? VATANDAŞLIĞIN KAZANILAMAMASI DURUMUNDA DAVA NASIL AÇILIR? appeared first on Yıldız Hukuk.